Piekolie nieuwsupdate week 13

29 mar 2015. Bijdrage geleverd door Peter Polder.

Nieuwsupdate met; waarheen gaat de olieprijs, omhoog of omlaag. Verdienmodel olieindustrie is stuk. Nederlandse gascrisis en Europa. En olie import en elektrische auto's.  

 

Waar gaat de olieprijs heen.

Het is niet te voorspellen zegt Maarten Schinkel in de NRC, en hij heeft een punt. Maar sta ons toe om toch een poging te wagen. Er zijn een aantal factoren die een extra toevloed aan olie op de markt kunnen veroorzaken.
De belangrijkste daarvan is een mogelijk opheffen van de sancties tegen Iran. Iran heeft op dit moment 30 miljoen vaten aan olie opgeslagen in tankers voor haar kust en een opslag in China. De handel met Iran is haast onmogelijk geworden door sancties gericht op verzekeringen en bankverkeer. De Iraanse productie is gezakt van 2,5 miljoen vaten per dag in 2012 naar 1 miljoen nu. Er gaan geruchten over besprekingen tussen Westerse oliebedrijven en Iran over nieuwe investeringen die nodig zijn om de productie weer op het oude niveau terug te brengen maar zelfs als dat waar is, zal een volledige terugkeer van Iran op de oliemarkt langzaam zijn. 

 
Iran is niet de enige met een massiefe voorraad olie wachtend op betere tijden. Overal in de wereld hebben speculanten, gokkend op het op termijn stijgen van de olieprijs, olie opgeslagen in olietanks en tankers. De olietanks in het Amerikaanse Chushing zitten zelfs meer als vol. Net als de strategische reserves van China, die de lage prijs aangreep om ondanks de dalende consumptie van olie de import van olie op peil te houden. Paradoxaal genoeg houden dergelijke grote reserves de prijs laag.
De andere grote vraag is natuurlijk wat Saudi Arabie doet. Gaat ze proberen de olieprijs weer omhoog te krijgen of vindt ze marktaandeel belangrijker. Alles wijst voorlopig op het laatste. Wat vaak onderschat wordt is dat de Saudi's bezig zijn de switch te maken van ruwe olie exporteur naar raffinage centrum en dat dit haar rol op de oliemarkt fundamentaal veranderd


Er zijn echter ook een aantal zorgenkindjes op de oliemarkt die veel olie van de markt kunnen houden en de prijs weer omhoog kunnen drijven. De Saudische inmenging in de burgeroorlog in Jemen is er daar een van. Jemen is zelf een marginale olieproducent, maar ligt wel aan de Bab el-Mandeb zeestraat waar elke dag 3,6 miljoen vaten olie door heen varen. Hoewel de risico's van een aanval op tankers op zee nu gering lijken. Het is wel de zoveelste proxy oorlog tussen Saudi Arabie en Iran in de regio en tekenend voor de toenemende chaos. Iets soortgelijks geld voor een sluimerende onrust in het olierijke Zuid Irak  
Riskanter is de situatie in Nigeria, goed voor 2 miljoen vaten olie per dag. Het land heeft dit weekend verkiezingen gehouden die bij verlies van de huidige president Goodluck Jonathan voor onrust kan zorgen in de olierijke Niger delta. En Venezuela waar lage olieprijzen de Chavez revolutie langszaam de nek om draaien en ook daar dreigt sociale onrust die een impact kan hebben op de olieproductie.

Verdienmodel olieindustrie is stuk.
Een structureler probleem is dat de 'goldilock zone ' voor de olieprijs verdwenen is. Er is geen prijs meer die zowel producenten aanzet tot investeren als consumenten aanzet tot meer consumeren. Een groei van de olieproductie heeft een prijs per vat nodig die ver boven de huidige prijs ligt.  En dat betekend dat het verdienmodel van de olieindustrie niet meer werkt. En ook twee andere aannames onder het bedrijfsmodel van de olieindustrie gaan niet meer op. Een blijvend groeiende vraag en onverschilligheid over het klimaat. En dus zie je de schuldenlast van Amerikaanse schalie oliebedrijven steeds verder oplopen, en hebben steeds meer van die schuldpapieren de junk status. Buiten de VS tekent zich een duidelijke trend af van vastlopende schalie projecten in Europa, Azie en Rusland. Bedrijven als Shell, Chevron en Exxon trekken zich terug. En dat geldt ook voor teerzanden waar weer een grote investeerder (Petrochina) terugtrekkende bewegingen vertoond.  Dichterbij huis wreekt de lage olieprijs zich op de Noordzee. De productie daalt daar al jaren structureel, en dus dreigen nu 10.000 werknemers op de wal en op de platforms hun baan te verliezen, ondanks nieuwe kortingen op belastingen.  Het duurt niet lang meer of de Brent olie benchmark bevat geen Brent olie meer.  


En dat alles levert een heel dubbel beeld op van een wereld die overspoeld wordt met olie en tegelijkertijd tegen een fundamenteel tekort aan staat te kijken.

Nederlandse energiecrisis
Afgelopen week was er een grote stroomstoring in Noord Holland. Een zelfdzaamheid, maar het wees velen wel weer even op de enorme afhankelijkheid van energie. Wat ons dan weer opviel was dat ook de tankstations het niet deden en gasvelden van de NAM in Noord Holland hun gas moesten affakkelen. En nee, de stroomstoring in onze fossiele systeem had niets te maken met windmolens
Een andere dreigende energiecrisis in Nederland staat of valt bij de uitspraak van de Raad van State op 1 april in een zaak die enkele Groningse politici hebben aangespannen tegen minister Kamp. Iets dat Shell niet grappig zal vinden. Concreet stellen ze dat aangezien Kamp door gaat met gasproduceren in Groningen ondanks het feit dat een echte risisco analyse onder dat besluit ontbreekt hij een onwettig besluit heeft genomen. En dus eisen Groningen Centraal en anderen het onmiddelijk sluiten van de gaskraan.  

Europese gascrisis afgewend met… meer gas.
Ondertussen is het de Europese gaslobby gelukt om een Brussels plan om iets te doen aan de geopolitieke risico's van een groeiend aandeel import aardgas uit Rusland en Algerije om te buigen naar… aardgas als de oplossing van dat probleem. De veel besproken Europese Energie Unie klinkt leuk, maar wie beter kijkt naar de voorstellen ziet dat het allemaal draait om meer import aardgas. Plannen om het aardgas gebruik flink te verminderen komen niet van de grond, plannen om pijpleidingen en LNG terminals te financieren hebben het wel gehaald. De roep van Kamp om Gronings gas door Russisch gas te vervangen sluit hier naadloos op aan.      


Transport zonder olie
Het mist totaal uit de (Nederlandse) energiediscussie. Zelfs milieuorganisaties zwijgen er over. Maar een derde van onze energiemix bestaat uit olie. En dat is grotendeels transport. Er zijn wat voorzichtige bewegingen op het gebied van personenauto's  waar het aandeel elektrisch voorzichtig wat minder marginaal wordt en de prijs van accu's sterk daalt. Ze zijn nu al goedkoper als de voorspelde prijs in 2020. En een opvallend Brits rapport stelt dat de Britse olieimport met 40% kan dalen als er overgeschakeld wordt op elektrische personenauto's.  Waarbij we willen aantekenen dat dit voor Nederland waarschijnlijk minder gunstig zou uitpakken door het grote aandeel vrachtwagens, schepen en vliegtuigen en Nederland Transportland.

 



Comments are closed.