Piekolie nieuwsupdate: week 12

23 mar 2015. Bijdrage geleverd door Gertjan Cobelens.

Ook deze week weer geen respijt voor de Werdegang van het schaliewezen: meer faillissementen, meer financieel onheil en een strenge terechtwijzing door de BIS; met de aanleg van de pijplijn van Azerbeidzjan naar Turkije gaat voor Europa een diepgekoesterde wens in vervulling: minder gas uit Rusland, meer uit de stabiele modeldemocratie Aliyevstan; nieuwe fracking-voorschriften in de VS; en Shell heeft de vergunning om in het Arctisch gebied te mogen boren in de pocket.

Werdegang

Op de schalievelden van Texas en Noord-Dakota zet de economische en financiële implosie van een complete bedrijfstak onverminderd door. Deze week kan Quicksilver Resources, een van de grootste olieboorders in de Texaanse Barnett-formatie, aan het lijstje met faillissementen worden toegevoegd, nadat het bedrijf in gebreke was gebleven bij het uitkeren van de rente op bedrijfsobligaties. Sabine Oil & Gas, prominent aanwezig in de Eagle Ford-formatie, is de volgende kandidaat voor wie een bankroet gloort. Tekenend voor de situatie is dat bij Ritchie Bros, een veilinghuis voor industriële apparatuur, op 25 maart een recordaantal boorinstallaties onder de hamer komt.

Investeerders die meenden dat de olieprijs zijn bodem bereikt had en zich op schaliegerelateerde FTE’s en obligaties hadden gestort, zijn voor 7 miljard dollar het schip in gegaan, meldt Bloomberg. Nu het schaliebedrijfsteeds meer problemen heeft de schulden te financieren en er een liquiditeitscrunch dreigt, is er een nieuwe strategie in de maak: inmiddels hebben onder meer RSP Permian, Encana Corp. en Noble Energy voor vele honderden miljoenen dollars nieuwe aandelen uitgegeven.

Al zijn er volgens het US Bureau of Labor Statistics (zie Piekolie nieuwsupdate: week 10) in de schaliesector nog nauwelijks ontslagen gevallen, in de echte wereld beginnen de aantallen toch echt aan te tikken. Zo telt Andrew Topf (Oilprice.com) duizenden ontslagen bij Shell, Apache, Pemex en Halliburton en haalt hij prof. Bill Gilmer van de University of Houston aan, die berekend heeft dat in Houston dit jaar 75.000 banen in de oliesector verloren zullen gaan.

Inmiddels heeft ook de Bazelse Bank for International Settlements, de centrale bank der centrale banken, zich over de schuldenproblematiek van de oliebusiness gebogen. In het rapport Oil and Debt waarschuwt de BIS: ‘The debt borne by the oil and gas sector has increased two and a half times over, from roughly $1 trillion in 2006 to around $2.5 trillion in 2014. As the price of oil is a proxy for the value of the underlying assets that underpin that debt, its recent decline may have caused significant financial strains and induced retrenchment by the sector as a whole. […] As regards financial constraints, the price decline occurred against the backdrop of much higher debt levels of oil producers. By analogy with the housing market, when the underlying assets of a leveraged sector fall in value, the strain imposed by the price decline induces retrenchment – for instance, by trying to sell more of the asset backing the debt. […] Where a substantial portion of investment is debt-financed, higher costs and tighter lending conditions may accelerate the reduction in capital spending. Highly indebted firms could even be forced to sell assets, including rights, plant and equipment. As regards production, highly leveraged producers may attempt to maintain, or even increase, output levels even as the oil price falls in order to remain liquid and to meet interest payments and tighter credit conditions.’ Zie daar het gevaar van een neerwaartse spiraal: de hoge schuldenlast dwingt oliebedrijven zo veel mogelijk olie op te pompen, waardoor het overschot groeit, de prijs nog dieper wegzakt en de druk om nog meer te produceren verder toeneemt.

Het wedervaren van de olieprijs leverde de afgelopen week twee interessante, zij het hoogst tegenstrijdige artikelen op. In ‘Oil Prices Will Recover: Market Fundamentals Are Working’ onderzoekt Dan Steffens de inmiddels welbekende redenen waarom de prijs onder druk staat: het aanbod is veel groter dan de vraag, binnenkort is de VS door haar opslagcapaciteit heen, worden de sancties tegen Iran opgeheven, dan komt er een miljoen vaten per dag extra op de markt, de hoge koers van de dollar – om ze stuk voor stuk deels te ontkrachten. ‘Tyler Durden’ stelt in ‘The Perfect Storm For Oil Hits In Two Months: US Crude Production To Soar Just As Storage Runs Out’ juist dat er een nieuwe prijsval in de maak is, omdat juni als gevolg van een tweetal toevallige omstandigheden een nieuwe piek in de schaliewinning te zien zal geven. In die maand moeten veel uitgestelde projecten alsnog ter hand worden genomen omdat anders de licenties verlopen en treedt er automatisch een reeks belastingvoordelen in werking, die bedoeld zijn om de schaliewinning te hulp te schieten wanneer de prijzen langdurig op of onder de 50 dollar schommelen.

De huidige olieprijs is echter slechts een kortstondige dip in een lange, steile weg omhoog, zo verwacht het Britse ministerie van Defensie. Het rapport Strategic Trends Programme: Regionbal Survey – South Asea out to 2040 stelt voor 2040 een prijs in het vooruitzicht die ruim het dubbele bedraagt van wat het IEA verwacht – 500 dollar per vat versus 215 (gecorrigeerd voor inflatie 125 dollar). Ter verklaring van het verschil schrijven de auteurs: ‘The imminent passing of the point of peak “easy oil” will mean that hydrocarbon-based energy prices will rise significantly out to 2040.’ Ook spelen een sterk stijgende vraag in Zuid-Oost Azië en het in toenemende mate haperende aanbod in het Midden-Oosten een belangrijke rol.

Azerbeidzjan

De wens van de EU de afhankelijkheid van het Russische gas te verminderen, lijkt in vervulling te gaan nu in Turkije de fundamenten zijn gelegd voor het Trans Anatolian Natural Gas Project dat Azerbeidzjan, meer in het bijzonder het Shah Deniz-gasveld in de Kaspische Zee, via Turkije met Europa gaat verbinden. Rusland, dat zelf met Turkije in onderhandeling over Turkish Stream, de vervanger van South Stream, is weinig gelukkig met het project, waarvan de eerste fase in 2018 klaar moet zijn en dat aanvankelijk goed is voor jaarlijkse gasleveranties van 16 miljard kubieke meter. Ondertussen heeft de EU een top belegd om met Rusland en Oekraïne een nieuwe gasdeal uit te onderhandelen die het ‘winterpakket’ dat op 31 maart afloopt moet gaan vervangen. Er grommen zoveel beren op de weg dat volgens EU-officials alles mogelijk is – behalve een spoedige overeenkomst dan.

Narcistisch, paranoïde en psychopatisch

Shell heeft opnieuw een fors aandeel in zijn Nigeriaanse belangen verkocht. Op 20 maart verkocht het bedrijf voor 737 miljoen dollar aan boorlicenties aan Eroton Exploration & Production Co. In een officiële verklaring stelt Shell: ‘This divestment is part of the strategic review of Shell Petroleum Development Co.'s onshore portfolio and is in line with the federal government of Nigeria's aim of developing Nigerian companies in the country's upstream oil and gas business.’ Amnesty International vreest echter dat Shell zich met zijn terugtocht uit Nigeria aan zijn verantwoordelijkheid tracht te onttrekken voor de grootschalige olievervuiling in de Nigerdelta.

Over Shells Arctische avonturen meldt The Guardian dat het bedrijf komende week groen licht zal krijgen van de Amerikaanse minister van Binnenlandse Zaken Sally Jewell om de boren in het Arctisch gebied te planten. Vorige maand hechtte het Bureau of Ocean Energy Management, een tak van het ministerie, zijn goedkeuring aan de vergunning, nota bene nadat een milieueffectrapportage van diezelfde dienst uitwijst dat er een kans van 75 procent op ‘grote olielekken’ is.

In een opmerkelijke open brief aan Shell-directeur Ben van Beurden omschrijft John Ashton, de voormalige klimaatgezant van het Verenigd Koninkrijk, de klimaatstrategie van de Engels-Nederlandse energiegigant als ‘narcistisch, paranoïde en psychopatisch’. ‘For a leader in the oil and gas industry to call for continued dependence on oil and gas will sound to most like special pleading. Unless you acknowledge this, what you say won’t be truly heard. Narcissus gazed into the pool and was dazzled by his own reflection. Climate change is a mirror in which we will all come to see the best and the worst of ourselves. In that mirror you seem to see the energy system you have done so much to build and to find it so intoxicating that you cannot contemplate the need now to build a different one. There is a touch of narcissism in the story of your face. The paranoiac fears conspiracies that do not exist. You fear a non-existent conspiracy to bring about your sudden death. There is a touch of paranoia in the story of your face. The psychopath displays inflated self-appraisal, lack of empathy, and a tendency to squash those who block the way. All these traits can be found in your text. There is a touch of psychopathy in the story of your face. I am sure you are not yourself narcissistic, paranoid, and psychopathic. But yours is part of a collective voice, and those attributes colour that voice.’

Nieuwe fracking-voorschriften

Voor het eerst in dertig jaar heeft de Amerikaanse regering een reeks veiligheidsvoorschriften gepresenteerd die grondwater en milieu beter tegen fracking moeten beschermen. De regels schrijven onder meer voor dat schaliebedrijven bekendmaken welke chemicaliën ze precies gebruiken en hoe ze het afvalwater behandelen. Wel zijn de maatregelen uitsluitend van toepassing op land dat in bezit is van de federale overheid en in zogenaamde indianenreservaten. Hoewel de nieuwe voorschriften slechts betrekking hebben op 5 procent van de Amerikaanse oliewinning, verzetten de schaliebedrijven zich met hand en tand, voornamelijk omdat ze vrezen dat de richtlijnen op termijn voor het hele land zullen gaan gelden.

Nieuwe publicaties

Klimaatactivist en zonne-entrepreneur Jeremy Leggett heeft de afgelopen week een nieuw boek uitgebracht, The Winning of The Carbon War. Net als in The Energy of Nations (in het Nederlands bij Van Arkel uitgebracht als Uit de olie) laat Leggett ons aan de hand van zijn dagboekaantekeningen meegenieten van zijn avonturen in de energiewereld. In zijn jongste boek is er eindelijk reden voor wat optimisme. Voor het eerst houdt hij het serieus voor mogelijk dat de ‘burgeroorlog’ tussen duurzame en fossiele energie in het voordeel van het eerste kamp beslecht kan worden.

Ook is er een nieuw wetenschappelijk tijdschrift verschenen, The Oil Age, dat zich richt op de fysische, sociale, politieke, economische, financiële en milieutechnische aspecten van het olietijdperk. In de adviesraad zitten onder meer Kjell Aleklett, Ugo Bardi, Colin Campbell, Colin Sage en Chris Skrebowski.

 



Comments are closed.