Olieprijs breekt nieuw record in Euro’s, maar wat doet het kabinet?

26 feb 2012. Bijdrage geleverd door Peter Polder.

De prijs voor een vat Brent olie doorbrak zaterdag de oude recordprijs uit 2008 van €93,06 met een prijs van €93,24. Door de al sinds 2006 terugvallende productie van conventionele olie, de spanningen rond Iran en het wegvallen van de export uit een aantal andere olieproducerende landen is het niet de verwachting dat de olieprijs hoog zal blijven.

Door de unieke combinatie van een recessie en hoge olieprijzen is dit slecht nieuws voor een aantal belangrijke economische sectoren in de Nederlandse economie. Vrachtvervoerders, chemiebedrijven maar bijvoorbeeld ook busmaatschappijen en de luchtvaart zullen hun gestegen kosten maar met moeite kunnen door berekenen aan hun klanten. Dit geldt niet voor oliebedrijven met eigen tankstations.

Door het steeds verder terugzakken van het goedkope deel van de oliewinning en de verwachting dat de olieproductie als geheel binnenkort zijn maximum bereikt, vraagt dit om daadkrachtig optreden van de politiek. De hoge olieprijs maakt economisch herstel moeilijk, terwijl de sterk olieafhankelijke economische sectoren in Nederland zwaar moeten investeren in alternatieven voor olie. Dat kan alleen als het kabinet hen daar in steunt en de oliecrisis die als sinds 2006 voortwoekert onderkent. Helaas heeft dit kabinet er tot nu toe voor gekozen deze crisis te negeren.

Oliecrisis sinds 2006

Met uitzondering van de periode direct na de kredietcrisis in  2008 is de olieprijs sinds 2003 aan het stijgen. Oorzaak daarvan is naast de sterk gestegen vraag uit opkomende economieën het sinds 2005 zo goed als stagneren van de olieproductie en het sinds 2006 dalen van het aandeel conventionele, goedkope olie daar binnen. Olieproductie verschuift zich steeds vaker naar de diepzee, het Noordpoolgebied, biobrandstoffen of onconventionele olie.

Oliewinning wordt daarmee steeds duurder, gevoeliger voor storingen en energie-intensiever. De reservecapaciteit van Saudi Arabië blijkt zwaar overschat en bestaat grotendeels uit onbruikbare zware en zwavelrijke olie. Hierdoor hebben verstoringen in de oliemarkt, zoals nu de situatie rond Iran, Syrië en Zuid Soedan, een nog grotere impact. Door de Westerse sancties op betalingsverkeer met het Iran is het de verwachting dat de export van het land terugvalt met 40%. Dat zal in deze krappe markt niet makkelijk te vervangen zijn.

De productie in 40 van de 54 voornaamste olieproducerende landen is over zijn piek heen en daalt permanent. Om die daling op te vangen zouden vier keer Saudi Arabië of tien keer de Noordzee aan olievelden moeten worden bij gevonden voor 2030. Een onmogelijke opgave. Hoewel er elke dag nieuwe olievelden worden gevonden loopt de hoeveelheid nieuw gevonden oliereserves al sinds jaren '70 gestaag terug.

Olieprijs smoort economisch herstel, kabinet stimuleert olieconsumptie

Het Internationaal Energie Agentschap (IEA) en het IMF hebben bij herhaling gewaarschuwd dat hoge olieprijzen het economisch herstel zullen schaden. Fatih Birol, hoofdeconoom van het IEA benadrukt al enkele jaren dat OECD landen meer moeten doen om hun olie afhankelijkheid af te bouwen. Dit kabinet lijkt doof voor deze waarschuwingen. Maatregelen als het aanleggen van nieuwe snelwegen en vliegvelden, het verhogen van de maximumsnelheid en het afschaffen van belastingkorting op zuinige auto's jagen de olie-import omhoog. Nederland is als transport,- en chemieland een van de meest olie-intensieve economieën van Europa. Daarboven op komt het simpelweg negeren van de feiten. Op herhaaldelijke vragen van kamerleden gaven opeenvolgende ministers van Economische zaken aan zich geen enkele zorgen te maken. Er is olie genoeg. Verschillende beleidsnota's zijn gebaseerd op verouderde aannames over de beschikbaarheid en prijs van olie. Zo is het huidige Nederlandse luchtvaartbeleid gebaseerd op de aanname dat olie 24 dollar per vat zal kosten in 2015.

In 2008 publiceerde wij een inventarisatie van mogelijke beleidsmaatregelen die de Nederlandse overheid zou kunnen nemen om de olieverslaving van Nederland te beteugelen. Het terugbrengen van de olie-import zou ons land minder kwetsbaar maken voor de verwachte daling van de olieproductie en de blijvend hoge olieprijs. De maatregelen die daar voor nodig zijn, zoals het overschakelen van de chemie op biobased grondstoffen, het terugschroeven van de maximum snelheid en het versneld zuiniger maken van het Nederlandse wagenpark zullen ongetwijfeld niet populair zijn, maar elke dag uitstel schaadt de economie.

Griekenland extra getroffen door EU boycot

De al in zwaar weer verkerende Griekse economie zal door de combinatie van de wederzijdse olieboycot tussen de EU en Iran extra getroffen worden. Het land was in toenemende mate afhankelijk van de import van goedkope olie uit Iran. Iran was een van de weinige olieleveranciers die het nog aandurfde het op de rand van faillissement verkerende land olie te leveren. Nu zien de Grieken zich gedwongen deze import af te bouwen en op zoek te gaan naar duurdere alternatieven. Vooralsnog is er geen sprake van EU steun om de hogere kosten die hiermee gepaard gaan te compenseren. Ook Italië en Spanje importeren veel Iraanse olie.



  • char

    prijsdaling kost de nederlandse regering geld(belasting)

  • http://www.guusgeurts.nl/ Guus Geurts

    Dit is nog maar het begin, het begin van een crisis waar de Eurocrisis niets bij is. Lees ook ‘Revolutie met Recht’ van Roger H.J. Cox

    Het kabinet doet niets want staat onder invloed van multinationale olie-, automobiel- en agribusinessbedrijven, en banken die hen financieren.
    Daarbij blijft vrijhandel en concurrentie op de wereldmarkt  uitgangspunt in plaats van Europese zelfvoorziening en drastische energiebesparing.

    Zie voor meer alternatieven: http://www.foodjustice.eu

  • markus

    Zit er niet een foutje aan het eind van de eerste alinea? ‘Het is de verwachting dat de olieprijs hoog zal blijven.’ en niet ‘Het is niet de verwachting…’

  • Marcel Vossestein

    Opmerkelijk is dat de Amerikaanse en de Europese olie al maanden een verschil van 15 tot 20 dollar vertonen. De enige zinnige verklaring dat de VS de prijs drukken met toevoegen van olie uit de strategische voorraden. Ook binnen de EU klonk de oproep om via de reserves de olieprijs zo’n 20 dollar omlaag te brengen.

    De effecten van de olieleveringen vanuit Iran, Syriƫ en andere onrusthaarden betreft slechts enkele percentages van de wereldproductie. De toegeschreven prijseffecten zijn vele percentages groter.

  • AEO

    Olieprijs breekt record na record, maar wat doen wij allemaal als automobilisten daar aan?
    Ik zie het altijd maar weer, in de verte gaat het stoplicht op oranje, dus laat ik het gas los en de auto rolt uit.
    Degene achter mij haalt me echter meteen in met fors gas erop, en gaat 50 meter voor het stoplicht voluit in de remmen.
    Terwijl ik inmiddels bijna bij dat stoplicht ben en naar de linker baan ben gegaan springt het op groen en ben ik die haastkikker weer voorbij.
    En vaak herhaalt zich dat bij twee of drie stoplichten op rij!
    Hoe dom kan men zijn!
    De meeste automobilisten rijden zo en verspillen veel energie, men moet vaker tanken dan nodig is, en zo helpt men er zelf aan mee, dat door de onnodig hoge vraag, de brandstoffen nog sneller stijgen.
    Gezien het gejakker op de snelwegen en het gehaast, lijkt het mij dat de brandstofprijzen nog veel te goedkoop zijn!
    Ik pleit dan ook voor het afschaffen van de gratis tankpassen van bedrijven, want leaserijders voelen de extreem hoge prijzen niet, en men rijdt er op los alsof het niets kost!
    Particuliere rijders zoals ik, rijden vaak beheerster, want het is nu al bijna niet meer te betalen!

    • BurnFuel

      Zeur niet AEO, je frustreert alleen maar je omgeving door al dat suffe uitrollen. Verbrand gewoon wat olie man. Hoe sneller dat spul op is hoe beter.

  • Pingback: Saoedi-ArabiĆ« in 2023 olie-importeur? | Stichting Peakoil Nederland()