@Peter: Het is een beetje m’n stokpaardje, maar -20% is onder het huidig beleid eigenlijk -30% voor elke huidige inwoner, want de bevolking zal ook verder groeien (+10-15% lijkt me niet onredelijk in 11 jaar). Bevolkingsgroei en besparen werkt tegen elkaar in en maakt het halen van doelstellingen extra lastig (en als men in een vroeg stadium al ziet dat het niet gehaald wordt doet men er ook niks meer aan). Ik ben van mening dat elk besparingsplan direct moet samengaan met een plan reductie van de bevolkingsgroei en als het even kan voor bevolkingskrimp. Daar onze regering alleen grip heeft op Nederland zou de regering het stimuleren van het krijgen van kinderen moeten afschaffen en het krijgen van meer dan 2 kinderen zelfs moeten ontmoedigen en emigratie van buitenaf sterk inperken. Omdat men dit (vooral in linkse en religieuze kringen) kringen om idiologische redenen niet wil horen houdt dat nog niet in dat de bevolkingsgrootte een belangrijk onderdeel van het probleem uitmaakt.

In bovenstaande reactie moet tussen “bevolkingsgrootte” en “een belangrijk” in de laatste zin moet uiteraard nog het woord: “niet”

Een soortgelijk geluid laat George Monbiot horen: http://www.guardian.co.uk/environment/georgemonbiot/2009/mar/25/green-new-deal-credit-crunch-recession .

Overigens ben ik het geheel eens met Jeroen over de meest belangrijike parameter, de overbevolking. Letterlijk groeien wij in tal en last en wonen moeder Aarde totaal uit…

Niet zo optimistisch! De officiële versie van de crisismaatregelen v/h kabinet vermeldt:
“Duurzame energie en energiebesparing. Om een schone en
zuinige energievoorziening voor de toekomst veilig te stellen,
zal de SDE in zijn huidige vorm blijven bestaan, maar zal deze
ruimer en robuuster worden gefinancierd uit een opslag op het
elektriciteitstarief. Zo wordt langjarige zekerheid gegeven over
de beschikbaarheid van voldoende middelen om de ambitie van
20% duurzame energie in 2020 te realiseren. Bij de uiteindelijke
vormgeving zullen de koopkrachteffecten en de budgettaire
beheersbaarheid worden meegewogen. De vrijvallende middelen
op de EZ-begroting worden aangewend voor lastenverlichting.”

Niks te lezen dus over een Nederlandse versie van het Duitse EEG.

@ Jeroen

De rede dat de regering het geboortecijfer probeert op te krikken is omdat het al heel laag is.

Mijn ouders zaliger hebben 6 volwassen kleinkinderen. 30-ers en 40-ers. Om de bevolking op het zelfde niveau te houden zouden deze samen 12 kinderen moeten hebben. Ze hebben er 5. En daar gaan er echt niet veel meer bij komen.

Mijn schoonmoeder heeft 4 volwassen kinderen. 30-ers en 40-ers. Die zouden samen 8 kinderen moeten hebben. Het zijn er 4. En ook daar gaan er echt niet veel meer bijkomen.

En kinderen die niet geboren worden krijgen op hun beurt ook geen kinderen.

Daar komt bij dat we op steeds latere leeftijd kinderen krijgen. Was het eerst niet bijzonder als er 4 generatie te gelijk in leven waren. Nu wordt 3 generaties te gelijk in leven al een bijzonderheid.

Bovendien zullen over 10-15 jaar de babyboomers massaal gaan sterven.

Migratie buiten beschouwing gelaten is bevolkingskrimp slechts een kwestie van tijd. En in Duitsland bijvoorbeeld al begonnen.

Natuurlijk is de steeds maar toenemende wereldbevolking de grootste hinderpaal voor alle pogingen om de biosfeer op aarde niet verder te vernietigen.

Op sommige plaatsen hier en daar vindt inderdaad -gelukkig!- bevolkingskrimp plaats, maar zowel ‘de economie’ als de overheid weten daarmee absoluut niet om te gaan. Gegroeid moet er worden, tot de ondergang daar is.

‘t Zal een hele klus worden om de gedachte dat groei goed en noodzakelijk is te vervangen door de overtuiging dat we als mensheid zullen moeten krimpen. Mijn bange vermoeden is, dat dat niet gaat lukken en dat de wal het schip zal keren.

Er zijn mensen die hebben aangetoond dat de mensheid keurig op schema ligt volgens het ‘business as usual’ van de Club van Rome. Dat zou betekenen dat we omstreeks 2050 de grote kladderadats mogen verwachten.

Leuk is anders…

Wijnandt T. de Vries
Leuk. De filosofische kant van het verhaal.
De maatschappij als geheel laat zich maar heel beperkt sturen. Het destructieve karakter van het wezen ‘mens’ laat zich niet indammen. Wanneer er relatief weinig van rondlopen kan dat binnen het geheel niet veel kwaad. Maar nu is het wat betreft die aantallen anders. Niet of nauwelijks bereid tot zelfbeheersing zullen we ons blijven voortplanten werkelijk alles opmaken, kortom, onze driften volgen. Totdat, inderdaad, de wal het schip keert.
Oorlogen en hongersnoden lijken onvermijdelijk.

De vraag is of het zinvol is om te trachten te voorkomen dat het schip de wal gaat raken. Alleen een dictatoriale wereldheerschappij zou daartoe in staat zijn. Onder het communisme is er, met een ander doel overigens, al uitgebreid mee geexpirimenteerd: in China mocht men slechts 1 kind hebben en in Rusland werden de economische processen tot op de vierkante centimeter beheerst. Het liep op niets uit. Beide regimes hebben trouwens tientallen miljoenen mensen het leven gekost. Een Ecologische Dictatuur zou op soortgelijke wijze verlopen.

De verwoede pogingen die nu plaatsvinden om tot duurzaamheid te komen zijn helaas slechts een druppel op de gloeiende plaat, en uitstel van executie. Sommigen zullen daarom snel naar ecologische dwangmaatregelen willen grijpen. Volgens mij is dat middel erger dan de kwaal en moet de wal het schip uiteindelijk keren.

De meeste Peak Oil filosofen, om die maar zo te noemen, gaan er impliciet of expliciet van uit dat het hier op aarde een luilekkerland is geworden voor de menselijke soort omdat wij hebben geleerd de energieinhoud van fossiele brandstoffen te benutten. Dit heeft geleid tot onze technische macht en ons de toegang verschaft tot een vooralsnog onbegrensde voedselvoorziening. Door onze aantallen en onze gereedschappen is het voor ons een fluitje van een cent om concurrerende levensvormen uit de weg te ruimen.

Met het opraken van de fossiele brandstoffen en van het voor het leven essentiële element fosfor raakt Prometheus binnen afzienbare tijd aan het einde van zijn latijn, en zal uiteindelijk het evenwicht tussen de menselijke soort en zijn omgeving door heel andere factoren worden bepaald.

De afschaffing van de vliegtaks is een duidelijk signaal van de regering: milieumaatregelen mogen op de korte termijn geen economisch nadelige effecten hebben. Dit bevestigt maar weer dat we voor een energietransitie niet bij dit kabinet moeten zijn. Deze houding verklaart ook de terughoudendheid van het bedrijfsleven.
Ik heb nog hoop dat deze maatregel nog wordt teruggedraaid, of ten minste gedeeltelijk. Het FNV wil met een voorstel komen om de AOW leeftijd niet te hoeven verhogen. Daar is geld voor nodig. De vliegtaks levert geld op. Een compromis waarbij de vliegtaks wordt verlaagd in plaats van afgeschaft zou een logisch onderdeel zijn van het plan van de FNV.
Een tweede punt wat me opvalt betreft de geplaagde SDE regeling en de voorgestelde omvorming in de richting van het Duitse systeem. De SDE wordt niet alleen voor electriciteit gebruikt, zoals het Duitse systeem, maar ook voor groen gas en vanaf 2009 ook warmte. Met een opslag van bijvoorbeeld € 0,01 op aardgas komt een enorm bedrag vrij voor subsidiering van groen gas (en eventueel de warmte-component van biogas-WKKs). Als het electriciteitsdeel en het gasdeel gescheiden blijft, kan er voor het gasdeel een enorme hoeveelheid geld beschikbaar komen. Het probleem van het huidige systeem blijft echter staan: de overheid moet wel de juiste tarieven vaststellen. Je kan wel geld reserveren, maar we komen niet uit de crisis als we dat geld niet gebruiken.

Tja, weer een gemiste kans en zoveel kansen hebben we niet meer. Economisch even pas op de plaats maken was nou zinvol geweest. Het inzetten van de steun die de economie ontvangt op een verdere verduurzaming van het land zou ook niet gek zijn geweest (maar had ik niet verwacht). Kortom net zo kortzichtig als de banken (en de rest van casinokapitalisten) ons in de crises (niet een maar 5 en dat rijtje zal ik niet meer herhalen) hebben gestort zo kortzichtig proberen nu de wereldleiders (van Balkenende tot Obama) ons er nu weer uit te halen. Waar de Nederlandse regering als “Change” meer van hetzelfde presenteerd (ingezet beleid alleen vervroegd) probeert de Amerikaanse regering via nog meer steun aan de bodemloze putten van Detroit (of dat nu gaat via een redding of een gecontroleerd faillisement doet niet ter zake) te komen tot een oplossing voor de crisis. En ook dat wordt gepresenteerd als Change. Persoonlijk stel ik een 5 punten programma voor:

1) Schuldsanering 3e wereld waardoor een groeiende stroom emmigranten aan de bron kan worden ingedamd (excuses voor het aquatisch taalgebruik) en mensen weer voor eigen markten kunnen gaan produceren.

2) Herstructurering van de Europese en Amerikaanse markt volgens de ideeën van Rob Hopkins (the Transition Handbook). Dus minder en minder globaal en dat heeft met protectionisme niks te maken dat is gewoon terugkeren naar een overzichtelijkere wereld, waarin wonen, werken en consumeren weer geïntegreerd plaats vinden.

3) Het als de wiede weerga autark en duurzaam maken van de Nederlandse energievoorziening gecombineerd met een ver doorgevoerde besparing op woon werk verkeer door of het beter spreiden van de zakelijke en industriële dienstverlening en productie door het land of het creeëren van kwalitatief hoogwaardige en betaalbare woonruimte in de Randstad.

4) Het gefaseerd afbouwen van het op goedkope brandstof gebaseerd transport en distributie systeem Nederland. Aangezien de transportindustrie tegenwoordig gemigreerd is naar Oost Europa kan dit volgens mij zonder al te veel problemen worden omgehangen. Dus industriebanen i.p.v. transportwezen.

5) Het opbouwen van een beter sociaal vangnet in combinatie met een flexibelere instelling ten opzichte van ontslag. Indien de overheid aan het ontslagrecht gaat tornen zal dat leiden tot een groei van het aantal flexibele en semi-flexibele werknemers en dat kan alleen via een goed sociaal vangnet dat de mensen opvangt die in deze dynamischere maatschappij (tijdelijk) buiten de boot vallen.

6 Oeps) Het maken van heldere afspraken voor gerealiseerde duurzaamheidseisen met topmanagers van bedrijven. Niet meer bonussen op de korte termijn shareholder value maar op duidelijke afspraken zoals die zijn bedoeld in het kader van de 3P’s (People Planet Profit). Ook moet de accountability van management etages worden verbeterd door het invoeren van raden van bestuur met controlerende bevoegdheden en het vegroten van de rol van het personeel in de bedrijfsvoering door het herwaarderen van de rol van de Ondernemingsraad.

7) Verhogen van de arbeidsparticipatie van nu achtergestelde groepen. Als ik zie wat er nog allemaal moet worden aangepakt om te komen tot een duurzaam Polderlandje en hoeveel tijd we daarvoor hebben denk ik niet dat we het ons kunnen permiteren als land een grote “bank” achter ons aan te slepen. Even wat voorbeelden:

1) Herbouw van naar schatting 1.500.000 huizen omdat die niet kunnen worden aangepast aan strengere energienormen (0 energiehuizen zullen de standaard moeten zetten voor de toekomst).

2) Aanpassing van de rest van woningbestand (6,500.000 huizen naar schatting).

3) Bouwen en installeren zonnepanelen op alle beschikbare plaatsen in Nederland.

4) Bouwen en installeren windenergiecentrales op alle beschikbare plaatsen in Nederland.

5) Afbouw van de autowegen en het opzetten van rendabel en modulair openbaar vervoer (dus Randstadrail en lightrail ipv Betuwelijn en Hoge Snelheidslijn).

6) Bouwen van vervanging voor intercontinetaal vliegverkeer (op termijn niet te handhaven (zie George Monbiot)).

7) Opzetten en omzetten van lokale voedselproductienetwerken voor de Nederlandse steden.

En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan.

Kortom we moeten komen naar een duurzame toekomst, financieel, sociaal en ecologisch. Een alternatief is er niet want nog de hulpbronnen nog het klimaat laten anders toe de grenzen aan onze groei zijn niet berijkt, de grenzen aan onze hulpbronnen wel, dus moeten we wel naar een economie die die hulpbronnen uit de vergelijking haalt anders strompelen we straks in een neerwaartse spiraal van crisis naar crisis.

Groeten, Ed

Ik deel de pessimistische mening van bovenstaande schrijvers al jaren. De wal zal het schip keren, en hoe! Daaraan twijfelt toch niemand meer met enig verstand.

Maar lees ook even het geniale stukje discussie en reactie dat gekomen is op Dan Rodicks column over de “apocalyptic rich”.

http://weblogs.baltimoresun.com/news/local/rodricks/blog/2009/03/the_apocalyptic_rich.html

Hij verwoordde eerder kernachtig mijn gedeelde overtuiging dat de ‘Masters of the Universs’ al lang wisten dat alles onvermijdelijk en irreversibel naar de klote gaat op deze aarde, en dat ze daarom begrijpelijkerwijs slechts bezig waren en zijn om zichzelf zo lang mogelijk te verrijken ten einde een buffer aan te leggen voor de komende ineenstorting.

Wat je ook mag denken van zo’n denktrant: het verklaart in ieder geval waarom die jongens zo extreem *veel* geld denken te moeten verdienen, zelfs ook nadat dit ethisch echt helemaal niet meer te verantwoorden is. Een normaal mens zou bij 10 miljoen toch zeker gaan overwegen om zich ergens gerieflijk uit de rat race terug te trekken, nietwaar?

En fin: ik voor mij weet zeker dat de wereld en de mensheid reddeloos verloren is. De groei en bloei van de vorige 50-100 jaar was een unieke gebeurtenis voor de mensheid en de wereld. Over 100 jaar zullen de historici onder de sterk geslonken en verpauperde wereldbevolking zich met verbijstering buigen over de ‘grootste misallocatie van hulpbronnen in de geschiedenis’ waarmee we de grote trends in de 20ste eeuw naar mijn mening (en dat van verschillende andere doemdenkers) treffend kunnen samenvatten.

Mijn oplossing voor de huidige situatie is overigens eenvoudig en ligt kennelijk in de lijn van Balkje’s ideeen: de V.O.C. mentaliteit nieuw leven inblazen! Oftewel werk maken van het onderwerpen en onderdrukken van de talloze ‘gefaalde staten’ die zich komende decenia overal ter wereld zullen gaan vormen in een Publiek Private Samenwerking tussen corporaties en defensie. Dienstplicht weer invoeren om de 50.000+ mislukte jongeren die we in Nederland we per jaar rijker zijn zo goed mogelijk inzetbaar te maken voor dit doeleind. Zo heb je het cirkeltje weer rond voor de komende 100 jaar.

Kortom: ;aten we van een crisis een kans maken – maar dan serieus, zonder de tenenkrommende schadenfreude, schijnheiligheid en krokkodillentranen die het debat dreigen te overheersen heden ten dagen.

De VOC was een handelsconsortium, wat onder meer handelsmonopolies probeerde af te dwingen. Het onderdrukken van vreemde volken was daarin slechts een middel.
Ik denk niet dat de wereld al rijp is voor dit soort initiatieven (dienstplicht voor werkloze jongeren kan natuurlijk geen kwaad). Als ik naar doelen kijk, dan zijn olielanden lastig te koloniseren zonder dat de hele wereld daar tegen te hoop loopt. Ook zonder geweld en onderdrukking kunnen we van de crisis een kans maken. Het is veel makkelijker om een monopolie op de duurzame energie van IJsland te verkrijgen door er een kabel heen aan te leggen. Misschien kunnen we van Marokko een stuk woestijn huren om er werk te maken van zonne-energie. Als ze het zelf moeten doen gebeurt er niks.

Collectivisering van de energievoorziening, wereldwijd, inclusief internationale verdragen daaromtrent zijn fundamenteel aan een door iedereen gewenste duurzame evolutie van de wereldeconomie in dit tijdperk. Maar dat is politiek onhaalbaar, een klassieke utopie. Als er offers moeten gemaakt om de wereld te redden, moeten die offers per definitie komen van de sterken en de rijken, wij dus, maar wij zijn bij machte en van zins om het anders te spelen. Dat demonstreren we al 30 jaar.

En fin, globalisering heeft gefaald. Marktkapitalisme heeft gefaald. Er rest helaas niets dat deze 6 miljard nu nog kan organiseren dan strijd of capitulatie. Laten we kiezen voor capitulatie nu het nog kan, of ons goed voorbereiden op strijd, zoals ik aangeef. (De strijd [i]opzoeken[/i] is overigens een slechte strategie in elk geval. Het versterken van bondgenootschappen en toegewijde samenwerking des te meer.)

Mijns inziens wordt het steeds moeilijker om plan te trekken ter voorbereiding op de toekomst. Als we goed op schema liggen, betreft de uitspraken van de Club van Rome, dan kun je op basis daarvan wel een toekomstvoorspelling doen, maar samenspel der factoren kan alles op losse schroeven zetten.

Immers hebben we het hier niet over zaken als het veranderen van grote oceaanstromen, het ontdooien van het permafrost, het gevaar als het regenwoud in Brazilië uitdroogt, etc. etc.

Ik denk dat alles wat de regering verzint een druppel is op de gloeiende plaat. Het enige wat echt werkt is als mensen zich persoonlijk bewust worden van de situatie, en dat samenwerken heel gewoon wordt.

Zo pessimistisch als Mechanieker ben ik niet. Het barsten van de kruik c.q. het keren van het schip is in het bestaan van de mensheid immers al zo vaak gebeurd. Telkens bloeiden er beschavingen op en even vaak gingen ze met veel geweld ten onder, waarna er een paar honderd jaar later een nieuwe beschaving op de oude voort bouwde.

Verschillen zijn er ook natuurlijk. De aanwezigheid van kernwapens en de afwezigheid van voldoende voorraden maken massavernietiging welhaast onvermijdelijk. Er is echter een minderheid die niet denkt “het zal mijn tijd wel duren”. Die minderheid zal (deels) overleven, wellicht dankzij schuilkelders en geheime voorraden.

Zo doet de hoofdwet wet van Darwin opnieuw zijn werk: de sterksten, slimsten en meest vooruitdenkenden overleven een crisis en hun nakomelingen zijn de volgende stap in een steeds veranderende mensheid.

Is het werken aan energie- en voedseltransitie dan zinloos? Voor de korte termijn niet, het maakt dat het “jouw tijd wel zal duren”. Voor de langere termijn zorgen overbevolking, fanatisme en massavernietigingswapens er echter voor dat straks weer gaat zoals het altijd gegaan is. Maar dan op een immens veel grotere schaal.

Nou Gert, ik zie niet hoe jij veel optimistischer ben dan ik…

Verder denk ik de ‘industriele beschaving’ een uniek soort beschaving is die maar een keer in de zoveel honderd miljoen jaar kan ontstaan. Dit vanwege de fundamentele afhankelijkheid van fossiele brandstoffen voor haar ontstaan. Zonder olie, gas en steenkool in de grond was de industriele beschaving nooit van de grond gekomen. Zo ook zal de industriele beschaving – indien ze voortijdig instort – niet meer opnieuw kunnen ontstaan nadat de nodigde gemakkelijk bronnen van olie, gas of steenkool zijn verbruikt zoals nu het geval is.

Met andere woorden: de industriele beschaving is a ‘one-shot affair.’ Er zijn maar twee opties: *of* de periode van initiele welvaart van de industriele beschaving op basis van fossiele brandstoffen gebruiken om zorgvuldig en massaal over te stappen op een duurzame ‘groene’ industriele maatschappij, *of* dat nalaten en na uitputting van de gemakkelijk voorraden terugvallen en de pre-industriele toestand.

De ‘middenklasse’ is de sleutel om dit te begrijpen. De middenklasse kan alleen bestaan bij de gratie van goedkope energie. De middenklasse maakt overstappen op duurzame bronnen alleen mogelijk indien ze daarvoor democratisch kiest. Wacht ze echter te lang daarmee (zoals ik vrees) dan wordt energie weer onbetaalbaar zoals het altijd in de geschiedenis is geweest en verdwijnt daardoor de middenklasse weer, waardoor we onherroepelijk terugvallen in de middeleeuwse toestand.

En fin, dat laatste zie ik dus als praktisch onvermijdelijk, geleidelijk over de komende 50 jaar, maar je weet nooit natuurlijk. Het *hoeft* allemaal niet zo te zijn, uiteraard. De keuze is aan de middenklasse.

Mechanieker, blij om die knallende bijdragen weer te lezen na een hele pauze. Ik wil even inpikken op je laatste zin: de keuze is aan de middenklasse. Zelf ben ik ingenieur, en dagelijks sta ik verstomd, eigenlijk meer onthutst, hoe weinig niet-technische mensen begrijpen van de wetten van de natuur, mechanica, energie, technologie. Grotendeels wordt de kennis gebouwd op reclame-informatie, die je op gebied van langetermijndenken compleet op een dwaalspoor zet. De middenklasse kan dus maar een eigen keuze hebben als de desinformatie door reclame volledig stopt en er aan onderwijs gedaan wordt. het probleem is dat de vanoudsher sterk gewaardeerde principes van macht, sluwheid, misleiding etc die tot aanzien leidden nu op veel te grote schaal worden toegepast.

@Kruo op 31 maart 2009 12:36 pm:

Het geboortecijfer is niet gauw laag genoeg. Voordat we kolen en later olie uit de grond begonnen halen waren we met minder dan 1 miljard mensen. Toen vond er in bijvoorbeeld Engeland al enorme kaalslag van de bossen plaats omdat men het hout nodig had voor voornamelijk bouw en energie. Wellicht was toen slechts een half miljard mensen een duurzaam aantal. We zijn nu met 6,7 miljard ofwel meer dan 10x te veel.

De mensheid heeft de tragische eigenschap zolang mensen niet doodgaan van de honger zullen ze in aantal groeien. Men zal zich altijd blijven reproduceren totdat de ellende zo groot is dat sterfte cijfer en geboortecijfer in evenwicht zijn. Door het veminderen van ellende bewerkstellig je uiteindelijk alleen maar meer mensen en als de balans op een hoger niveau weer is hersteld is er alleen maar meer ellende. Toen ik werd geboren waren er 3 miljard mensen op aarde. NU zijn er 3 miljard mensen die van 2 dollar of minder per dag leven. Allemaal ondanks de miljarden dollars hulp maar dankzij het gebruik van fossiel brandstoffen voor de productie van eten. Fossiel vervangen voor duurzaam draagt dus niet bij aan het oplossen van het probleem van de groei van de wereldbevolking. Alleen ellende kan de groei van de wereldbevolking laten stoppen (of geweld, of een pandemie, ed). Dat massale welvaart de groei van de wereldbevolking kan laten stoppen is een illusie (of durf je die conclusie niet te trekken nadat we van <1 miljard zijn gegroeid naar 6+ miljard? Wanneer dan wel? Bij 10 miljard als 7 miljard mensen in armoede leven?)

Immigratie niet mee rekenen is een denkfout, want je haalt de druk wat van de ketel in landen waar de bevolking nog sterk groeit en daar komen er dus makkelijker meer en of iemand daar nu een liter olie verbruikt of hier maakt natuurlijk niks uit. Bovendien maakt het ook helemaal niet uit waar iemand geboren is om mee te tellen als inwoner van dit land.

@Koen, je raakt de spijker op de kop. De populatie is sowieso al volstrekt verdwaasd en afgestompt door de ‘information overload’ van onze complexe matschappij en kiest begrijpelijkerwijs voor de houding: ‘het zal mijn tijd wel duren’ en gaat over op de orde van de dag. Een goed stel oogkleppen en een massieve plank voor je kop zijn bijna een eerste levensvereiste geworden, wil je niet (letterlijk!) gek worden!

Bovendien geldt niet alleen: “You can’t make someone understand something if his salary depends on him not understanding”. Er geldt met name: “You can’t make someone understand something if his self-respect and happiness depends on him not understanding.”

@ Jeroen

Hé Jeroen, laten we de discussie wel zuiver houden.

Mijn reactie was er 1 op jouw bijdrage van 30 maart. Daarin had je het alleen over de bevolkingsgroei in NEDERLAND. Dan moet je nu niet ineens de hele wereld er bij slepen.

Uit jouw reactie proefde ik dat je het geboortecijfer in Nederland te hoog vindt. Mijn reactie diende alleen om aan te geven dat het geboortecijfer in Nederland heel snel daalt. Daarom heb ik niets over migratie gezegd.

20% van de vrouwen in Nederland blijft al kinderloos. En met dit lage geboortecijfer is mijn familie over 100 jaar uitgestorven. Alle families trouwens.

Overigens is de daling van de bevolking in Duitsland waar ik het over had ABSOLUUT, dus inclusief migratie. Het geboortecijfer daar stort in en het steftecijfer neemt snel toe.

In Nederland zal het zelfde gaan gebeuren.

Wat er als eerste in de crisesplannen had behoren te staan is de op onze kunstmest gebaseerde Landbouw omzetten naar een bilogische. Kunstmest wordt na het aantrekken van de economie extreem duur. Daar komt nog bij dat wereldwijd de fosfaatvoorraden over 15 jaar praktisch zijn uitgeput.

Zonder kunstmest leveren de landbouwgronden hoogstens de helft aan produkten op dan thans het geval is. Kijk maar naar de situatie in Noord-Korea . Nadat het Westen geen olie meer leverde en China dat eerst wel leverde het zelf nodig had stortte de voedselproduktie totaal in. Daardoor ontstonden hongersnoden.

Het ombouwen naar een biologische Landbouw kost tijd. Derhalve moet je daar nu al mee beginnen. Professor dr. F.H.King schreef in 1911 een standaardwerk over biologische Landbouw in China. In 1909 was dit landbouwsysteem in staat om 750 miljoen Chinezen te voeden en dat op een landbouwareaal van nog niet van de helft van het Amerikaanse. Dit resultaat werd zonder kunstmest en met volledig gebruik van alle denkbare organische restmaterialen (waaronder ook menselijke mest) behaald. Stichting de Twaalf Ambachten , website http://www.de12ambachten.nl
is bezig met een vertaling van dit boek in het Nederlands. Dit wordt gedaan door ingenieur.S.Leeflang. In hun nieuwsbrief voorjaarsnummer 2009 nr 136 werd ook nog een stukje geschreven over Terra preta bodems in Brazilië. Deze bodems zijn al 2000 jaar extreem vruchtbaar. Daar stonden ze al langer om bekend, maar men wist niet hoe dat kwam. Dat heeft dr. Bruno Glaser van de Universiteit van Bayreuth nu achterhaald. Het blijkt dat de Terra preta van menselijke oorsprong is en bestaat uit een mix van menselijk, dierlijk en plantaardig afval, dat deels gecomposteerd is, maar ook deels verkoold. Terra preta ontstaat door oxidatie van dit onvolledig verbrande mengsel. Het voert te ver om hier verder op in te gaan. Ik zou zeggen neem met hen contact op en lees die voorjaarsbrief zelf. (Ben geen aandeelhouder, alleen donateur van die Stichting.) Kortom de kennis is aanwezig voor een biologische Landbouw. Ook de problemen van resten medicijnen in menselijke uitwerpselen is opgelost. Dat rapport is te vinden bij “Het Document” op de website van de voornoemde stichting. Het Nederlandse bedrijf Orgaworld International verwerkt nu al incontinentie materiaal uit zieken en verpleegtehuizen tot compost, zonder medicijnresiduen. Ze zitten trouwens nu ook in Canada.

In het verleden werd menselijke mest veelvuldig gebruikt. In Dordrecht had je in plus minus 1880/1890 het Liemoerstelsel. Door stoomgemalen werden de menselijke uitwerpselen vacuüm weggezogen en uiteindelijk verkocht aan boeren, die daar maar wat blij mee waren.

Het veiligstellen van de voedselproduktie en dat niet in Nederland alleen zou onze eerste prioriteit moeten zijn. Als we dat niet doen dan lossen de andere problemen , door massale sterfte, zich vanzelf wel 4op.

****Tip: copy & paste altijd je reactie ivm de spamcheck****

@Jacques : is de opbrengst van een permacultuur niet hoger dan de biologische landbouw? We moeten echt gaan voor maximale productie (zonder kunstmest) en de meest geschikte vorm kiezen.

Cornelis, je opmerking is terecht. De Terra preta bodems in Brazilië bewijzen dit. Dit pikzwarte materiaal is veel stabieler dan gangbare klei-humusverbindingen en kan veel grotere voedselhoeveelheden opslaan. Het heeft nog vele nog andere voordelen. 1. Het houdt veel water vast en verhindert verliezen door uitspoeling. 2 Zwaardere kleisoorten worden door het aanwezige houtskool lichter gemaakt. 3. Gaat bodemverzuring tegen.4. de terra preta grond bevat meer dan twee tot drie keer zoveel stikstof en vier tot vijfmaal zoveel fosfor en in veel stabielere verhoudingen .

Dit alles heeft dr. Glaser vastgesteld. Hij gaat dan ook met een praktijkproef aantonen dat dit het effect zal zijn op thans onvruchtbare en verweerde bodems. Alleen zal deze praktijkproef minstens een jaar of vijftien gaan duren. En als we tot die tijd wachten en daarna nog moeten beginnen om dit mondiaal te gaan toepassen, dan zijn we zeker te laat. Biologische Landbouw wordt al gedeeltelijk toegepast en zal vlugger geaccepteerd worden. Het zal ons misschien wat extra tijd opleveren. Om een voorbeeld te geven hoe moeizaam alles verloopt. De Stichting de 12 ambachten had het Ministerie van Landbouw verzocht om een financiële bijdrage voor de vertaling in het Nederlands van het boek van Prof dr. F.H.King getiteld :Farmers of Forty Centuries . Daar waren ze niet toe bereid. Dat boek beschrijft in wezen de permacultuur in China. Toch zou een bijdrage van 60.000 euro het mogelijk maken om dit in boekvorm te herdrukken. ( Het zal nu wel een internetuitgave worden) Er wordt meer geld uitgegeven aan waardelozer projekten. Ook LTO Nederland was niet bereid tot co-financiering. De ASN Foundation heeft wel enkele duizenden euro’s toegezegd.

Er moet gezegd worden dat permacultuur onder kleine tuinierders een onderwerp is waar veel interresse voor ontstaat. Mensen vergelijken de kennis met hoe ze zelf al bezig zijn en verbeteren dit. Het is groeiende, laten we zeggen. Ik heb ook over de Terra Preta bodems gelezen. Boeken over dit thema gaan in mijn kring van hand tot hand. Het grappige is dat permacultuur uit gaat van kleinschaligheid , en dat past perfect bij de manier hoe dit op dit moment hier zijn weg vindt.

Jacques vertelt: ‘In 1909 was dit landbouwsysteem in staat om 750 miljoen Chinezen te voeden en dat op een landbouwareaal van nog niet van de helft van het Amerikaanse.’

Dat is ruim elf procent van de huidige wereldbevolking! Waarom kan dit niet meer in 2009? Omdat we op alle mogelijke manieren vastzitten aan aardolie, zelfs in onze denkpatronen.

Energie is overal. Het is niet nodig om aardolie te gebruiken, en al helemaal niet om straks weer terug te schakelen naar steenkool. Je hoeft niet veel te weten van scheikunde om je te realiseren dat alles wat van koolwaterstoffen kan worden gemaakt, ook van koolhydraten kan worden gemaakt. Aardolie en aardgas zijn immers gewoon samengeperste planten.

Er bestaat een gewas dat de mensheid in alle eeuwen dankbaar heeft gebruikt, en dat nog in de hele 19e eeuw alle concurrentie achter zich liet als het gaat om handelsvolume. Geen wonder ook, want deze eenvoudig te verbouwen plant biedt een ongekend aantal toepassingen. Hij groeit vrijwel overal uitbundig, zelfs op zeer schrale grond die niet of nauwelijks voor andere gewassen kan worden gebruikt. Hij maakt pesticiden overbodig, hoeft niet te worden afgewisseld met andere gewassen, werkt als bodemverbeteraar, voorkomt erosie en heeft relatief weinig water nodig. Onder goede omstandigheden groeit hij tot vier meter in vier maanden(!) en zijn twee oogsten per jaar mogelijk.

Een korte impressie van de mogelijkheden van deze plant als industriële grondstof: kleding, voedsel, brandstof, medicijnen, bouwmateriaal. Alles wat we nodig hebben dus, en dat in alle landen van de wereld, als we willen in overvloed! Nog wat nuttige, CO2-neutrale, aarde-reddende voorbeelden: 1 hectare van deze planten levert net zoveel hoogwaardige cellulose voor de papierindustrie als ruim 4 hectare van de snelstgroeiende houtsoorten. Met de nieuwste technologie zijn ook de scheven van de plant, die vroeger grotendeels als afval werden beschouwd, volledig bruikbaar geworden in de productie van transportbrandstoffen. Als je nu het potentiële landbouwareaal eens bekijkt en een optelsom maakt, dan is doemdenken echt niet meer nodig.

De naam van deze superplant? Hennep, in goed Nederlands. De wetenschappelijke naam is cannabis, en daar gaan al veel seinen meteen op rood, hoewel de hennephars van vrouwelijke planten tot rond 1920 een zeer populair en effectief medicijn was tegen veel aandoeningen. Wie wil weten waarom ‘we met z’n allen naar de klote gaan’, moet eens heel kritisch kijken naar de opkomst van de petro-chemische en farmaceutische industrieën, nu bijna een eeuw geleden. Die hebben ons weliswaar veel moois gebracht, maar per saldo dreigen ze ons uiteindelijk nog meer ellende op te leveren. Van belang is om je te realiseren hoe politiek, bedrijfsleven en investeerders destijds uit pure winstmotieven de duurzame landbouw buitenspel hebben gezet, en hoe ‘big business’ daar nu nog steeds in slaagt. Een geslaagde groene industriële revolutie kan niet via Monsanto of DuPont verlopen, want een plant die vrijwel overal ter wereld in het wild groeit, kun je niet patenteren. En geen patent betekent geen inkomsten. Dat is dan ook precies de reden dat in de jaren dertig alle kaarten op de petrochemie zijn gezet, met alle gevolgen van dien. Onvermijdelijke loop van de geschiedenis? Helemaal niet! Rudolf Diesel had voor zijn motor lijnzaadolie of hennepolie in gedachten, die beide prima werkten …

Wat we nu nodig hebben, is de politieke moed om de grote ‘corporations’ buitenspel te zetten in zaken van leven of dood, en daar hebben we het feitelijk over. Dat zou pas een ‘change’ zijn, en van Barack Obama de grootste president in de geschiedenis maken. Overigens verbouwden zowel George Washington als Thomas Jefferson hennep op hun eigen plantages. In hun 18e eeuw was er in de VS zelfs een periode waarin je als boer een boete riskeerde als je géén hennep verbouwde…

Een heel interessant artikel over het verband tussen olieproduktie en wereldbevolking, net vandaag gepost op Energy Bulletin:
http://www.energybulletin.net/node/48677 .

Zeker interessant, maar weer zo hulpeloos vastgeklonken aan aardolie: misschien vinden we nog op tijd een nieuwe energiebron, waarschijnlijk niet.
En in hoeverre heeft een ‘pre-industrial biomass population’ nog betrekking op de stand van zaken in de 21e eeuw? De schrijver ‘extrapoleert’ er lekker op los, zonder veel aandacht voor technologische ontwikkeling.