” DELFT – Uit onderzoek van de TU Delft blijkt dat Nederlandse elektriciteitscentrales de variaties in vraag en windaanbod in de toekomst op elk moment kunnen opvangen, mits er gebruik wordt gemaakt van actuele windvoorspellingen. Er hoeven bovendien geen voorzieningen voor energieopslag te komen.
Dat blijkt uit een studie van promovendus Bart Ummels. Soms zijn er meer reserves nodig, maar veel vaker zullen de centrales juist hun productie moeten verlagen om ruimte te maken voor wind. Het is daarom belangrijk om de inzet van de elektriciteitscentrales steeds opnieuw te berekenen met de laatste windvoorspelling.”

Terschelling wil eerste geothermische centrale
Terschelling zou als eerste Nederlandse gemeente van elektriciteit en verwarming kunnen worden voorzien door heet water op te pompen. Het eiland is goed voorzien van geothermische bronnen die voldoende heet water kunnen leveren zo meldde de Leeuwarder Courant afgelopen zaterdag.
Een groep eilanders, waaronder een oud-Shellmedewerker, heeft zich georiënteerd op deze duurzame vorm van energie-opwekking. Zij borduren daarbij voort op boorgegevens van de NAM uit de jaren zestig. Daaruit zou blijken dat zich onder Terschelling op een diepte van 2500 meter tussen kalkzandsteenlagen water bevindt met een temperatuur van 85 graden. Volgens de oud-Shellman heeft het eiland water met een temperatuur van 120 graden nodig en dat kan waarschijnlijk dieper gevonden worden. Bij diepere boringen neemt de warmte van het water per 100 meter zo’n 3 graden toe.
Een geothermische centrale is CO2-vrij en zet heet grondwater om in energie voor centrale verwarming en elektriciteit. De centrale moet het Waddeneiland voor 2020 onafhankelijk maken van de elektriciteits- en gasvoorziening van het vasteland.
Of het plan ook rendabel is wordt nu met behulp van subsidie van de gemeente en medewerking van het Maritiem Instituut Willem Barentsz verder onderzocht.
Het haalbaarbeidsonderzoek kost tussen de 350.000 en 400.000 euro. Naast bijdragen van de gemeente Terschelling, provincie Fryslân en het Waddenfonds is er ook ruim 160.000 euro toegezegd door het Terschellinger bedrijfsleven.
Het haalbaarheidsonderzoek start eind dit jaar en moet volgend jaar zijn afgerond

Een paar pijnpunten voor Zonne-energie in Nederland vergeleken met Spanje:

* Ruimte: hier heeft bijna elke m2 een bestaande bestemming: landbouw, bebouwing, infrastructuur, etc.
In Spanje heb je genoeg ruimte. Ooit wel eens de Vuelta gezien op tv? Uren rijden de renners door een leeg landschap met af en toe een verdwaalde provinciestad. Ooit wel eens enkele kilometers het binnenland ingegaan tijdens een kustvakantie in Spanje? Aan de kust is het volgebouwd en druk, maar daarbuiten… een totaal andere wereld.
Dat is een groot voordeel voor Spanje. Grootschalige zonnecentrales? Je zet ze er gewoon ergens neer. Hier kan dat niet zomaar.
Gelukkig kunnen op huizen en bedrijfspanden zonnepanelen worden geplaatst waar dus gebruik wordt gemaakt van bestaande ruimte. Prima dus!
Het moet dan wel aantrekkelijk zijn om zoiets aan te leggen, een overweging die zwaarder weegt bij mensen met een beperkt budget als bij een rijksoverheid die koste wat het kost de CO2-uitstoot wil zien dalen.

Hierbij komen we bij het grootste pijnpunt:
* Opbrengst
Ik hoef niet uit te leggen dat Spanje een zeer zonnig land is. Niet alleen in de zomer, maar ook in de winter schijnt de zon er veel. In midden en Z-Spanje schijnt de zon in de wintermaanden net zoveel als in April hier. Dat is veelal ook meer dan de zonneschijn in de winter in Griekenland of Italië. Niet voor niets is Spanje dus een favoriet land als overwinteringsoord, maar dat is weer een ander verhaal. De hoeveelheid zon is dus goed over het hele jaar verspreid en veel! Ook jaar op jaar gezien is het weerbeeld vrij constant.

Nu Nederland. De winter is het somberste seizoen. het grijze weer overheerst en vaak wordt het in dec./jan. niet eens helemaal goed licht. Meestal houdt het aardige weer qua zon op rond eind oktober en begint het redelijke weer ergens eind feb./begin maart. Ongeveer 4 maanden per jaar kan je min of meer als verloren beschouwen. Natuurlijk zijn er wel zonnige dagen in de periode maar het is allemaal weinig. Het is zoiets als een windmolen bij windkracht 2: hij draait wel maar levert feitelijk vrijwel niets op.
We houden nu nog 8 maanden van de 12 over. Dat wordt al lastig, maar laten we verder kijken: de lente levert jaar op jaar een vrij goed weerbeeld op, geen slecht seizoen dus. De zomer dan: dat valt toch weer wat tegen, het is wel wat meer als de lente maar het is niet veel meer. Het komt door de wisselvalligheid: het ene jaar is de zomer goed, het andere jaar weer totaal niet. De herfst is het op 1 na somberste seizoen en daar moet ook al geen wonderen van verwacht worden.

Al met al valt het dus tegen. De terugverdientijd is lang in Nederland heb ik laatst gehoord (17 jr. incl. subsidies). Tegenwoordig is het niet met zekerheid te zeggen of mensen zolang in hun woning blijven. Een terugverdientijd van 5-8 jr. is wel te overzien nog. Verder komen er nog onzekerheden bij: houdt de installatie het wel 17 jr. vol? Hoe duurzaam zijn de materialen?
Ik zou niemand het aanraden om op de eigen woning panelen te plaatsten, maar goed iedereen moet dat weer zelf weten natuurlijk. In Spanje zou ik het wel doen denk ik.

http://www.hetkanwel.net/2009/02/27/explosie-zonne-energie-in-spanje-nl-blijft-achter/

Fluctuaties over dag en nacht zijn in principe nog betaalbaar te doen met batterijen. Ook de hoeveelheid ruimte die dat vergt, is aanvaardbaar. Probleem is, dat backup capaciteit momenteel gewoon nog goedkoper is. Het kan zo zijn, dat de komende tien jaar, batterijtechnieken goedkoper worden dan backupcapaciteit. Dit heeft vooral te maken met de steeds beter wordende cycle-time, waardoor de kosten van de batterij over de gehele levensduur aanzienlijk beter worden. Als EEstor geen flauwekul is, dan zou die techniek dit werkelijk maken.

Hou je over, fluctuaties over meerdere dagen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat batterijen hier een uitkomst gaan bieden (ook EEstor niet). Dit omdat backupcapaciteit, in combinatie met lokale opslag erg goedkoop is. Stel je gebruikt 10kWh per dag. Dan heb je in geval van nood, maar 500Watt gemiddeld nodig. Vanwege je lokale opslag, heb je aan 150Watt ook echt voldoende. Nu, een automotor 70pk levert al iets 50kW. Daar kun je dus zo’n 100 huizen van backup voorzien. Je kunt begrijpen, dat 1 70pk motortje voor 100 huizen, niet erg duur is.

Verder is het zo, dat je met deze oplossing, de aansluitingen veel minder zwaar hoeven te zijn, omdat je niet meer met de peak hoeft te rekenen, maar met het gemiddelde. Dit bespaart weer kosten. De electriciteitsvoorziening wordt ook aanzienlijk stabieler (stabieler, dan welke centrale oplossing dan ook), omdat een storing meestal binnen 2 uur is opgelost en de lokale buffer dat kan opvangen.

Als de komende 10 jaar, elektrische opslag goedkoper wordt dan backup capaciteit (bijvoorbeeld door EEstor), dan kan dat een revolutie betekenen hoe het net wordt ingericht. Dan niet om milieuredenen, maar puur economisch.

WKK kan verder aan goedkopere warmte opslag doen. Eventueel kan langdurige opslag gedaan worden met thermochemische opslag, maar meer dan 40% efficiency haal je dan niet. Maar zoals gezegd, dat hebben we voorlopig niet nodig. Thermochemisch opslag is interessanter voor het verwarmen van huizen ’s winters.

Lucas

Goed punt om aandacht aan te besteden, geothermie.

Wat ik probeerde duidelijk te maken is dat het eerder tot de mogelijkheden dan de onmogelijkheden behoort om reguliere centrales uit te faseren en het aandeel duurzaam toe te laten nemen. Het kan niet in 1 dag, maar naar het punt toewerken dat we het als reële optie kunnen beschouwen verdient m.i. meer prioriteit dan het nu krijgt. Er zijn veel voordelen te behalen met een intelligent decentraal netwerk.

Je moet de consument dan wel op het hart drukken de stekker van die ketel niet uit het stopcontact te trekken als er ’s zomers op een bloedmooie dag stroom wordt gevraagd (en dus warmte geloosd!).

Desalnietemin, decentrale electriciteitsopwekking thuis waarbij de restwarmte, die nu door de centrale opwekkers wordt weggegooid, benut wordt voor verwarming van woning is zeker een mogelijkheid om tot een efficienter energiegebruik te komen. Het moet toch wel mogelijk zijn om via het lichtnet die ketels digitaal aan te sturen vanuit een landelijke controlekamer. Als elke ketel een soort IP-adres krijgt is het per regio/buurt te regelen. Het aflezen van het verbruik op afstand kan er meteen aan vast worden gekoppeld. Mocht digitale aansturing via het lichtnet technisch niet mogelijk zijn dan kan het wel via internet.

Die ketels zijn dacht ik nog niet op de markt hoor. Er loopt wel een proef met zo’n 100 van die dingen. Als die slaagt dan hangt er binnen de kortste keren een bij mij in huis. Bij voldoende aanplant van zonnepanelen hoeft er op die bloedhete dag geen warmte te worden geloosd op mijn woning. Anders zou je nog kunnen nadenken over het installeren van een buffervat (gaan we weer), net als je bij veel tuinbouwkassen ziet. Maar dat gaat wel heel ver. Wel leuk trouwens om uit te rekenen hoe groot je waterbuffer bij 70 graden moet zijn om de winter door te komen.

Dat kan nog weleens meevallen. Een aantal bedrijven met warmtekrachtkoppeling kunnen op verzoek van het electriciteitsbedrijf (in noodgevallen is dat slechts 1 telefoontje) extra prik aan het net leveren.

Er zijn CV ketels voor huishoudens op de markt die, behalve warmte ook electriciteit leveren. Uitgaande van een levensduur van een CV ketel van zo’n 15 jaar wordt in Nederland om de 5 jaar zo’n 20% van de ketels vervangen. Het enige is dat die CV ketel dan ook moet weten wanneer er problemen met de netsterkte verwacht worden.

Mits het lucratief is verwacht ik geen onoverkomelijke problemen met een te regelen variabel aanbod van electriciteit. En ik zie ook niet in waarom er geen ander prijskaartje tegenover mag staan. Electriciteit mag van bij best goedkoper zijn wanneer het hard waait en duurder wanneer het windstil is. Als mijn meterkast zich daar ook van bewust is kunnen hier aan de vraagzijde ook processen anders ingericht worden om het net stabiel te houden en mijn portemonnee gunstig te stemmen.

Maar voorlopig zitten we nog lang niet aan het punt van dreigende instabiliteit door slecht regelbare variabele aanbieders.

Ben het volkomen met je eens. Toch is hetgeen je zou willen, een instant inschakelbare/uitschakelbare centrale, niet mogelijk. Nog niet tenminste. En ook niet binnen afzienbare tijd denk ik. Ik hoop dat ik gedurende de komende jaren ongelijk krijg.
Voorlopig moeten we door met de bestaande technieken, dit zijn technieken die niet ouderwets of achterhaald zijn, maar gewoon het fysisch maximaal haalbare! Wetenschap en economie zijn niet gek, zoals de media ons doorlopend willen doen geloven. Als je ze hun gang laat gaan -ze zijn zich inmiddels ruim voldoende bewust van hun taakstelling- dan bedenken ze vast en zeker een werkend energieconcept voor morgen en overmorgen!

Het klopt dat zonne-energie niet op gang komt zonder dat er geld bijgestopt wordt doordat de prijs nog te duur is. Dat extra geld kan beter niet via subsidie opgebracht worden maar via de markt zelf, door een feed-in systeem. Dat is een opslag op de elektriciteitsprijs die wordt teruggevoerd door de netbeheerder naar opwekkers van duurzame stroom. Alleen zo kun je grootschalig via de markt duurzame energie stimuleren.

Het voordeel is dat het de risico’s uit het systeem haalt, bedrijvigheid op gang brengt, en dat je grootschalig in kan zetten op duurzame energie. De kosten daarvan zijn betaalbaar, voor 20% duurzame stroom zou iedere Nederlander via dit systeem circa 50 euro per jaar betalen (via de opslag op de elektriciteitsrekening).