In Spanje zijn ze weer een beetje te royaal geweest. In Nederland werken we met vaste budgetten en kun je het dus beter controleren. In Nederland is meer mogelijk met hetzelfde geld door de vergoeding iets lager te maken. Het is de vraag hoeveel PV we in Nederland willen. Het is niet de verwachting dat PV-systemen in Nederland van belang worden voor de electriciteitsvoorziening. Dan kunnen we beter zonnestroom vanuit zonnigere landen importeren. Moeten we wel fors investeren in transportinfrastructuur.

Ik vind het niet leuk om alweer in de zelfde herhaling te moeten vervallen maar de al te optimistische berichtgeving maakt het noodzakelijk.

Die zonnestroom in niet tot nauwelijks op te slaan! Dat maakt dat je er s-nachts niets aan hebt en dat je overdag beducht moet zijn op het wegvallen van de spanning. En aldus een rokende centrale achter de hand moet hebben. Daarom zal zonne energie, zoals het in dit artikel bejubeld wordt, nooit een belangrijke rol bij de elektriciteitsopwekking voor het openbare net kunnen spelen. Met zonneenergie zou eventueel waterstofgas geproduceerd kunnen worden.
De gehele keten: windenergie > waterstofgas > brandstofcel > elektriciteit levert een rendement op van slechts 12%, waarbij het eindprodukt gelijkstroom is.
Een andere mogelijkheid is het volpompen van een hooggelegen stuwmeer met behulp van zonne energie. Het rendement daarvan zal liggen rond de 50%.

Zolang dit soort relativeringen ontbreken is een artikel als dit mijns inziens misleidend. Ik ben heel erg voor het overschakelen van fossiel naar duurzaam. Maar je moet de problemen, die er onvermijdelijk mee gepaard gaan, niet wegmoffelen. Nu gebeurt dat wel en het gevolg is dat de man in de straat denkt e.e.a. zo lang duurt omdat “de oliemaatschappijen” dwars zitten. Of dat” de regering” niet groen genoeg denkt. Zo is het niet. Het zijn gewoon technisch nauwelijks oplosbare problemen waar we tegenop lopen.

Op bovenstaande site staat de link naar actuele opbrengst in Spanje.

@ Gerben ik hoop dat we in Nederland 20 % van onze stroom dmv zonne-energie gaan opwekken. Hoeveel MWp moet er dan in NL worden geplaatst?

@ Gert Visser. We moeten ook niet voor 100% electriciteit uit zonnestroom gaan. Lees SVP de 2 groene links goed door (klik op Danny)en zie wat mogelijk is.

@ Gert

Dat we ronkende centrales standby moeten hebben staan om aanbodfluctuaties op te vangen is onjuist. Een betere omschrijving is dat we opgescheept zitten met een aantal centrales die niet flexibel kunnen reageren op de electriciteitsmarkt van morgen. Voor zover die centrales niet al compleet afgeschreven zijn kunnen de investeerders beter hun verlies nemen.

@Gert Visser

>Die zonnestroom in niet tot nauwelijks op te slaan!< 1. Die zonnestroom hoeft ook niet opgeslagen te worden. Pas bij een substantieel percentage van elektriciteitsopwekking door zonne-energie wordt dit nodig omdat het niet meer lukt om het elektriciteitsnet te balanceren.

2. In de nacht is het verbruik van elektriciteit veel lager dus het effect dat de zon in de nacht niet schijnt dient in die context te worden gezien

3. Op kleine schaal is batterijtechnologie op termijn kosteneffectief te introduceren, waardoor in ieder geval in de huishoudelijke sfeer zonne-energie een belangrijke rol zal spelen in nederland voor de opwekking.

4. Andere opslagtechnieken leveren voor grote schaal mogelijk perspectief. Ondermeer ondergrondse opslag via luchtaccumulatie, waterstof of het stuwmeer door je zelf genoemd.

> Daarom zal zonne energie, zoals het in dit artikel bejubeld wordt, nooit een belangrijke rol bij de elektriciteitsopwekking voor het openbare net kunnen spelen. <

Dit is een uitermate voorbarige conclusie, het zal NOOIT een belangrijke rol spelen. Wie praat je hierin na?

Grootschalige toepassing van duurzame energie is geen probleem. Het levert flink geld op! Er is helemaal geen 100% reserve-vermogen nodig. Uitgaande van 12 GigaWatt windvermogen becijferde promovendus Ir. Bart Ummels een voordeel in de operationele kosten van 1,5 miljard euro per jaar. “Anders dan aardgas en kolen is wind (en zon) gratis.”
Dit bericht komt niet van een éénzijdig geïnformeerde groene rakker, maar uit het gerenommeerde ingenieurstijdschrift ‘De Ingenieur’ van 20 februari 09. Het blad dat het altijd opneemt voor kernenergie en min of meer het lijfblad is van Ir. H. Halkema die zijn leven lang al strijd levert tegen windmolens omdat er geen energie in wind zou zitten…
Zelfs als duurzame energie een-derde van de totale elektriciteitsbehoefte voorziet, vallen de fluctuaties in 99 procent van de tijd binnen de schommelingen in de VRAAG naar elektriciteit.
Laten we die 33 procent eerst maar eens zien te halen voor we problemen maken!

Guido

Centrales zijn grote industrieen die een zekere traagheid kennen. Zelfs de modernste centrale (of welke andere grootschalige opwekker ook) haalt niet de reactie snelheid die vereist is om wind- of zonne- fluctuaties op te vangen zonder op druk en temperatuur te zijn en voorzien van een team van zo’n 100 vakmensen.
Misschien biedt het elektrisch wagenpark met 200.000 auto’s in Noord Brabant straks soelaas. Het lijkt mij onwaarschijnlijk, maar in theorie kunnen die instant stroom bieden.

Rembrand,

Je kunt de zonne energie direct in het net stoppen waarmee je de centrales ontlast. Die gaan dan draaien met een slechter rendement. Je zou ze eigenlijk willen uitzetten maar dat kan niet zolang de eisen m.b.t. leveringszekerheid nog zo hoog blijven. Het blijft dus behelpen zolang je niet kunt bufferen. Je noemt zelf ook een aantal opslagmogelijkheden, welnu, dat moet het criterium worden.
De buffercapaciteit van een zonnecentrale of windmolenpark is minstens zo belangrijk als de opwekkingscapaciteit zelf! Pas wanneer die op orde is, dan kan de alternatieve energieopwekking serieus worden genomen. De verliezen die met opslag gepaard gaan kun je wel opvangen met bijplaatsing van extra vermogen.

Het is een beetje preken voor eigen parochie, maar hier staat een mijn idee hoe het wel zou moeten

http://www.volkskrantblog.nl/bericht/139965

Gert, dat is ook mijn hele punt. In het net van morgen wil je geen centrale meer hebben die bestaat uit een grote ketel met stoomturbine. Dat concept is rijp voor de prullenmand. Het bij- en afzetten gaat hopeloos traag, gevolg is dat je ze bij laat staan wanneer het eigenlijk niet nodig is, terwijl het draaien op een fractie van het piekvermogen te inefficiënt is.

Is de conclusie gerechtvaardigd dat die zonne energie er op dit moment niet komt zonder subsidie? Je zag het al in Duitsland en nu dus in Spanje. Eerste betaal je dus belasting zodat iemand anders een zonnecentrale bouwt en vervolgens mag je de electriciteit kopen. Je betaalt dus gewoon dubbel. Zo lust ik er ook nog wel een paar. Het gemak waarmee over subsidies wordt gepraat is vaak stuitend. Bedenk wel dat er achter die subsidies heel veel uren van tweeverdienders zitten die hun kinderen in de creche en de BSO moeten stoppen om dat allemaal te betalen (zo een ben ik niet gelukkig). Volgens mij zijn we allemaal knettergek…

@Jeroen

Het klopt dat zonne-energie niet op gang komt zonder dat er geld bijgestopt wordt doordat de prijs nog te duur is. Dat extra geld kan beter niet via subsidie opgebracht worden maar via de markt zelf, door een feed-in systeem. Dat is een opslag op de elektriciteitsprijs die wordt teruggevoerd door de netbeheerder naar opwekkers van duurzame stroom. Alleen zo kun je grootschalig via de markt duurzame energie stimuleren.

Het voordeel is dat het de risico’s uit het systeem haalt, bedrijvigheid op gang brengt, en dat je grootschalig in kan zetten op duurzame energie. De kosten daarvan zijn betaalbaar, voor 20% duurzame stroom zou iedere Nederlander via dit systeem circa 50 euro per jaar betalen (via de opslag op de elektriciteitsrekening).

@Gert
In Australie en ik meen ook in Spanje worden proeven gedaan met een nieuw type zonnecentrale. Namen en typen kan ik niet noemen, maar het is ergens op internet te vinden. Het is een platte schijf van een paar duizend meter in doorsnee van lichtdoorlatend materiaal. In het midden een hoge schoorsteen die de warme lucht afvooert door de natuurlijke trek. De buitenrand van de schijf is natuurlijk open. In die schoorsteen is een windturbine geplaatst. Het voordeel van dit systeem is dat deze centrale ook in de nacht stroom produceert, omdat de bodem onder de schijf erg heet is geworden. Gaat de zon weer schijnen dan gaat de centrale weer op volle kracht werken. Ik ga verder zoeken op het web.

Gert Visser, men zal moeten windenergie opslaan in perslucht. Ipv een generator in de gondel, een (meertraps) compressor. de compressiewarmte voer je af via koelwater. Koelwater gebruiken bij expansieturbine…. weinig energieverliezen, prachtige buffermogelijkheid.

Waar blijven de artikelen over het enorme potentieel van geothermische energie? Die kunnen dag en nacht voor warmte en elektriciteit zorgen, niet alleen in ijsland maar overal als je maar diep genoeg boort.

Guido

Ben het volkomen met je eens. Toch is hetgeen je zou willen, een instant inschakelbare/uitschakelbare centrale, niet mogelijk. Nog niet tenminste. En ook niet binnen afzienbare tijd denk ik. Ik hoop dat ik gedurende de komende jaren ongelijk krijg.
Voorlopig moeten we door met de bestaande technieken, dit zijn technieken die niet ouderwets of achterhaald zijn, maar gewoon het fysisch maximaal haalbare! Wetenschap en economie zijn niet gek, zoals de media ons doorlopend willen doen geloven. Als je ze hun gang laat gaan -ze zijn zich inmiddels ruim voldoende bewust van hun taakstelling- dan bedenken ze vast en zeker een werkend energieconcept voor morgen en overmorgen!

“Toch is hetgeen je zou willen, een instant inschakelbare/uitschakelbare centrale, niet mogelijk.”

Dat kan nog weleens meevallen. Een aantal bedrijven met warmtekrachtkoppeling kunnen op verzoek van het electriciteitsbedrijf (in noodgevallen is dat slechts 1 telefoontje) extra prik aan het net leveren.

Er zijn CV ketels voor huishoudens op de markt die, behalve warmte ook electriciteit leveren. Uitgaande van een levensduur van een CV ketel van zo’n 15 jaar wordt in Nederland om de 5 jaar zo’n 20% van de ketels vervangen. Het enige is dat die CV ketel dan ook moet weten wanneer er problemen met de netsterkte verwacht worden.

Mits het lucratief is verwacht ik geen onoverkomelijke problemen met een te regelen variabel aanbod van electriciteit. En ik zie ook niet in waarom er geen ander prijskaartje tegenover mag staan. Electriciteit mag van bij best goedkoper zijn wanneer het hard waait en duurder wanneer het windstil is. Als mijn meterkast zich daar ook van bewust is kunnen hier aan de vraagzijde ook processen anders ingericht worden om het net stabiel te houden en mijn portemonnee gunstig te stemmen.

Maar voorlopig zitten we nog lang niet aan het punt van dreigende instabiliteit door slecht regelbare variabele aanbieders.

Cornelis

Je moet de consument dan wel op het hart drukken de stekker van die ketel niet uit het stopcontact te trekken als er ’s zomers op een bloedmooie dag stroom wordt gevraagd (en dus warmte geloosd!).

Desalnietemin, decentrale electriciteitsopwekking thuis waarbij de restwarmte, die nu door de centrale opwekkers wordt weggegooid, benut wordt voor verwarming van woning is zeker een mogelijkheid om tot een efficienter energiegebruik te komen. Het moet toch wel mogelijk zijn om via het lichtnet die ketels digitaal aan te sturen vanuit een landelijke controlekamer. Als elke ketel een soort IP-adres krijgt is het per regio/buurt te regelen. Het aflezen van het verbruik op afstand kan er meteen aan vast worden gekoppeld. Mocht digitale aansturing via het lichtnet technisch niet mogelijk zijn dan kan het wel via internet.

Die ketels zijn dacht ik nog niet op de markt hoor. Er loopt wel een proef met zo’n 100 van die dingen. Als die slaagt dan hangt er binnen de kortste keren een bij mij in huis. Bij voldoende aanplant van zonnepanelen hoeft er op die bloedhete dag geen warmte te worden geloosd op mijn woning. Anders zou je nog kunnen nadenken over het installeren van een buffervat (gaan we weer), net als je bij veel tuinbouwkassen ziet. Maar dat gaat wel heel ver. Wel leuk trouwens om uit te rekenen hoe groot je waterbuffer bij 70 graden moet zijn om de winter door te komen.

Sorry, mijn vorige post is gericht aan Guido, niet Cornelis.

Sorry, je hebt gelijk. Ik moest het even nazoeken, maar die ketels zitten inderdaad nog in de testfase.

Wat ik probeerde duidelijk te maken is dat het eerder tot de mogelijkheden dan de onmogelijkheden behoort om reguliere centrales uit te faseren en het aandeel duurzaam toe te laten nemen. Het kan niet in 1 dag, maar naar het punt toewerken dat we het als reële optie kunnen beschouwen verdient m.i. meer prioriteit dan het nu krijgt. Er zijn veel voordelen te behalen met een intelligent decentraal netwerk.

@Cornelis

Goed punt om aandacht aan te besteden, geothermie.

Even over opslag van electriciteit.

Fluctuaties over dag en nacht zijn in principe nog betaalbaar te doen met batterijen. Ook de hoeveelheid ruimte die dat vergt, is aanvaardbaar. Probleem is, dat backup capaciteit momenteel gewoon nog goedkoper is. Het kan zo zijn, dat de komende tien jaar, batterijtechnieken goedkoper worden dan backupcapaciteit. Dit heeft vooral te maken met de steeds beter wordende cycle-time, waardoor de kosten van de batterij over de gehele levensduur aanzienlijk beter worden. Als EEstor geen flauwekul is, dan zou die techniek dit werkelijk maken.

Hou je over, fluctuaties over meerdere dagen. Het lijkt onwaarschijnlijk dat batterijen hier een uitkomst gaan bieden (ook EEstor niet). Dit omdat backupcapaciteit, in combinatie met lokale opslag erg goedkoop is. Stel je gebruikt 10kWh per dag. Dan heb je in geval van nood, maar 500Watt gemiddeld nodig. Vanwege je lokale opslag, heb je aan 150Watt ook echt voldoende. Nu, een automotor 70pk levert al iets 50kW. Daar kun je dus zo’n 100 huizen van backup voorzien. Je kunt begrijpen, dat 1 70pk motortje voor 100 huizen, niet erg duur is.

Verder is het zo, dat je met deze oplossing, de aansluitingen veel minder zwaar hoeven te zijn, omdat je niet meer met de peak hoeft te rekenen, maar met het gemiddelde. Dit bespaart weer kosten. De electriciteitsvoorziening wordt ook aanzienlijk stabieler (stabieler, dan welke centrale oplossing dan ook), omdat een storing meestal binnen 2 uur is opgelost en de lokale buffer dat kan opvangen.

Als de komende 10 jaar, elektrische opslag goedkoper wordt dan backup capaciteit (bijvoorbeeld door EEstor), dan kan dat een revolutie betekenen hoe het net wordt ingericht. Dan niet om milieuredenen, maar puur economisch.

WKK kan verder aan goedkopere warmte opslag doen. Eventueel kan langdurige opslag gedaan worden met thermochemische opslag, maar meer dan 40% efficiency haal je dan niet. Maar zoals gezegd, dat hebben we voorlopig niet nodig. Thermochemisch opslag is interessanter voor het verwarmen van huizen ’s winters.

Lucas

Ik heb er een motion chart van gemaakt, om onze lezers een beeld te geven van de enorme verschillen. Ook leuk voor peakoil.nl:

http://www.hetkanwel.net/2009/02/27/explosie-zonne-energie-in-spanje-nl-blijft-achter/

We moeten niet vergeten hoe anders Spanje is vergeleken met ons land.

Een paar pijnpunten voor Zonne-energie in Nederland vergeleken met Spanje:

* Ruimte: hier heeft bijna elke m2 een bestaande bestemming: landbouw, bebouwing, infrastructuur, etc.
In Spanje heb je genoeg ruimte. Ooit wel eens de Vuelta gezien op tv? Uren rijden de renners door een leeg landschap met af en toe een verdwaalde provinciestad. Ooit wel eens enkele kilometers het binnenland ingegaan tijdens een kustvakantie in Spanje? Aan de kust is het volgebouwd en druk, maar daarbuiten… een totaal andere wereld.
Dat is een groot voordeel voor Spanje. Grootschalige zonnecentrales? Je zet ze er gewoon ergens neer. Hier kan dat niet zomaar.
Gelukkig kunnen op huizen en bedrijfspanden zonnepanelen worden geplaatst waar dus gebruik wordt gemaakt van bestaande ruimte. Prima dus!
Het moet dan wel aantrekkelijk zijn om zoiets aan te leggen, een overweging die zwaarder weegt bij mensen met een beperkt budget als bij een rijksoverheid die koste wat het kost de CO2-uitstoot wil zien dalen.

Hierbij komen we bij het grootste pijnpunt:
* Opbrengst
Ik hoef niet uit te leggen dat Spanje een zeer zonnig land is. Niet alleen in de zomer, maar ook in de winter schijnt de zon er veel. In midden en Z-Spanje schijnt de zon in de wintermaanden net zoveel als in April hier. Dat is veelal ook meer dan de zonneschijn in de winter in Griekenland of Italië. Niet voor niets is Spanje dus een favoriet land als overwinteringsoord, maar dat is weer een ander verhaal. De hoeveelheid zon is dus goed over het hele jaar verspreid en veel! Ook jaar op jaar gezien is het weerbeeld vrij constant.

Nu Nederland. De winter is het somberste seizoen. het grijze weer overheerst en vaak wordt het in dec./jan. niet eens helemaal goed licht. Meestal houdt het aardige weer qua zon op rond eind oktober en begint het redelijke weer ergens eind feb./begin maart. Ongeveer 4 maanden per jaar kan je min of meer als verloren beschouwen. Natuurlijk zijn er wel zonnige dagen in de periode maar het is allemaal weinig. Het is zoiets als een windmolen bij windkracht 2: hij draait wel maar levert feitelijk vrijwel niets op.
We houden nu nog 8 maanden van de 12 over. Dat wordt al lastig, maar laten we verder kijken: de lente levert jaar op jaar een vrij goed weerbeeld op, geen slecht seizoen dus. De zomer dan: dat valt toch weer wat tegen, het is wel wat meer als de lente maar het is niet veel meer. Het komt door de wisselvalligheid: het ene jaar is de zomer goed, het andere jaar weer totaal niet. De herfst is het op 1 na somberste seizoen en daar moet ook al geen wonderen van verwacht worden.

Al met al valt het dus tegen. De terugverdientijd is lang in Nederland heb ik laatst gehoord (17 jr. incl. subsidies). Tegenwoordig is het niet met zekerheid te zeggen of mensen zolang in hun woning blijven. Een terugverdientijd van 5-8 jr. is wel te overzien nog. Verder komen er nog onzekerheden bij: houdt de installatie het wel 17 jr. vol? Hoe duurzaam zijn de materialen?
Ik zou niemand het aanraden om op de eigen woning panelen te plaatsten, maar goed iedereen moet dat weer zelf weten natuurlijk. In Spanje zou ik het wel doen denk ik.

Een artikel over geothermie

Terschelling wil eerste geothermische centrale
Terschelling zou als eerste Nederlandse gemeente van elektriciteit en verwarming kunnen worden voorzien door heet water op te pompen. Het eiland is goed voorzien van geothermische bronnen die voldoende heet water kunnen leveren zo meldde de Leeuwarder Courant afgelopen zaterdag.
Een groep eilanders, waaronder een oud-Shellmedewerker, heeft zich georiënteerd op deze duurzame vorm van energie-opwekking. Zij borduren daarbij voort op boorgegevens van de NAM uit de jaren zestig. Daaruit zou blijken dat zich onder Terschelling op een diepte van 2500 meter tussen kalkzandsteenlagen water bevindt met een temperatuur van 85 graden. Volgens de oud-Shellman heeft het eiland water met een temperatuur van 120 graden nodig en dat kan waarschijnlijk dieper gevonden worden. Bij diepere boringen neemt de warmte van het water per 100 meter zo’n 3 graden toe.
Een geothermische centrale is CO2-vrij en zet heet grondwater om in energie voor centrale verwarming en elektriciteit. De centrale moet het Waddeneiland voor 2020 onafhankelijk maken van de elektriciteits- en gasvoorziening van het vasteland.
Of het plan ook rendabel is wordt nu met behulp van subsidie van de gemeente en medewerking van het Maritiem Instituut Willem Barentsz verder onderzocht.
Het haalbaarbeidsonderzoek kost tussen de 350.000 en 400.000 euro. Naast bijdragen van de gemeente Terschelling, provincie Fryslân en het Waddenfonds is er ook ruim 160.000 euro toegezegd door het Terschellinger bedrijfsleven.
Het haalbaarheidsonderzoek start eind dit jaar en moet volgend jaar zijn afgerond

De telegraaf van vandaag:

” DELFT – Uit onderzoek van de TU Delft blijkt dat Nederlandse elektriciteitscentrales de variaties in vraag en windaanbod in de toekomst op elk moment kunnen opvangen, mits er gebruik wordt gemaakt van actuele windvoorspellingen. Er hoeven bovendien geen voorzieningen voor energieopslag te komen.
Dat blijkt uit een studie van promovendus Bart Ummels. Soms zijn er meer reserves nodig, maar veel vaker zullen de centrales juist hun productie moeten verlagen om ruimte te maken voor wind. Het is daarom belangrijk om de inzet van de elektriciteitscentrales steeds opnieuw te berekenen met de laatste windvoorspelling.”