• Home
• De Stichting
• Rapporten
• Media
• Archieven
• Donateurs
• Contact
• Forum

• Alternatieven
• Beleid
• Fossielen
• Klimaat
• Kort nieuws
• Video
• Vrij Woord

Verslag van de 2e Concentrated Solar Thermal Summit

Op 12 en 13 november vond de 2e Concentrated Solar Thermal Summit plaats in het Spaanse Sevilla, waar de laatste ontwikkelingen op het gebied van zonthermische krachtcentrales zijn besproken. Het congres werd georganiseerd door CSP Today, een jonge organisatie die werkt vanuit Londen. De ontwikkelingen met betrekking tot CSP in Spanje lijken goed op gang te zijn. Er zijn meerdere projecten onder constructie en het schijnt dat er inmiddels al aanvragen zijn gedaan voor in totaal 12 Gigawatt aan nieuwe CSP centrales.

Tijdens het congres zijn sprekers aan het woord gekomen van zowel gevestigde bedrijven als Acciona Energia, Solar Millennium, Solel, Ausra en de Solar Power Group, als minder bekende bedrijven in de CSP-industrie, zoals Sopogy, Worley Parsons en Huiyin-Solar. Daarnaast waren er veel andere spelers aanwezig die betrokken zijn bij de ontwikkeling van CSP, zoals toeleveranciers van belangrijke componenten (zoals spiegels, absorptiebuizen, warmteoverdrachtsvloeistoffen, warmtewisselaars, generatoren, etc.), elektriciteitsbedrijven, de Spaanse netbeheerder (Red Eléctrica), overheden, NGO’s, onderzoeksinstellingen, projectontwikkelaars en consultants.

In maart 2007 werd vlak buiten de stad Sevilla in Sanlúcar la Mayor, op het Plataforma Solúcar, de eerste commerciële CSP centrale van Europa geopend, de PS10, een zonnetoren van Abengoa Solar met een vermogen van 11 Megawatt (MW) die elektriciteit produceert met behulp van in totaal 624 grote heliostatische spiegels. De centrale is uitgerust met een opslagcapaciteit waarmee de elektriciteitsproductie na zonsondergang of bij bewolking nog voor 7½ uur kan worden gecontinueerd. Om de met behulp van de zon opgewekte warmte op te slaan wordt gebruik gemaakt van gesmolten zout, dat bij zeer hoge temperaturen (tot zo’n 600 graden Celsius) vloeibaar blijft. Volgens Valeriano Ruiz van de organisatie Protermosolar, spreker tijdens het congres, werkt de PS10 centrale “like a clockwork”. Op hetzelfde Plataforma Solúcar zijn inmiddels drie nieuwe CSP units onder constructie, de PS20 (een 20 MW zonnetoren) en de Solnova-1 en Solnova-3 (beiden 50 MW trogspiegelcentrales).

Naast de PS10 centrale is in Spanje de eerste commerciële parabolische trogspiegelcentrale van Europa, de Andasol-1, inmiddels vrijwel klaar om in gebruik genomen te worden. Deze centrale met een vermogen van   50 MW is een gezamenlijk project van ACS Cobra (een joint venture tussen de Spaanse bedrijven Sener en Cobra) en het Duitse bedrijf Solar Millennium. Andere bedrijven en organisaties, zoals Flabeg, Flagsol, Schott, CIEMAT (het Spaanse Centrum for Energie, Milieu en Technologisch Onderzoek) en het DLR (het Duitse Centrum voor Lucht- en Ruimtevaart) hebben ook een belangrijke rol gespeeld bij het realiseren van dit project. Op hetzelfde terrein van Andasol-1 is men op dit moment bezig met de aanleg van Andasol-2 en Andasol-3, beiden ook met een vermogen van 50 MW. In het derde kwartaal van volgend jaar denkt men Andasol-2 in gebruik te kunnen gaan nemen. Andasol-3 zal ongeveer een jaar later volgen. De planning is   om vervolgens in steeds hoger tempo meer trogspiegelcentrales te gaan plaatsen op dezelfde locatie.

Op een andere locatie in Andalusië, in Lebrija in de provincie Sevilla, is het Israëlische bedrijf Solel inmiddels begonnen met de constructie van een 50 MW trogspiegelcentrale. Maar, ook in andere regio’s dan Andalusië is men in het zuiden van Spanje bezig met het bouwen van trogspiegelcentrales. Zo is ACS Cobra in Extremadura bezig met de aanleg van een 50 MW centrale onder de naam Extresol I, welke naar verwachting ergens eind volgend jaar in gebruik genomen zal gaan worden.

Duidelijk is dat er in Spanje geen gebrek is aan activiteit als het gaat om de ontwikkeling van CSP-technologie en de aanleg van zonthermische krachtcentrales. Er is sprake van een snel groeiende CSP-industrie. Dit heeft vooral te maken met het commitment van de Spaanse overheid en het bedrijfsleven om CSP als energiebron te ontwikkelen. Het feed-in tarief van €0,27 per kilowattuur geproduceerde elektriciteit voor zonthermische centrales tot 50 MW voor een periode van 25 jaar heeft in Spanje gezorgd voor een stabiel investeringsklimaat voor de CSP-industrie. Daarnaast zorgt men er in Spanje voor dat nieuwe CSP centrales aansluiting krijgen op het elektriciteitnet en op de watervoorziening voor de aanvoer van koelwater. De Spaanse netbeheerder Red Eléctrica is op dit onderwerp tijdens het congres uitgebreid ingegaan. Garanties voor de aanleg van noodzakelijke infrastructuur zijn een belangrijke voorwaarde voor investeringen in CSP centrales.

Alle positieve ontwikkelingen in Spanje ten spijt, toch was er bij het congres ook reden voor zorgen met betrekking tot de toekomst van de CSP-industrie. Na het toeslaan van de financiële crisis in de wereld zijn investeerders zeer voorzichtig geworden met nieuwe investeringen in risicovolle projecten. In deze tijd zijn zij op zoek naar zoveel mogelijk zekerheden en lagere kosten. Het gevolg hiervan is dat investeerders in CSP projecten nu nog meer geneigd lijken te zijn om enkel te investeren in centrales met parabolische trogspiegels, omdat investeringen in deze technologie op dit moment de meeste zekerheid en de laagste ‘bewezen’ kosten bieden. De meeste bedrijven in de CSP-industrie richten zich nu dan ook vooral op de aanleg van nieuwe trogspiegelcentrales. Door verdere technologische ontwikkeling en schaalvoordelen in de productie van onderdelen en de bouw van centrales verwacht men de kosten voor CSP trogspiegelcentrales verder naar beneden te kunnen brengen in de komende jaren.

Echter, ondanks de grote focus op parabolische trogspiegels wordt CSP-technologie waarbij gebruik gemaakt wordt van Fresnelspiegels door veel experts gezien als een zeer interessante optie voor kostenbesparing ten opzichte van trogspiegels. De belangrijkste redenen hiervoor zijn dat bij het Fresnel-concept gebruik gemaakt wordt van een eenvoudiger technisch systeem met veel goedkopere (vlakke) spiegels en andere onderdelen die tegen lagere kosten geproduceerd kunnen worden. Hoewel het rendement voor het omzetten van zonne-energie in elektriciteit bij dit systeem lager ligt dan bij het gebruik van parabolische trogspiegels, hebben Fresnelspiegelcentrales de potentie om elektriciteit te leveren tegen lagere kosten. Dit simpelweg omdat deze centrales veel goedkoper zijn in de aanleg en het onderhoud (de spiegels zijn bijvoorbeeld makkelijker schoon te maken). Bovendien is er bij het gebruik van vlakke spiegels, ondanks de lagere efficiency, minder landoppervlakte nodig per eenheid geïnstalleerd vermogen. Om schaduwval te voorkomen moeten de spiegels bij trogspiegelcentrales namelijk verder uit elkaar geplaatst worden dan bij Fresnelspiegelcentrales. Er is dus minder tussenruimte nodig bij Fresnelspiegels. Bedrijven die op dit moment werken met het Fresnel-concept zijn Ausra en de Solar Power Group. In de Amerikaanse staat Californië is Ausra inmiddels bezig om een groot project van 177 MW van de grond te krijgen. Dit project zal belangrijk worden om aan te tonen dat het Fresnel-concept op grote schaal, betrouwbaar en tegen lage kosten elektriciteit kan leveren. Zowel Ausra als de Solar Power Group beweren dat ze met hun systeem nu al elektriciteit kunnen opwekken tegen een lagere kostprijs dan andere CSP-technologieën; d.w.z. onder de €0,10 per kilowattuur in de meest warme woestijngebieden.

Andere interessante concepten voor (goedkopere) CSP-technologie die tijdens het congres aan de orde kwamen, waren afkomstig van twee nieuwkomers in de industrie: Sopogy en Huiyin-Solar. Het bedrijf Sopogy, opgericht door Darren Kimura op het eiland Hawaii, is op de markt gekomen met het concept MicroCSP. Sinds 2002 is Sopogy bezig met R&D. Sopogy biedt kleine CSP units aan die veel eenvoudiger zijn dan de bekende grootschalige CSP systemen. MicroCSP vormt hiermee in warme gebieden een interessante concurrent voor fotovoltaïsche systemen. Het biedt de mogelijkheid om op decentraal niveau elektriciteit op te wekken tegen lagere kosten dan met zonnepanelen mogelijk is en tevens biedt MicroCSP de mogelijkheid om warmte op te slaan, zodat de productie van elektriciteit in de avond en bij bewolking enkele uren kan worden gecontinueerd. Sopogy richt zich met name op decentrale toepassing van CSP-technologie met systemen variërend van 200 kilowatt tot zo’n 20 MW.

Huiyin-Solar is een nieuw bedrijf in de CSP-industrie en de eerste onderneming in deze sector die zijn thuisbasis in China heeft. Huiyin betekent in het Chinees “How we can make money together”. De president van het bedrijf, de Belg Juha Ven, die samen met zijn broer reeds jaren ervaring heeft in de CSP-industrie, probeert door middel van een nieuw innovatief concept (de gepatenteerde TOSCA technologie) en goedkope productie van onderdelen in China de kosten voor CSP verder naar beneden te brengen. Tijdens het congres in Sevilla presenteerde Juha Ven zijn nieuwe TOSCA concept voor de eerste keer, met als doelstelling het aantrekken van partners die willen investeren in deze technologie. Huiyin-Solar maakt gebruik van trogspiegels met een ander type absorptiebuizen, waardoor minder optische precisie vereist schijnt te zijn en er dus vlakkere spiegels gebruikt kunnen worden die goedkoper te produceren zijn. Daarbij komt dat de benodigde onderdelen voor CSP centrales volgens Huiyin-Solar in China veel goedkoper geproduceerd kunnen worden dan in Europa en de VS.  Een vacuum absorptiebuis die normaal zo’n $500 kost, schijnt volgens Juha Ven in China voor slechts $3 geproduceerd te kunnen worden (?). Het lijkt dus een verstandige strategie voor bedrijven in de CSP-industrie om activiteiten in China te beginnen, zowel vanuit het perspectief van lage productiekosten als vanwege de mogelijkheden voor het starten van nieuwe CSP projecten in de toekomst. De groeiende vraag naar elektriciteit in China is immers enorm. Twee vooraanstaande bedrijven in de CSP-industrie, Solar Millennium en Abengoa Solar, zijn inmiddels reeds begonnen met activiteiten in China.

CSP is op dit moment sterk in ontwikkeling in met name Spanje en de Verenigde Staten. Hoewel iedere technologie tijd nodig heeft om zich op grote schaal te kunnen ontwikkelen, ziet de toekomst voor CSP er zeer veelbelovend uit. Er zijn veel projecten onder constructie of in fase van planning. De industrie zal blijven groeien en de technologie zal zich verder ontwikkelen, met als gevolg dat de kosten voor het opwekken van elektriciteit met zonthermische krachtcentrales in de toekomst verder zullen afnemen. Het moment dat CSP concurrerend wordt met conventionele elektriciteit zou al op de middellange termijn bereikt kunnen gaan worden.

Tenslotte is er nog een belangrijke reden waarom de toekomst van CSP er veelbelovend uitziet: er is geen alternatief!

Reactie's