NOVA: Energiedoelstellingen worden niet gehaald

18 november 2008. Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar.

Nederland gaat haar doelstelling voor 20% duurzame energie in 2020 niet halen. Dat gaven verschillende deskundigen van ondermeer Energie Onderzoeks Centrum Nederland (ECN) en het regieorgaan energietransitie gisteren aan in Nova. We zitten nu pas op 3% en volgens berekeningen van ECN zullen we in 2020 bij het huidige beleid pas op 7% zitten. Tweede kamerlid van de PVDA Diederik Samson werd gevraagd naar deze sterke beweringen van de experts en antwoordde: “Die doelstelling moet overeind blijven en gehaald worden…deze kabinetsperiode verdubbelen we de 3% ongeveer…voor het blijven verdubbelen moet geld geïnvesteerd worden… In al die rapporten staat dat als we niet nog meer geld investeren na de huidige kabinetsperiode dat het stilvalt… Dus wat we nodig hebben zijn extra middelen en maatregelen…dan heb je het over ongeveer 5,3 miljard euro na deze kabinetsperiode tot 2020 om al die doelstellingen te halen.”

Volgens de Minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven, is het niet mogelijk om voor na deze kabinetsperiode al geld vast te leggen. Dat vertelde ze in een reactie in NOVA. Volgens Diederik Samson is dat een drogreden aangezien het kabinet als het gaat om investeringen in wegen best tot 2020 de investeringen kan regelen. Naast investeringen in duurzame energie besprak Clairy Polak samen met Diederik Samson ook de huidige bouw van nieuwe kolencentrales in Nederland.

Inhoudelijk commentaar van Peakoil Nederland

1) Er wordt alleen gesproken in het item over beleid voor het verduurzamen van elektriciteitsproductie wat maar 15% van de Nederlandse energieconsumptie is. Over onze warmtevoorziening en olie wordt niet gerept.

2) Diederik Samson maakt een opmerking aan het einde over het Nederlandse subsidiesysteem, dat deze gekopieerd is uit Duitsland. In Duitsland heeft men echter een feed-in systeem, waar geen enkele subsidie aan te pas komt. In een feed-in systeem wordt het terugleveren van elke kilowattuur duurzame stroom aan het net beloond via een belasting op de opwekking van alle elektriciteit (dus stroom uit kolen, gas, kernenergie, biomassa, zonne-energie en wind-energie). Dat heeft het voordeel dat de stimulering van duurzame energie niet afhankelijk meer is van politiek gevoelige subsidiepotten, wat in Nederland wel het geval is. Bovendien raakt een subsidiepot snel op als je naar een 100% duurzame energievoorziening wil. Afgelopen week hebben energiebedrijven, milieu-organisaties en vakbonden een oproep gegeven aan het kabinet om het subsidiesysteem om te buigen door deze via de belasting te laten lopen (zoals in Duitsland) in plaats van de rijksbegroting. Ook zijn de groep organisaties, waaronder energiebedrijven Nuon, Essent en Eneco, voor een verplichting van het aandeel duurzame elektriciteit.

Reactie's

  • http://www.teesingsystems.nl Gerben

    Zaterdag werd gewoon nog met droge ogen beweerd dat men ‘op schema was’ voor een doelstelling van 30% reductie. Daar sta je dan met het idee dat er geen reet gebeurt. Blijkt het allemaal dus gewoon gelul te zijn.

  • http://www.andersbekekenblog.nl Erik van Erne, stichting Milieunet

    Zie ook: Open brief aan de regering – Nederland wil een Feed-IN Tarief voor Duurzame Energie

    http://www.stichtingmilieunet.nl/andersbekekenblog/?p=5379

  • Jeroen

    @Rembrandt: Misschien maak je wel een denkfout. Volgens mij kun je de 20% best halen als de productiegroei van duurzame bronnen zo door gaat als dat nu gaat. Dat houdt echter wel in dat de totale energie consumptie moet krimpen. Als peak oil binnen 2-5 jaar toeslaat, dan daalt die energie consumptie vanzelf en neemt het aandeel van duurzaam relatief dus toe. [/cynic mode]

  • Ed Kuipers

    Rembrandt,

    Dat was me ook al opgevallen. Ik vond het weer een typische Nederlandse non-discussie. Het lijkt wel of iedereen in de media de consensus hanteert dat peak-oil en climate change aan Nederland voorbij zullen gaan. Het lijkt een beetje op de reactie aan de vooravond van WOII. Toen waren we ook neutraal en waren qua militair aparaat klaar voor WOI toen WOII uitbrak. Nu zijn we straks al peak-oil en climate change kun tanden laten zien klaar voor …. een carbon economie terwijl dan wind, solar en zelfs nuclear beter zouden zijn. En bedenk wel in dit geval is degene die het laatst investeerd niet het goedkoopste uit om de simpele reden van vraag en aanbod. Want als het eenmaal te laat is zal het aanbod ook schaars zijn (want in de transitie zal iedereen nog afhankelijk zijn voor energievoorziening van dan steeds duurder wordende (het zij door peak hetzij door carbon tax) fossiele brandstoffen. Dus snel aan de transitie gaan werken heeft in alle gevallen zin. Ik zag zelfs Rutten daarvan inmiddels overtuigd zijn. Wel niet geheel om de juiste redenen maar inmiddels staat wel vast dat we de energie discussie los moeten koppelen van de oude links/rechts scheidslijnen en GL en de SP er niet mee weg moeten laten lopen. Dat geld mijns inziens ook voor dat andere probleem globale ongelijkheid en honger die samen met peak en climate de twee andere apocaliptische ruiters vormen die de wereld zoals wij die kennen sociaal, politiek en economisch uit zijn hengsels kunnen lichten.

    groeten,

    Ed

  • http://www.permacultuurnederland.org Douwe Beerda

    Die Samson zit hier gewoon snoeihard te liegen. Dat de SDE gekopieerd is van Duitsland is niets meer dan een grote leugen. Het lijkt er niet eens op. Dus het is in ieder geval niet goed gekopieerd. Iets wat veel landen om ons heen trouwens wel prima lukt…..

    We hebben hier geen systeem waar het via de elektriciteitsprijs wordt verrekend zoals in Duitsland en dus kost het de overheid klauwen met geld en om dat te voorkomen zetten ze overal productiebeperkingen op. Dus maar 15 MW zonne-energie afgelopen jaar terwijl Duitsland meer dan 1000 MW heeft bijgeplaats aan zonne-energie afgelopen jaar. Ik vind het onbegrijpelijk dat een ex topman van Greenpeace zo zit te liegen en als hij zelf niet door heeft dat de SDE heel anders is dan Duitsland dan is hij een stuk dommer als hij lijkt. Ook dat hij zonne-energie niet eens noemt voor de toekomst vind ik een groot gemis

    Dat Maria van der Hoeven simpelweg onbekwaam is moge duidelijk zijn. Lieve vrouw wellicht maar haal haar alsjeblieft van die post af en zet daar iemand neer met een IQ van boven de 110 en een beetje strategische visie.

    Heel goed dat de media het nu ook oppakt zoals Tegenlicht en Nova, we kunnen het ons gewoon niet veroorloven om hier niets aan te doen. Desnoods zetten we er een oorlogsachtige inspanning achter. Of zien we als een project als de afsluitdijken. Het gaat namelijk direct over ons toekomstige voortbestaan. Het wordt tijd dat Den Haag over voortbestaans strategie van Nederland gaat nadenken en wij hebben het geld wel beschikbaar uit onze gasbaten. Want 20% in 2020? dan zitten we dus al 10 in de crisis en zijn we nog steeds voor 80% afhankelijk van fossiele brandstoffen. Het moet veel harder willen we Nederland een beetje leefbaar houden…..

    http://www.transtitiontowns.nl om zelf maar alvast te beginnen :-)

  • Peter

    Inderdaad.

    Waarom blijven we maar naar Den Haag kijken voor het oplossen van ònze problemen. Noem mij een VVD’er, maar uiteindelijk zullen wíj een reductie van onze netto energieconsumptie moeten verwezelijken, niet de overheid.

    Toevallig ben ik geen VVD’er; maar desalniettemin toch tijd voor een itempje over Rutte’s pamfletje? Volgens mij is dat slechts een kwestie van energie transitie door economische motieven. En toevallig ligt daar juist wèl een grote taak voor de overheid. Ow well…

    En dan zal men zeggen dat de industrie minstens zo’n grote energiedruk heeft, maar vergeet nooit dat de industrie voornamelijk werkt voor de consument.

    Toch een kleine noot: naar mijn beste kennis ligt het BTW-tarrief voor energie opwekkende installaties zoals die van PV-installaties en zonneboilers nog steeds op het hoge tarrief van 19%. De suggestie daarbij is dat het hier blijkbaar om “luxe”-artikelen gaat. Persoonlijk ben ik volledig voor het reduceren van deze tax naar 0% (immers, deze zijn toch al investering genoeg in onze economie?) – maar ik denk dat als de overheid zich beperkt tot 6% in ieder geval een veel sterker, stimulerender signaal afgeeft, met de boodschap dat het hier niet langer om luxe zou gaan, maar om Noodzaak.

    Toch blijft overeind dat er een paradigmshift binnen de consumenten moet plaatsvinden voordat Nederland zich naar de uitgang van de fossiele economie begeeft.

  • http://www.peakoil.nl Rembrandt

    @Jeroen

    Waar staat in de tekst dat ik ergens over nagedacht heb? Ik denk wel veel na maar dit keer was het toch echt ECN die hierover het hoofd boog:

    “We zitten nu pas op 3% en volgens berekeningen van ECN zullen we in 2020 bij het huidige beleid pas op 7% zitten.”

    Deze informatie is afkomstig uit het NOVA item. Ik kon het ECN rapport zelf zo snel niet vinden op hun website.

  • Johan

    Ik heb met knarsende tanden en tranen in mn ogen zitten luisteren wat meneer Samson uitkraamde over de SDE regeling.
    Deze is in zijn ogen superieur aan de duiste regeling.
    Daarnaast melde hij in de plenaire vergadering dat de EEG regeling maar voor 5 jaar is en zeker niet zo stabiel als onze regeling welke via de overheid gaat.

    Hij melde zelfs dat wij nederlanders ons op de borts kunnen kloppen met onze regeling omdat de duisters hun regeling gaan aanpassen aan de onze…

    ik wil zo graag weten waar hij deze “wijsheid” vandaan haalt.

  • http://www.peakoil.nl Rembrandt

    @Johan

    opmerkelijke uitspraken tijdens de vergadering over het energierapport 2008. Heb je nog meer observaties gedaan? Wat is er besproken over kolencentrales. Werd er aandacht besteedt aan warmteverbruik en olieverbruik? Werd er gesproken over de Europese dimensie?

  • Johan

    @Rembrandt.

    ik heb de vergadering helaas maar deels kunnen bekijken omdat de live stream erg gebrekkig was. (heb de 2ekamer website een mail gestuurd of ik het ook nogmaals kan bekijken).

    tot zover ik het heb kunnen luisteren werd er weinig besproken over olieverbruik, peakoil is niet genoemd.

    Wat ik heb kunnen volgen was niet hoopvol; en barste van de leugens /foute feiten.

    Ik hoop de vergadering nogmaals te kunnen zien in een betere kwaliteit.

  • Cornelis

    Positief is dat vanaf volgend jaar groene stroom voorrang krijgt boven fossiel of is dat ook een wassen neus?

  • Jeroen

    @Rembrandt: laat ik het zo stellen.. mij valt op aan dit artikel: we gaan die 20% niet halen (wat ecn dus zegt), er van uitgaande dat impliciet dat ook jouw boodschap is (gezien het commentaar van jou op Samson die daar niets van wil weten). En ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat jouw commentaar gefocussed is op de energieproductie en niet op de consumptie (die imho voor 2020 vanzelf gaat dalen), maar dat is inderdaad mijn interpretatie op basis van onderbuik-fingerspitzen-ying-yang… Eigenlijk moet ik beter weten…

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    Ik ga even niet op alles in (inderdaad, Diederik snapt het niet, laten we het zo zeggen), maar wil eerst deze even citeren van Rembrandt:

    “Afgelopen week hebben energiebedrijven, milieu-organisaties en vakbonden een oproep gegeven aan het kabinet om het subsidiesysteem om te buigen door deze via de belasting te laten lopen (zoals in Duitsland) in plaats van de rijksbegroting.”

    Ook dat is een fundamentele “denk”fout: de gigantische hoeveelheid geld voor “de financiering van het Duitse EEG” (wat uitsluitend over duurzame elektriciteit gaat, niks anders) komt (a) niet uit de rijksbegroting, (b) komt niet uit een of andere “energiebelasting” die zoals in Nederland verdwijnt in de bodemloze put van de algemene middelen, (c) belastingdienst heeft er geen moer mee te maken, (d) het komt niet uit een of ander vaag “FES fonds”, (e) het is geen subsidie.

    Wat gebeurt er WEL in Duitsland? Alle groene elektriciteit (volgens nauwgezette definities geformuleerd in de WET die EEG heet) moet al sinds 2000 met voorrang ingevoed worden op het net (als je tenminste aanspraak wil maken op de tevens in WET vastgelegde, gestaffelde feed-in vergoedingen, tot op 2 cijfers achter de komma vastgenageld, voor zonnestroom voor minimaal 20 jaar vast staand vanaf netkoppeling)

    De BDEW (Staatsorgaan) inventariseert en prognostiseert op maandbasis de daadwerkelijk ingevoede (of op basis van steeds betere voorspellings-simulaties gebaseerde “waarschijnlijk in te voeden”) hoeveelheden duurzame elektriciteit, nation-wide.

    BDEW doet hetzelfde voor de hoeveelheid gerealiseerde dan wel verwachte totale verbruik van het net. Van de gecumuleerde waarden worden de hoeveelheden verbruikt door, of (fractie) “EEG stroom afgenomen door” de “gepriviligeerde” grote stroomverbruikers afgetrokken. De bulk: stroomverbruik van alle andere partijen inclusief de tientallen miljoenen kleinverbruikers (bedrijven etc. inclusief) wordt afgezet tegen de totale hoeveelheid ingevoede (of bij maandprognoses: in te voeden) feed-in uit EEG bronnen. Daaruit volgt een “percentage” EEG-stroom die de “niet-gepriviligeerde” verbruikers (Otto Normalverbraucher inclusief) verplicht zullen moeten afnemen via hun resp. leveranciers. Die EEG Qu0te bedroeg in 2007 15,682% (verplichte afname), gemiddeld werd voor op het net ingevoede EEG stroom 11,36 cent/kWh uitbetaald door de netbeheerders (wordt vooral veroorzaakt door relatief hoge aandeel zonnestroom bij hoge vergoeding). In 2009 is door BDEW voorspeld dat die EEG Quote 19,52% zou kunnen gaan worden, bij gemiddelde vergoeding voor alle feed-in van 12,56 cent/kWh. Cijfers worden maandelijks aangepast, geactualiseerd, en er worden per jaar eenmalig correcties toegepast uit het voorgaande jaar. Doel is om met zo weinig mogelijke “schokken”, en door continu bijgestelde voorspellingen, de financiële impact voor iedereen zo geruisloos te laten verlopen.

    Via een briljant in elkaar gezet intern verrekenings-systeem, de crux van het hele financieringsmodel, wordt alle feed-in buiten alle certificatiekermis om, door alle 875 netbeheerders uitbetaald aan de betreffende invoeders. En alle aangesloten afnemers van kWh (behalve de “priviligierte” partijen, die onder andere tuchtregimes van het BMU staan), of je nu in Hamburg, Freiburg, of München woont of een bedrijf hebt, betaalt door de interne verrekening een identieke, over het hele land “uitgesmeerde” (Duits: gewälzte) EEG Umlage. Die nu ongeveer een uniforme 1,15 eurocent/kWh is, en Otto Normalverbraucher bij 3.500 kWh/jaar slechts ruim 40 Euri kost. Vergeet niet dat daar alle EEG feed-in uit wordt betaald, het land heeft al 16% grotendeels op het EEG terug te voeren duurzame elektriciteit bereikt.

    De (door Joop Wijn in aug. 2006 afgeschoten) MEP was 52 Euri, voor iedereen hetzelfde [lees: helaas niet verbruiksafhankelijk, dus geen besparing stimulerend], en heeft veel windboeren stinkend rijk gemaakt in NL). Volgend jaar, door de voortgaande groei en netkoppeling van nieuwe EEG productie installaties die alles met voorrang op het net zetten in Duitsland, mogelijk stijgend naar een steeds nog niks voorstellende 1,29 eurocent/kWh (op basis van prognoses).

    Die Umlage, dat moet hier ook nogmaals benadrukt worden, OOK door alle honderdduizenden zonnestroom opwekkers wordt betaald over hun fysiek van de feed-in meter gescheiden standaard afname meter…. Het is dus beslist niet zo dat “grijs groen subsidieert”, maar dat alle afnemers van kWh verplicht via een Umlage op die kWh (ook als je bij wijze van spreken naast een 40 MWp zonnestroompark woont) de uiteindelijke feed-in betalen, dus ook de opwekkers met standaard afnamemeter in huis…

    En dan nu de echte crux. In NOVA wilde Samsom (afgezien van die miezerige 1 miljard uit de Staatsbegroting die nu per jaar naar duurzame energie all-in “mag”) voor onze “doelstellingen” 5,3 miljard euri bij/via vd Hoeven lospeuteren “voor na 2011″. Wat ‘ie natuurlijk helemaal niet krijgt, want na je parlementaire afscheid een Staatsbegroting vastleggen is zo’n beetje nu je politieke graf al graven. En dat krijg je dus zeker bij de confessionelen van het CDA nooit gedaan, want die houden het liefst alle vingers permanent aan de portemonnee, en als iets ze niet bevalt, wordt het beleid (via EZ ambtenarij) effe snel “bijgesteld”. Stel je voor dat Delta geen kerncentrales meer mag bouwen… Daar past een claim van voor Hollandsche kruideniers heftige 5,3 miljard “post-kabinet” niet in. Dat was trouwens volgens mij bovendien voor “alle duurzame energie”, maar ik kan me vergissen. In vergelijking met BRD blijft het kruimelwerk.

    En Duitsland? In 2007 ging er binnen het fantastisch slimme EEG systeem, uitsluitend duurzame elektriciteit (WKK gaat via een compleet ander financierings schema) reeds 7.878,69 miljoen (lees: 7,9 miljard Euro) om. Daar moeten de vermeden “Netzentgelte” van 270 miljoen nog van af, etc. Prognose BDEW voor 2009: 10,678 miljard Euro alleen voor het EEG (minus 312 miljoen vermeden netkosten). Let wel: ALLEEN al voor 2009 wordt die bijna 11 miljard Euro voor de uitvoering van het EEG volledig buiten de Rijksbegroting om gefinancierd door alle stroomverbruikers, of ze nu pimpelpaarse, gitzwarte of donkergroene stroom afnemen. Of ze nu zelf 100 (of 300) procent duurzaam opwekken, of het liefst een kabeltje naar de dichtstbijzijnde 2.500 Megawatt bruinkoolcentrale van RWE voor poepbruine stroom zouden aanleggen. Duitsland is niet voor niets übermeister, en blijft dat. De rest van Europa heeft het nakijken, en Den Haag blijft eeuwig voortprutsen en ambtelijke “notities” uitpoepen…

    Duurzame opbrengst 2009 voorspeld door het BDEW, uitsluitend uit EEG: 82,508 Terawattuur, de opwek van bijna 20 Borssele centrales… Hoeveel kost één Borssele centrale tegenwoordig? Olkiluoto is al anderhalf miljard over het budget heen…

    En dan heb ik het nog niet eens over al die andere duurzame bronnen gehad (het Erneuerbare Wärme Gesetz schijnt gefinancierd te gaan worden uit de verkoop van emissierechten, de fossiele vervuiler betaalt daar de inzet van duurzame warmte uit gratis kool-loze bronnen, dus wederom helemaal buiten de Rijksbegroting om gefinancierd).

    Ik leer nog elke dag over de talloze belangrijke details en reteslimme constructies van dat systeem (ik hoop dat ik hier geen blunders met getallen heb gemaakt, maar ik heb ze overgetypt van de laatste BDEW publicaties). Diederik liegt in ieder geval ZEKER als hij stelt dat “… we hebben het beste systeem gekopieerd, het Duitse – niet het Engelse…”. Want ook hij snapt volgens mij bitter weinig van hoe waanzinnig knap die hele EEG pyramide in elkaar is gestoken, hoe bitter weinig het SDE met het Duitse EEG heeft te maken, en, vooral: hoe exact het Duitse EEG wordt gefinancierd.

    Ik heb hem verder ook nergens gehoord over alle gruwelijke “caps” in de NL SDE, die ook al onbestaanbaar zijn in Duitsland. Daar is het EEG vrijwel drempelloos, en kan elke burger met geld instappen. Desnoods met een klein systeempje, maar het worden door de lucratieve feed-in vergoedingen meestal forse dakvullende PV-installaties van vele kilowattpieken. De SDE is “gemaximeerd” op 3,5 kWp, wat helemaal nergens op slaat en “de markt” klein blijft houden…

  • Ark
  • http://www.guldenlijn.nl/windparken/mwiki Henk Daalder Windparken Wiki

    Op zich is het een goed punt dat Samsom beweert dat de SDE net zoiets is als de duitse EEG regeling. Daarmee erkennen ze eindelijk dat die EEG een goede regeling is. Nu nog echt een wettelijke regeling en stabiliteit. En natuurlijk realistische tarieven.
    Volgens de meest lichtgewicht minister van EZ sinds tijden, zal het elektricteitstarief voor consumenten in 2009, 29 cent bedragen, dat gaat ze dan aftrekken van het SDE basis tarief.
    In de SDE regeling staat dat de minister van EZ dit mag vaststellen, maar er staat ook dat dat bedrag wel marktconform moet zijn.
    Ik roep onze volksvertegenwoordigers op om hier echt een keer in te grijpen. want die 29 cent voor 2009 is echt veel te hoog.
    EZ gaat geheel voorbij aan de bedoeling van de SDE, de financiering van de onrendabele top van duurzame energie.

    We moeten niet vergeten dat we een vechtkabinet hebben, dat leidt tot toneelspel en schijnbewegingen. En nederlagen.
    EZ is voor de fossiele belangen, en vertraagt de duurzame energie zo veel als ze kunnen. CDA minister van der Hoeven lijkt extreem incompetent, die moet zo snel mogelijk vervangen worden. Ze weet niet wat haar ambtenaren doen en stuurt niet op het realiseren van de ambitie in het regeerakkoord.

    VROM heeft de duurzaamheids portefeuille, maar mag daar niet te veel mee doen, want dan worden de fossiele belangen van het cda geschaad. Dus wel “convenanten” maar geen wetten.

    Ook duurzame CDA’ers die afgelopen zaterdag aanwezig waren op het Green New Deal symposium, haalden de schouders op over hun minister.
    Laten die CDA ‘ers binnen hun partij het wangedrag van hun politici aanpakken. Dit vreet veel te veel aan de reputatie van het CDA.

    In een recent uitgekomen boek “hoogspanning” klaagt deze cda minister ook al over deze 2-kapiteins situatie.
    http://www.businesscontact.nl/result_nieuws.asp?Id=702

    Het lijkt me duidelijk dat er een minister van Energie moet komen, en dat dat niet van der Hoeven moet zijn, en ook geen andere CDA’er.
    SamSom wellicht?
    Dit ministerie van EZ kunnen we beter opheffen. En vooral die foute ambtenaren onschadelijk maken.

  • http://www.peakoil.nl Rembrandt

    @Polderjongen

    Helaas begrijp ik het blijkbaar nog steed niet goed hoe het EEG werkt. Ik heb nu geen tijd om te reageren, maar zal je reactie (hopelijk morgen) aandachtig doorlezen!

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    @Henk:

    “Op zich is het een goed punt dat Samsom beweert dat de SDE net zoiets is als de duitse EEG regeling. Daarmee erkennen ze eindelijk dat die EEG een goede regeling is.”

    Beetje kromme redenering. Of het EEG is goed, wat in jouw redenatie zou impliceren dat het SDE ook “goed” is (wat het pertinent niet is). Of het EEG is slecht (wat pertinent niet waar is en wat nog niemand heeft aan kunnen tonen, RWI is weggehoond, ook door collega economen…), en “dus” is het SDE ook slecht (wat wel degelijk klopt).

    Feit is: het Duitse EEG is van een compleet andere “orde”. Het valt gewoon in de klasse “hors categorie” en is nergens mee te vergelijken qua resultaat. De SDE haalt het middensegment niet eens. Kijk naar de resultaten sofar (het is er nog maar net, en qua insteek al een drama).

    Overigens zijn diverse andere “zogenaamde Duitse systemen” ook al door bureaucraten gesaboteerd (Portugal, Griekenland, Italië schijnt ook regelmatig “gezaagd” te worden aan voorwaarden). Door domheid in Spanje (veel te lucratieve tarieven in zonrijk land) is de markt dusdanig geëxplodeerd, dat er nu een keihard deksel op de markt is gegooid door het Ministerie van Industrie (500 MWp, reken maar dat dat janken is voor de PV-industrie daar!). Verkeerde voorbeeld, dus als Diederik (lees: EZ) dat gaat zitten aanhalen als “voorbeeldland voor de SDE” weet je dat het foute boel is…

    Verder Zwitserland: dubbele cap op de “feed-in” markt, groei blijft marginaal (zonnestroom).

    Bij mijn weten is Duitsland het enige land (kan me vergissen) waar het BMU, zijnde een soort van Super VROM het EEG uitvoert, en beslist NIET het Wirtschaftsministerium. Ook daar kunnen ze elkaars bloed wel drinken, maar diverse CDU “economen” die het Duitse EEG wilden saboteren voor zonnestroom (30% feed-in reductie opeens uit de mouw getoverd vlak voor definitieve bespreking in de Bondsdag) zijn op vakkundige wijze het parlement uit gebonjourd (lees: weggehoond).

    Het blijft dus oppassen geblazen, in ieder geval staat het aangepaste EEG (geen drama, sector kan leven met die 8% degressie in 2009) als een huis, misschien gaat de CDU bij volgende verkiezingen weer vieze spelletjes spelen, want ze zinnen op wraak (zo kleinzielig zijn ze soms zelfs in Duitsland).

    Overigens heb ik “het” zelf niet een minister voor Energie genoemd. Ik heb op 1 januari 2005 al deze cartoon gepubliceerd, reclame voor afscheid van EZ EN VROM, en oprichting van het Ministerie voor Duurzame Ontwikkeling. Daar mag Energie van mij best de hoofd afdeling van worden…:

    http://www.polderpv.nl/nieuws_PV2.htm#1jan2005

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    Overigens, voor wie het echt wil weten:

    Volledige, officiële in Bundesblatt gepubliceerde Wetstekst en zeer uitgebreide toelichting op de “novelle EEG 2009″ zijn te vinden op:

    http://www.sfv.de/artikel/2008/erneuerbare-energien-gesetz_eeg_2009.htm

  • http://www.teesingsystems.nl Gerben

    @Henk: die 29 cent is het bedrag waar voorschotten op worden gebaseerd, achteraf wordt het werkelijke bedrag vastgesteld. Natuurlijk is het een waanzinnig bedrag. Hoe investeerders de tussentijd tot de eindafrekening (1e kwartaal 2010) moeten overbruggen zal voor velen een raadsel zijn. Het geeft wel weer de houding van de overheid aan. Als de overheid investeringen in energieopwekking blijft afschrikken, door haar beleid, is het wellicht niet eens zo’n heel slechte inschatting. Prijs is een kwestie van vraag en aanbod. Aanbod komt er zo niet.

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    @Gerben:

    “…die 29 cent is het bedrag waar voorschotten op worden gebaseerd, achteraf wordt het werkelijke bedrag vastgesteld.”

    Allemaal leuk en aardig, maar denk jij dat de simpele burgermans die zich door de SDE **** heen heeft geworsteld en een paar volstrekt non-innovatieve (doch beslist gewilde) zonnepaneeltjes op zijn dak heeft gelegd (of, prijzig, heeft laten leggen) straks ook maar een moer zal begrijpen van de “correctieberekeningen” die SenterNovem burokraatjes uit moeten gaan voeren? En dat hij/zij maar op de mooie blauwe ogen van de SN ambtenaar moet gaan vertrouwen dat het allemaal best wel zal kloppen?

    Kun JIJ (a) überhaupt wijs uit je energienota (ik wel, na paar jaar zelfstudie), en (b) ben JIJ in staat om straks met al die waanzinnige “correcties” achteraf te bepalen wat je nou feitelijk per kWh aan SDE subsidie hebt ontvangen in elk willekeurig jaar, 15 jaar lang. Laat staan wat je voor de salderingscomponent hebt ontvangen, die elk half jaar zal wijzigen en bij verplichte slimme meter straks mogelijk per dag of zelfs per uur zal fluctueren? Daar kan niemand mee rekenen.

    Hoe wil je daar in Gaia’s naam “investeringszekerheid” (voor vele duizenden Euro’s, voor NL begrippen erg veel geld) aan ontlenen? Ze noemen het nog steeds een STIMULERINGSregeling. Ik zie d’r niet zoveel van dat “S” woord in terug…

    Ter vergelijking: 46,75 eurocent/kWh 20 jaar lang (netkoppeling 2008) of 43,01 eurocent/kWh 20 jaar lang (netkoppeling vanaf 1 jan. 2009) vastgelegd in Wet (Duits EEG) klinkt bij mij toch heel anders. En stimuleert (bovenop alle andere keiharde randvoorwaarden in het EEG, afwezig in SDE). Verschil moet er wezen. Dit is zo’n fundamenteel verschil. Daar heeft Diederik het liever niet over…

  • http://www.teesingsystems.nl Gerben

    a) Ja, ik wordt wel wijs uit mijn energierekening. Maar ik ben niet de gemiddelde Nederlander. Die zal er weinig mee kunnen.
    b) Volgens mij moet dat wel te berekenen zijn: daar zul je van SN wel gewoon een overzicht van krijgen.
    Het Nederlandse systeem is een stuk inzichtelijker dan het Duitse. Toch zit er een zwakte aan: de overheid moet wel de juiste tarieven vaststellen. Dat doet ze niet.

  • http://www.permacultuurnederland.org Douwe Beerda

    Wat het rare is, is dat ik ook gewoon niet snap dat de overheid geen beter beleid voert. Want we verliezen ermee op alle fronten.

    Het is veel logischer om het Duitse beleid wel te kopieren. Je maakt jezelf als land minder afhankelijk van fossiel, je bouwt een industrie op in duurzame energieproducten, je bouwt midden en klein bedrijf op in deze sector, als overheid heb je buiten het maken van de wetgeving verder geen werk van de uitvoering. Het kost je als overheid geen cent, burgers zijn in staat om zelf actie te ondernemen en mee te helpen met de doelstellingen die het kabinet stelt. En de mensen zijn blij met de overheid als ze mensen de mogelijkheid geven om zonne-energie op hun dak te zetten, om warmtewisseling toe te passen in hun eigen huis en om met je wijk een windmolen neer te kunnen zetten.
    En juist het opbouwen van een industrie en mkb in deze secotor samen met de goodwill van de burgers zorgt ervoor dat je na 2020 ook je nieuwe doelen sneller gaat realiseren. Wat is in vredesnaam het motief van de overheid om dit niet te doen?

    Voor mijn eerste halfjaar onderzoek heb ik gekeken wie er in Nederland tegen een sde zijn en dat zijn VNO-NCW http://www.vno-ncw.nl/ deze mensen zijn bang dat de stroom te duur wordt voor de industrie in Nederland (zonder zich te realiseren volgens mij dat je heel veel nieuwe bedrijfjes krijgt door deze regeling) en energiened en enbin zijn tegen oftewel de grote energiecentrales en netbeheerders omdat die liever hun monopolieposities behouden en de consument stroom kunnen blijven verkopen. Als mensen dat zelf gaan opwekken zien ze zelf ook wel in dat dit het einde is.

    Ondertussen zijn overigens milieuorganisaites, solland solar, de gewone consument vertegenwoordigd door ZPV (zonnestroom producenten vereningen) en ook het ECN grote voorstanders van een Nederlandse EEG.

    Maar alleen omdat de industrie zo een sterke macht kunnen uitoefenen op de politiek, wat je ook uit kunt leggen als we hebben geen politici op deze velden zitten met visie en of een ruggengraat blijven we in Nederland maar wat aanprutsen.

    De politiek laat zich dus snoeihard inpakken door de lobby activiteiten van de grote industrie en luistert op dit gebied veel te weinig naar wat wij als consumenten willen. Dat moet zo snel mogelijk veranderen!

    Op korte termijn komt mijn onderzoek hierover uit inclusief de verschillende interviews die ik heb gehouden met deze partijen ik kan wel kijken of ik deze ergens op kan loaden zodat mensen die interesse hebben er meer over te weten kunnen komen.

  • http://www.permacultuurnederland.org Douwe Beerda

    Oh suffe fout, ik heb onderzoek gedaan uiteraard naar wie er tegen een Nederlandse EEG zijn en niet naar een sde zoals ik typ.

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    Moet je wel snel zijn, beste Douwe.

    Als het capaciteitstarief (beslist gewild en al jaren lang zwaar gepusht door EnergieNed, Netbeheer Nederland, NMa, EZ, en pakken boter op het hoofd hebbende politici) er door geramd gaat worden 1 januari is het allemaal afgelopen.

    Dan kan netbeheer namelijk helemaal niet meer de functie krijgen die essentieel is om het EEG uit te voeren: Umlage over de afgenomen kWh afromen, en daar alle duurzame feed-in uit betalen…

    Want dan heeft geen enkele netbeheerder in Nederland meer de fysieke mogelijkheid om dat te doen omdat alles naar capaciteit afgerekend gaat worden…

    Zal wel “puur toeval” zijn dat mijn zwaar beargumenteerde protesten daartegen door de NMa onbeantwoord met kulargumenten in de prullenbak worden gegooid…

    … of heb ik nou een complottheorie complex?

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    @Gerben:

    “Het Nederlandse systeem is een stuk inzichtelijker dan het Duitse. Toch zit er een zwakte aan: de overheid moet wel de juiste tarieven vaststellen. Dat doet ze niet.”

    Ik snap werkelijk niet hoe je de permanente variabiliteit en hoge risico’s binnen de SDE “inzichtelijk” durft te noemen. Er is met de SDE van tevoren helemaal geen “terugverdientijd” berekening te maken! De basis voor investeringszekerheid ontbreekt!

    En het is niet “de overheid”, dat is een te vaag begrip. Het Nederlandse Parlement dient orde op zaken te hebben en in Wet tarieven vast te leggen voor zo iets wezenlijks als een 15-jarige peperdure investeringsbeslissing. En niet de niet democratisch verkozen onbekende beleidsambtenaren van EZ die continu met hun vingers essentiële tariefschakelaars zitten te verzetten zonder dat enig parlementslid ook maar een beul heeft van de leugens rond en de dramatische gevolgen van het verzetten van zo’n schakelaar.

  • http://home.kpn.nl/windsh Jaap Langenbach

    ****Tip: copy & paste altijd je reactie ivm de spamcheck****
    Jammer dat zo weinig mensen schijnen te weten van de hoed en de rand van het Duitse feed-in systeem. Discussie is zo niet mogelijk en beoordekling van de uitspraken van Samsom ook niet.
    Samsom weet er meer van dan menigeen vermoedt maar zei wel iets fout. De “kostendekkende vergoeding voor geleverde stroom” ( niet “teruglevertarief”, dat deden we 20 jaar geleden) geldt niet voor 5 maar voor 20 jaar. Echter, er is een hoog begintarief van vijf jaar wat voor alle projecten geldt. De looptijd van die eerste vijf jaar wordt verlengd naarmate het windaanbod op de locatie lager is. Na het begintarief geldt een lager tarief voor de resterende periode tot en met jaar 20.
    De SDE kan wel degelijk een feed-in tarief worden genoemd, dat op het Duitse lijkt. Een essentieel verschil is echter de fianciering (Rijksbegroting in NL en hoofdelijke omslag in DE), de looptijd (NL 15 jaar, DE 20 jaar). De hoogte van de vergoeding (ca. 9 cent per kWh) ontloopt elkaar niet veel. NL heeft wel het extra voordeel van de EIA (investeringsaftrek).
    Ik denk dat de economie van windenergie in NL al met al wat beter is dan in DE.
    En Samsom heeft ook gelijk als ie zegt dat SDE misschien wel superieur is aan de Duitse feed-in. In NL wordt het basisbedrag namelijk jaarlijks aangepast. Dat is handig ivm met bijvoorbeeld sterk wisselende prijzen van de turbines. In Duitsland statat het begintarief voor jaren vast en daalt zelfs 1% per jaar wat de sector dan maar moet zien bij te houden door efficienter te werken (wel een effectieve aanmoediging !)
    Het quota systeem in Engeland (en Italie) is een ramp en leidt tot ongeveer dubbel zo hoge prijzen voor windstroom. Samsom heeft dus ook gelijk dat wij heel terecht kiezen voor (een variant van) het Duitse systeem.
    En tenslote, ja Duitsland gaat ons een beetje kopieren omdat ook daar een relatie gaat ontstaan met de elektriciteitsprijs. In NL is de subsidie gelijk aan de (jaarlijks vast te stellen) kostprijs min de marktprijs, in Duitsland is het een vaste totale vergoeding, los van de marktprijs van elektriciteit.
    Omdat de elektriciteitsprijs inmidels zo hoog is geworden dat er bijna geen subsidie meer nodig is, wordt in Duitsland volgend jaar de mogelijkheid geschapen om de stroom ook rechtstreeks op de beurs te verkopen, dus voor de marktprijs in plaats van voor het feed-in tarief. Men mag dan maandelijks wisselen van systeem.
    Dus SDE is (voor wind) zo gek nog niet. Voor zon is het veel te bureaucratisch en ontmoedigend. Essentieel voor lange termijn succes is echter dat de financiering uit de Rijksbegroting gaat. En om de markt nog wat aan te zwengelen zou het mooi zijn als het basisbedrag naar een cent of 9, 5 zou kunnen worden opgetrokken. En verder moeten nog een groot aantal andere details geregeld worden, zoals een bonus voor repowering en voor netvriendelijke molens.
    Zie voor meer details op: http://home.kpn.nl/windsh/SDE-2008.html

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    Dank voor de bijdrage, Jaap, zeer goed, en voor wind laat ik “het verhaal” dan ook gaarne aan de enige expert op dit gebied over.

    Mijn bijdragen waren gefocust op zonnestroom (OK, mijn “kindje”, we hebben allemaal zo onze “zwakke” punten ;-) ), want ik ben van mening dat nou eindelijk die al jarenlang door de roverheid in de grond getrapte burger zijn/haar rol moet kunnen spelen in de energietransitie, anders zijn “ze” in Den Haag geen knip voor de neus waard.

  • Peter

    Ik moet me, na deze berekeningen toch afvragen wat het voordeel is van feed-in systemen. Anders dan die van de teruglopende meter (en dat systeem bestaat al), zie ik geen directe voordelen aan dit systeem (maar ik kan er natuurlijk naastzitten?).

    Op de keper beschouwd, neem ik aan dat een feed-in systeem bedoeld is om de terugverdientijd te verkorten – of toch in ieder geval te bereiken binnen de afschrijfperiode.

    Ik kan er naast zitten, maar deze kan natuurlijk net zo gemakkelijk worden bereikt met een directe subsidie bij de aanschaf (en dat mag ook wel, gezien de directe ecotaxatie elders). Ik vermoed sowieso dat dit meer drempelverlagend werkt dan een feed-in subsidie. Immers; de initiële investering blijft enorm, nog lost trouwens van de rentedragende lening, die vaak samengaat met deze investering.

    Toch gebeurt dat niet; blijkbaar is een directe subsidie een taboe. Weet iemand toevallig de reden hiervan? Zou iemand bijvoorbeeld ook eens kunnen uitrekenen of deze feed-in subsidie uberhaupt wel ooit 19% van de aanschafprijs haalt; immers, dat is wat de schatkist overhoudt aan de groene filantropie van zonnecel dragers. Nog los, natuurlijk, van de andere belastingen, zoals die van de loon- en winst belasting voor de installateurs…

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    Ja, hoor peter: aanschafsubsidies zijn een RAMP, daar plukken we nog dagelijks de bittere vruchten van uit de jaren 1999 – 2003. Kwaliteit ho maar, enorm veel problemen met (met innovatiesubsidies NOVEM ondersteunde) omvormers (die niet zo “innovatief” bleken te zijn als gehoopt…), mensen die die dingen volledig overgesubsidieerd in hun garagebox opsloegen, en jaren later voor de volle bak doorverkochten op Marktplaats. Fraude met nominale vemogens (VROM inspecteurs hebben onder politieke druk een paar bedrijfjes van het bed gelicht, maar waarschijnlijk de nodige andere “grote” fraudeurs gemist). Peperdure, maximaal “gesubsidieerde” modules op zeer ongunstige daken (noordwest) gericht (met zeer lage output tot gevolg), en ga zo maar door.

    Puin, dus.

    Het Duitse EEG garandeert in de hele keten, van cellenbakkers via module producenten en systeemaanbieders TOT EN MET DE BURGER die immers op zijn kWh productie wordt afgerekend, maximaal: KWA-LI-TEIT. En hoge output. Van kilowattuurtjes waar je op wordt afgerekend. Dat is gezond voor de business, want piraten zijn er al genoeg (zeldzaam in Duitsland, die worden openbaar aan de schandpaal genageld). De business handelt in toekomsttechnologie, en is zich extreem bewust van de noodzaak om een “volwaardig en degelijk alternatief” te bieden.

    In NL wordt onder de “gemaximeerde” en voor de meesten compleet ondoorzichtige SDE onbekende Chinese modules met lage vermogens geïmporteerd door een groot energiebedrijf, maar de enige betrouwbare partijen, de onafhankelijke leveranciers, leveren(al sinds jaren) kwaliteitsspul van topmerken. Verschil moet er wezen, van onze grote energieboys moeten we het ook in deze materie beslist niet hebben.

    In Nederland kan zelfs Diederik Samsom geen betrouwbare terugverdientijd berekening onder SDE condities maken omdat hij ook alle jaarlijks/halfjaarlijks veranderende variabelen niet kan voorzien.

    In Duitsland weet je van tevoren wat je 20 jaar lang per kWh zult krijgen, je weet wat je op jouw lokatie met de specifieke gegevens (dakoriëntatie, dakhelling, gebruikte modules en inverters, bekabeling) vrijwel betrouwbaar aan kWh kunt gaan verwachten. 20 jaar lang plus periode vanaf netkoppeling voorafgaande jaar. 7,4% rendement (wordt als standaard gehanteerd door Photon), vanaf 1 januari mogelijk wat minder door feed-in degressie. Klaar is kees. Knallen, dak vol laten leggen met een installatie van bijvoorbeeld 10 kWp, Euri of 40.000 en eventueel gunstige lening bij bank (KfW Umweltprogramm). En veel kilowatturen bakken met klasse installatie, de kWh gaan direct het net op via in eigendom te verkrijgen separate feed-in meter. Pas per 1 januari is ook een vast tarief voor “eigenlevering” afgesproken, maar daar zitten nog de nodige gifangeltjes aan die uitgewerkt zullen moeten worden door de Clearingstelle van het BMU.

    Blijkbaar doen we nog steeds iets fout met ons “superieure” SDE systeem. Resultaat tot en met 2007 49 MWp netgekoppeld in Nederland (stand begin dit jaar), Duitsland 3.800 MWp (mogelijk meer, cijfers over 2007 zijn nog steeds niet officieel). Nederland zou er met die 9.000 aanvragen voor 2008 18 MWp bij moeten krijgen (niemand die het weet, ik weet echter al van veel mensen die zijn afgevallen), Duitsland plaatst er dit jaar mogelijk nog veel meer dan 1.000 MWp bij…

  • Cornelis

    is het al rendabel om zonder subsidie/die stomme SDE regeling zonnepanelen aan te schaffen?

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    @Cornelis. Hangt er vanaf of je ergens een zooi geld heb liggen wat je anders toch maar aan een extreem vervuilend vliegreisje naar verweggistan zou besteden, of dat je het een mooie bestemming wilt geven. Rentabiliteit in NL is nicht im Frage, en is ook helemaal niet interessant onder de zeer knellende condities hier te lande, want je krijgt er alleen maar koppijn van van al dat gezakjapanner.

    Over Traumküches of zuipende Hummers doet EZ ook niet moeilijk, dus waarom zouden “we” moeilijk moeten doen over dat hoogst vermoeiende “terugverdienen van zonnepanelen”??? Gewoon aanschaffen die dingen, desnoods in fases opbouwen. Dat is het leuke van zo’n modulair systeem, ik ben van 4 naar 12 exemplaren “gegroeid”, en feitelijk wel klaar…

    Reken op 20.000 Euri voor 3,5 kWp degelijk systeem, all-in (ook meterkast aanpassing voor een aparte groep. Onder gemiddelde condities in NL kun je daar bij goede plaatsing zeker 3.150 kWh per jaar mee opwekken (in kuststrook fors meer). Die 3.150 kWh is nu bij enkeltarief contract variabel (afh. van leverancier) ongeveer 700 Euri waard. Terugverdientijd sec 28 jaar bij gelijkblijvende elektraprijs (hetgeen onrealistisch is), stuk minder bij lekker vet stijgende elektraprijs (je saldeert dan je stroom, wettelijk verplicht). Maar vanaf dag 1 is het genieten geblazen, vooral als je een salderende Ferrarismeter in de meterkast hebt.

    Verder natuurlijk voor huiseigenaren mogelijkheden van groene hypotheek, en belasting moet ook nog iets mee te doen zijn (heb nog geen papieren gezien waar dat hard geregeld is).

    Probeer zoveel mogelijk zelf te doen (binnenwerk, of bij plat dak meeste van installatiewerk te doen), anders overlaten aan onafhankelijke installateur (niet verbonden aan een energiebedrijf, die worden toch al stinkend rijk van de fossielen en afgeschreven kerncentrales). We moeten een eigen onafhankelijke markt van kwaliteitsleveranciers en installateurs zien te krijgen, en daarom is dan ook dat Duitse EEG van wezenlijk belang. Dan komt die, mits kwaliteit bovenaan komt te staan, in principe vanzelf.

    Even heel wat anders, wel gerelateerd aan deze thread:

    Net gelezen dat motie van Partij van de Dieren in het Schoon en Zuinig overleg (over verbod om mestverwerking onder de “groene” doelstellingen te mogen brengen) is afgewezen. Tuurlijk. Alleen GL en PvdD waren voor die motie… We moeten immers van onze uit onduurzame [pluim]veehouderij verkregen mestbergen af, en dus mag de fik of de vergisting er in. En mag daar dus ook nog eens “groene stroom” van gemaakt worden. Anders halen we niet eens een kwart van de Haagse doelstellingen…

    “Duurzaam” wordt in Den Haag elke dag weer op zeer ranzige wijze ingevuld. Er is ook een kippenstrontverbrander van Delta die 440.000 ton jaarlijks verwerkt, transportfossielen heb ik nergens verwerkt gezien in berekeningen. Die nagelneue centrale van atoomboer Delta mag ook “groene stroom” leveren…

    Verslag stemmingen nu nog even te vinden op TK site (mag nog niet uit geciteerd worden, nog niet geaccordeerd):

    http://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/verslagen/plenaire_vergadering_18_november_2008.jsp#0

  • johan

    Ik heb zojuist bericht gekregen dat er geen mogenlijkheid is om de opname van de vergadering van afgelopen maandag nogmaals te bekijken.

    Erg jammer; had het erg graag terug willen zien. Iedereen moet het eigenlijk terug kunnen zien .

  • Peter

    Dank, polderjongen.

    Hoedanook blijf ik voorstander van een lastenverlichting en/of directe subsidie in plaats van feed-back systemen of -garanties. Ik snap je punt dat men hier fraude kan verwachten maar, nogmaals, ik zou lieven een fiscaal voordeel voorstaan en de controle dan ook daar neerleggen. Ik zou trouwens zeker niet een subsidie op basis van Wp voorstellen; immers, dat is niet per sé de beslissende factor in de investering (kwaliteit?).

    Verder geloof ik ter dege dat het PV paneel een essentiëel onderdeel zal en moet vormen in de mindswitch naar verduurzaming. Immers, alleen de mensen die serieus geinteresseerd zijn in dit onderwerp kennen de werkelijke kosten van volledig duurzame energie. En daarmee (hoop ik) komt tevens het besef dat er werkelijk ook goedkopere manieren zijn om tot hetzelfde resultaat te komen; namelijk die van het reduceren van energiegebruik. Laat iedereen maar een 1kWp installatie op het dak aan laten leggen, om dan tot de conclusie te komen dat deze niet eens voldoende is voor de stofzuiger. En, hoedanook, de was niet zal doen – laat staan drogen.

    En met dat besef komt vanzelf dat de electriciteitsrekening voor slechts zo’n 15% van de gemiddelde Nederlandse energiebalans opmaakt en dat, dus, de werkelijke winst wellicht gewoon in een wollen trui en een kleinere auto steekt.

    Het besef, dat is wellicht het aller belangrijkste.

    Maar nu predik uiteraard voor eigen parochie.

  • Cornelis

    Wassen neus of stapje vooruit? Duurzame energie krijgt voorrang bij transport op het net.

    http://www.insnet.org/nl/insnl_headlines.rxml?id=31401&photo=&title=Duurzame%20elektriciteit%20krijgt%20voorrang

  • http://www.polderpv.nl polderjongen

    @Peter

    Klopt, ik preek ook gaarne voor eigen parochie. Ik had al all-time low energie, drinkwater, afvalproductie etc. cijfers bereikt voordat we aan zonnepanelen begonnen. Gewoon, van spaargeld gekocht. Waar heb je dat anders voor, om leuke dingen van te doen, toch?

    Je hebt gelijk: als het besef van “het kan best veel minder” er niet is en mensen gaan massaal zonnepanelen kopen (een reden waarom dat niet zo slecht zou hoeven te zijn is dat de productie nog verder opgeschaald kan worden en kostenreducties nog sneller bereikt in de hele keten) en op hun dak leggen om die stofzuiger te kunnen laten werken, schiet het inderdaad niet op.

    Ik heb dan ook bij zeldzame gelegenheden wel eens zo’n yup die kwaad wordt omdat hij drie grote daken nodig heeft om alleen zijn stroomverbruik te dekken, en dan gaat zitten tieren waarom die moduultjes zo weinig opwekken. Ondanks geduldige uitleg dat hij eerst aan de “verbruiks”kant van de discussie moest beginnen, omdat dat vele malen effectiever was, en dus niet over de “productie”kant van het geheel moest gaan zitten zeuren, bleek er niet doorheen te komen. Zinloze tijdverspilling, dus, al heb ik het wel geprobeerd.

    Het is niet voor niks dat ik met 12 oude moduultjes (al lang achterhaald, er is inmiddels veel krachtiger spul op de markt, vooral doordat Duitsland de markt heeft vlot getrokken…) bijna mijn hele elektraverbruik op jaarbasis kan afdekken. Ik ben gewoon aan de goede kant begonnen, door eerst mijn “behoefte” te drukken. En dan kan er ongelofelijk veel…

blog comments powered by Disqus
Creative Commons License