“Daarom zijn landen als Spanje die geen enkele eigen olie reserves heeft zo als een bezetene aan het bouwen aan zonne-energie systemen.”

Niet (geheel) mee eens. DE reden dat ze “als bezetenen” gigantische zonnestroomparken uit de grond hebben geramd is het voor dat zonnige land extreem (veel te) lucratieve feed-in tarief van 41,75 euricent/kWh. De hele wereld heeft daar zitten investeren, en nu er een absurde marktcap dreigt (28 sep. is het Decreto Real ten einde en komt er een nieuw “incentive” regime wat veel en veel soberder zal worden) van slechts 300 MWp (er is laatste jaar anderhalve GWp bijgebouwd, minimaal…), zullen de meesten naar “elders” gaan.

En die “ze” zijn zeker en beslist niet allemaal Spanjolen geweest (die d’r maximaal belang bij zouden moeten hebben). Het is voor een aanzienlijk deel buitenlandse investeringsbank, fonds, etc. geweest, wat bakken met geld naar Spanje heeft gesleept. En er met bakken met de feed-in weer uit gaat halen, of direct uit de al zeer rap verkochte, aan het net gekoppelde exemplaren – die dingen worden nu door pensioenfondsen e.d. opgekocht, verzekerde jarenlange inkomsten.

Zal verder wel doorgaan, maar op lager pitje (tenzij er een wonder gebeurt met nieuw incentive regime), ik verwacht dat concentrating solar power, wind, biomassa, zon-thermisch (gebouwde omgeving) versterkte aandacht zullen krijgen daar.

http://www.polderpv.nl/nieuws_PV32.htm#18aug2008_Spaans_PV_drama

Europa heeft een probleem, dat wil zeggen ,als we willen dat we de 45e oblast worden ipv de 51e staat, dan gaat het wel, dan krijgen we olie en gas genoeg de komende 30 jaar, tegen een kleine prijs : Een andere broodheer en andere oorlogen waarin we mogen vechten, geen verschil in persoonlijke vrijheid.
Anders moeten we toch als een gek aan onze eigen energie gaan werken.

Maar mechanieker heeft gelijk, de vaart in duurzaam zal er even uitgaan. Niet in Nederland waar toch al niets gebeurd. Maar wel in andere landen die tot dusverre wel proberen te denken wat er gebeurt als de olieprijs weer verdubbeld in een jaar. En dit keer niet meer stopt met stijgen…

Wal en schip enzo.
Op eigen houtje kunnen we al veel doen. Ipv die verre vakantie PV panelen plaatsen bijvoorbeeld . En laat die SDE nazi regeling maar zitten. Van onze roverheid hebben we niets te verwachten.

Zelf doen.

De druk is voorlopig van de ketel denk ik. Pas vanaf het tijdvak 2010-2012 komt een nieuwe krapte in zicht. (volgens o.a. Megaprojects Database en IEA) De komende jaren zal de motivatie om te investeren in duurzaamheid en efficientie dus vermoedelijk weer sterk afnemen en het aantal verkochte SUV’s weer sterk toenemen. PO zal weer ontkent worden, deze site zal minder vaak bezocht worden en iedereen gaat weer lekker slapen. Welterusten!

Wat ernstiger is, is het effect van de dalende energieprijzen op de duurzame ontwikkeling. Nu al komen sommige producenten van duurzame energie in de problemen. Ze kunnen minder makkelijk geld aantrekken en hun winst loopt terug. Zoals ik al zei: als de olie prijs nu een beetje gelijkmatig rond de $125 zou blijven schommelen de komende 10 jaar zouden we heel wat kunnen bereiken, maar wilde schommelingen zijn funest voor het investeringsklimaat.

@Lucas, ja klopt, het percentage mensen dat de olieprijstrend kent, laat staan zich er zorgen over maakt, is denk ik minder dan 1 promil wereld wijd, mischien 2 of 3 miljoen zielen. Maar bedenk dat uberhaubt niet meer dan 1% van de bevolking uberhaubt over macroeconomie nadenkt, en dan is die 1 promil toch een significante hoeveelheid daarvan. We kunnen dan ook toch best stellen dat Peak Oil mainstream is gegaan.

Ik ben het niet met je eens dat het nog ‘best goed’ gaat. Twee belangrijke puntjes om op te blijven letten:

1. Sinds de Russische invasie van Georgie ‘officieel’ start nieuwe ‘koude oorlog’ om energie. Onze politici zijn zich echter van geen gevaar bewust.
2. Kans op wereldwijde financiele systeemkrach wordt door sommige analysten nu al op 10% geschat! Dat was vorig jaar nog 1%. Voor de duidelijkheid: 10% is een monsterlijk groot getal in deze, en geeft aan hoe ernstig de situatie inmiddels is geworden. Onze politici wuiven het gevaar nog steeds weg. “Nederland staat er robuust voor” zag ik de koningin net zeggen.
3. Biobrandstoffendebacle komt aan het licht. EU targets worden teruggeschroefd na groeiende hongersnood en ecologische destructie. Is duidelijk teken van de slechte kwaliteit van de besluitvorming binnen de EU en de VS op het gebied van energie. Toont aan dat men als kippen zonder kop in het rondrent en mooi weer speelt. Dit is heel ernstig, maar wordt afgedaan als ‘kinderziekten’ of als ‘niet voorziene complicaties’. Bullsh!t. Alles was al lang voorspeld voordat de targets werden opgesteld, maar dit werd genegeerd.

Kortom: wie nu nog zegt dat er ‘niets aan de hand’ is, is gewoon slecht geinformeerd of heeft het nog niet helemaal begrepen.

Kwalitatieve argumenten, zonder cijfers.

De olieprijs is van 60 dollar per vant naar 120 gegaan, maar de inflatie maar van 2% naar 4%.

Grote flatscreen TV’s worden gekocht. En toen ik in de sportschool zat en in gesprek raakt met iemand, die wist helemaal niets van gestegen benzineprijzen of zo. Hij reed geen auto.

We rijden een beetje minder, maar slecht gaat het toch echt niet. Lees eens een boek over de oorlog.

Lucas

Je mist mijn punt volkomen.

Ik probeer niet op een realistische inschatting van de olieprijs te komen; ik probeer een denkrichting aan te geven waarmee je zou kunnen bepalen wat olie economisch gezien toevoegt aan onze economie, dus wat het economisch rendement van een vat olie is, oftewel de waarde. Prijs en waarde zijn twee verschillende begrippen. Als je vervolgens de waarde van een vat olie terugvertaalt naar de waarde van arbeid bij een gelijkblijvende economie kom je op de 0,02 ct. per uur uit.

Als je mijn model koppelt aan vraagdestructie, zou je kunnen concluderen dat ieder minder verkocht vat olie bruto 225.000 euro aan economische krimp bijdraagt.

Deels zul je dit relatief gemakkelijk opvangen door alle ‘waste’ (verspilling van energie) op te vangen (de vraagdestructie die nu heeft plaatsgevonden); deels door te snijden in afgeleide economische sectoren (verpakkingsindustrie bijvoorbeeld), en deels door menselijke arbeid. Op dat moment zul je een financiële waarde moeten hechten aan menselijke arbeid. Als je op het huidig welvaartsniveau wilt blijven kun je bovenstaande richting wel aanhouden.

Je hebt echter gelijk: ik benader het nu for the sake of the argument als een statisch gegeven in een statische omgeving; het gaat uiteraard om een dynamisch gegeven in een dynamische omgeving.

Wat ik al zei: er valt veel op af te dingen, maar dat heb je met een eerste gedachtenspinsel. Overigens staan je kanttekeningen er bij mij ook al bij.

Verder is het energieprijsaandeel van een product veel meer dan puur de directe energiekosten gemaakt tijdens de productie. De loonkosten van werknemers en kapitaalkosten van de gebruikte (en afgeschreven!) apparatuur zijn ook afhankelijk van de energieprijs. Als de energiekosten stijgen zal het prijspeil stijgen en zullen loon- en kapitaalkosten dus ook stijgen. Je moet voor de kostpijs van een product dus verder kijken dan alleen het directe energiegebruik van de machines voor productie, transport en montage. Een stijgende energieprijs maakt *alles* duurder, niet alleen energie. Dat is weer een andere versie van de Law of Receding Horizons.

@Martin K, je komt op astronomisch hoge getallen uit omdat je geen inschatting maakt van de grens waarbij de geindustrialiseerde maatschappij ophoudt te bestaan. Een liter benzine kan natuurlijk nooit 1400 euro kosten, omdat je geen mens zal vinden die dat kan betalen. De vraag wat de maximale olieprijs kan zijn is dus eigenlijk niet afhankelijk van de waarde van de olie, maar meer van de prijs die we ervoor *kunnen* betalen, net voordat we uit de markt gedrukt worden. Op dit moment ligt dat niveau kennelijk rond de $140, omdat sindsdien de eerste duidelijke tekenen van vraagdestructie uit de VS zijn gekomen. Maar dit betreft frivole vraagdestructie, dus de destructie van vraag die eigenlijk niet essentieel is, zoals dat van toeristen en mensen die alternatieven hebben zoals openbaar vervoer of car-poolen. Om niet-frivole vraag te vernietigen, bijvoorbeeld de olievraag van transportbedrijven, car-poolers, ambulances, defensie, de agrarische sector, enz. zal een veel hogere olieprijs nodig zijn. Ik vermoed dat om *die* vraag te beginnen uit te schakelen je dus in de range van $250 en $1500 moet gaan komen.

De conclusie is dat $140 best wel eens een voorlopige top kan zijn de komende 10-15 jaar, fo totdat peak oil echt erin gaat hakken, en/of de niet-frivole vraag vanuit azie e.d. verder aanzwelt. Gewoon puur omdat we eindelijk hebben geconstateerd dat daadwerkelijk vraagdestructie in de westerse wereld is begonnen, en vermoedelijk nog wel een stuk verder te gaan heeft mits en zolang de olieprijs tussen de $115 en $140 blijft.

Stel: er ontstaat een olie-/energietekort, en je wilt dit onverkort vertalen in menselijke arbeid, omdat ‘de economie moet blijven draaien’. (Ik noem dit de ’substitutiewaarde’.

Je kunt dan in theorie de substitutiewaarde van menselijke arbeid herleiden. We gaan ervan uit dat een vat olie op dat moment 250 dollar kost.

Een vat olie bevat ca. 12.000 manuren aan arbeid (beetje afhankelijk van welke bron je raadpleegt; dit getal heb ik alleen uit afgeleide bronnen; ongetwijfeld kan dit veel nauwkeuriger a.d.h.v. de energiewaarde van olie en de toepassing ervan).

Een manuur devalueert op dat moment (alleen al onder druk van de vraagprijs van olie) naar: 250/12.000=0,02 dollarcent per uur. (Dempende effecten en de onmogelijkheid van het opvangen van olietekorten door menselijke arbeid niet meegerekend).

Zo zou je ook omgekeerd vanuit de huidige arbeidskosten de ’substitutiewaarde’ van olie kunnen berekenen:

Modaal inkomen = 30.000 euro
Arbeidsjaar = 1600 uur
Uurloon = 18,75 euro/uur

1 vat olie =12.000 manuren; dat zou de substitutiewaarde van een vat olie op 12.000 x 18,75 euro = 225000 euro (Nederlandse situatie). Ergo: iedere gebruikte liter olie voegt op dit moment € 1415.10 aan waarde toe aan de Nederlandse economie!

Is nog veel op af te dingen, maar misschien een interessante denkrichting.

“Law of receding horizons”

Ik geloof daar niet in, op de manier die jij beschrijft. Dat zou alleen gelden als het EROEI getal erg laag zou zijn, maar dat is met windenergie en zonne-energie helemaal niet het geval.

Meestal gaat er maar in een product iets van 10% van de prijs in energie zitten. Bij energieintensieve activiteiten, zoals het mijnen van dingen is dat misschien 50% en bij chemisch processen, zoals ammoniak, kan dat oplopen tot 90%.

Wat wel zo is, dat de concurrentie ook niet stil zit. Als je denkt een goed alternatief product te kunnen maken, dan is op het moment dat je het op de markt brengt het conventionele product opeens een stuk verbeterd. Een veel gemaakte fout in het bedrijfsleven algemeen.

Daar moet je rekening mee houden bij elektrische auto’s. Opeens zijn dan de bestaande auto’s een stuk zuiniger geworden en heb je te maken met een receding horizon, ten aanzien van je elektrische auto.

Zo, las ik in het NRC van een paar dagen geleden dat ze met SOFC (Solid Oxid Fuel Cells, brandstoffen cellen op hoge temperatuur, van keramische materialen en zonder platina), een gascentrale kunnen maken met 85% efficientie.

Daar gaat je grid-parity! Maar dat is dan niet vanwege het duurder worden van de duurzame energie, maar vanwege verbetering in de fossiele techniek.

Overigen zou zo’n centrale wel slachtoffers maken. WKK is dan nog nauwelijks interessant en warmtepompen worden dan juist interessanter, omdat de gasprijs per kWh thermisch dichter naar de prijs per kWh elektrisch kruipt.

Lucas