ja maar die zonnepanelen zullen wel een stukkie duurder zijn dan die kolencentrale

@Tigo

Als overheid hoef je geen korte/middellange termijn winst te maken. Als overheid moet je ervoor zorgen dat je je burgers van stroom voorziet. Duurder is daardoor niet meer van belang in deze situatie. Liever dure stroom dan onvoldoende stroom.

Bovendien is de terugverdienfactor 1.5 tot 2x voor een zonnecentrale over zijn gehele levensduur (30+ jaar)

Wie zegt dat het hier om zonnepanelen gaat en niet om CSP? Nu weet ik niet wat CSP kost maar het lijkt me in ieder geval goedkoper dan PV…

OK, gefopt door de veranderende som, dan maar een korte 2de versie:

Ik geloof niet dat de met dit project beoogde prijsdaling gereliseerd wordt van 25? cent nu naar 10 cent dan.
En als ik de verhalen achter de linsk lees, dan gaat het wel degelijk om PV, niet CSP
CSP is weer centraal PV kan ook decentraal, meer de indiase filosofie

Gaat om zonnestroom.

Applied Materials die Indiase Moser Baer belevert (volledige productielijnen) kan 5.7 m2 grote amorfe PV modules maken. Die monstermodules waren primeur op Intersolar 2008 (München), en drie fabrikanten hadden die dingen al (op AM apparatuur gemaakt). Amorf is minder gevoelig voor temperatuur, er is meestal niet zoveel wind daar in India, goedkope arbeidskrachten, veel zon, energiecrisis. Aardig setje gunstige voorwaarden voor heel wat potentie…

PV is schaalbaar, van superklein (particulier met paar paneeltjes) tot supergroot, in juni is 60 MWp aan zonnestroom modulair park opgeleverd in centraal Spanje. Je kunt zonlicht ook concentreren, gaat in Victoria, Australië, geschieden met 154 MW installatie met concentratie van zonlicht op multi junction Spectrolab (Boeing) cellen. Er zijn al veel verschillende concentrator concepten in ontwikkeling, en de Concentrix systemen van ISE draaien al succesvolle proefrondjes.

Daarnaast zal CSP zijn eigen weg gaan, voor weer een schaal groter die echter lastiger snel is in te zetten. Veel complicaties vanwege hoge temperaturen, druk, turbines, is allemaal stuk ingewikkelder en vereist forse investeringssommen. Die er echter wel aan gaan komen.

Dus ik voorzie interessante tijden voor zowel PV, als voor CSP. Zeer sterk koppel.

Op Intersolar waren reeds de nodige voortekenen te zien, ik heb net upload gedaan van uitgebreide fotodocumentatie:
http://www.polderpv.nl/Intersolar2008.htm

Voor video van de plaatsing van monster dunnelaag modules in vrije veld opstelling, die op apparatuur van Applied Materials zijn gemaakt:
http://www.appliedmaterials.com/products/solar_sunfab_3.html

@Rembrandt. Er is een solide manier om de rentabiliteit van energieproductiemiddelen te berekenen. Dat heet de “Netto contante waarde”. Als die minder is dan de investeringskosten betaalt de investering zich nooit terug. Een berekening van de NCW van zonnepanelen en CSP leert dat investeren in die technieken een bodemloos zwart gat is. Alle goede bedoelingen ten spijt is het dus waanzin om daarin te investeren.

Door uit te gaan van hoge- of stijgende energieprijzen maakt de NCW van energieproductiemiddelen hoger, maar in de praktijk worden NCW berekening meestal uitgerekend op basis van constant blijvende prijzen. Voorzichtige investeerder willen zelfs dat je voor de energieprijzen rekent met de officiele prognoses van CPB of IEA. Ik spreek hier uit ervaring via mijn werk.

Interessant is ook dat de NCW van geothermische centrales gedaald is het afgelopen jaar, door stijgende materiaal- en boorkosten, en door de stijgende lange rente. Met andere woorden: de kans om geothermische centrales te bouwen in Nederland is – letterlijk – verkeken! We zijn – letterlijk – te laat. Ik denk daarom dat het vanaf nu hollend achteruit zal gaan totdat we terug zijn in de middeleeuwen, over 50 jaar, of in een toekomst waar we weinig energie gebruiken.

Interessante discussie, met name die van mechanieker over netto contante waarde. Een argument dat alleen de economie telt vind ik niet sterk. Als energie consulent heb je te maken met energie economie en milieu. Mechanieker blijft helemaal in de hoek van economie zitten en neemt de energie- en milieu voordelen niet mee.
Helaas is dit over het algemeen het geval. Geld speelt de allesoverheersende rol. Dat energie- en milieu voordelen in geld zijn uit te drukken komt in dat verhaal jammer genoeg niet voor.
Ik heb jammer genoeg geen tijd om te spelen met NCW voor CSP en PV. Ik heb voor een opdracht wel eens gespeeld met windmolens. Economisch gezien zeer rendabele apparaten maar lokaal politiek niet geliefd.
Mijn inschatting is dat PV en CSP wel interessant zijn omdat je dan alleen maar lokale netwerken hoeft op te zetten. PV is zelfs uitermate geschikt voor zelfvoorziening in combinatie met energie opslag.
Momenteel wordt er veel onderzoek gedaan naar energieopslag. Veel geld wordt in dat onderzoek gestoken omdat de mobiliteit in het gedrang komt. De ontwikkeling van elektrische auto’s komt weer op gang, dus is energieopslag van wezenlijk belang om de elektrische auto een succes te laten worden. Hoe meer energie opgeslagen kan worden hoe groter het succes.

@mechanieker

NCW is voor investeerders. Overheid gaat meestal uit van Levelized Cost. Dat is de opbrengst van de energie, waarbij de NCW nul is. Met subsidies of andere manieren, zorgen zij er dan voor die specifieke opbrengst.

Tsja, CSP is voor Nederland niet van belang, PV wel en aardwarmte wordt nu al ingezet dmv warmtekoppeling.
Dat ze niet kunnen opboksen tegen fossiel is waar, maar dat is tijdelijk. Wat denk je als er geen fossiel meer is omdat vadertje Rusland ons drooglegt? Dan is de NCW totaal onbelangrijk geworden. Dan is het een kwestie van , waar haal je je energie vandaan. NCW houdt zich bezig met de vrije markt, en vertrouwd daar ook op. fysieke aanwezigheid van de grondstoffen (bijv. peakoil) en politiek dmv fossiel (bijv. Oliecrises 1973) worden niet meegenomen.
Wind, CSP , PV en al het andere zijn een manier om onze onafhankelijk te waarborgen en daarmeen een deel van onze vrijheid.
De belangen van de overheid en de bedrijven hoeven daar niet mee in de pas te lopen. Korte termijn visie (winst en verkiezingen ) gaan boven lange termijn denken.
De keuze is aan ons, en ook de macht, wij moeten ons als burgers voorbereiden. Of accepteren dat het een koude donkere en dure winter gaat worden.

dat zon niet uit kan qua inversteringen is zo een onzin. Misschien moet je eens praten met Gosse Boxhoorn die zelf die PV panelen maakt. Die is tot 2012 volledig uitverkocht. Bijna alle producenten van panelen kunnen de vraag niet bij houden en zijn alleen maar aan het uitbreiden. Geloof me die mensen worden er rijk van dus zeggen dat PV geen geld oplevert is echt zo een olielobby bullshit verhaal.

Verder is het ook die hoek die vind dat het geld weggooien is. Kijk naar Duitsland, Spanje, Griekenland, en welke landen niet meer. Die vinden juist de potentie van PV belangrijk en vinden de extra kosten niet een onoverkomelijk probleem. Nederland loopt mijlenver achter op duurzaam energiegebied omdat te veel luisteren naar de fossiele lobby die alles te duur vinden voor de overheid maar gerust de hele bevolking verslaafd laten blijven aan olie zodat ze nog een keer 8 miljard aan winst kunne boeken. We komen telkens verder achter te liggen door dit soort suffe en simpelweg onware argumentatie. PV is vorig jaar een groeimarkt van 60% geweest en gezien het beleid wat nu meer en meer in Europa wordt gevoerd gaat die groei niet weer weg als ik het in moet schatten. Investeren in PV gaat je juist bakken met geld opleveren.

Een extra argument om als snelgroeiend land zoals India voor zon of wind te kiezen is de snelheid van installatie. Vandaag beslissen om een nieuwe nucleaire centrale te bouwen betekent dat die pas over 10 jaar stroom zal leveren. Een nieuwe fossiele centrale met een nieuwe ontginningssite (steenkool of gas)+ transport infrastructuur neemt wellicht ook al snel 10 jaar in.
Bij wind en zon is de bottleneck vooral de capaciteit van de fabrieken waar ze die spullen maken. Die is veel sneller uit te breiden dan een nieuwe mijn of centrale te openen. Installatie en connectie van panelen of windmolens neemt niet zo veel tijd in beslag. Voor wind of zon kiezen en niet voor steenkool betekent ook dat ze een aantal lokale milieuproblemen zoals de plaatselijke luchtkwalitieit mee aanpakken. Als je ziet wat een issue de luchtkwaliteit in Bejing is (en al de fabrieken die ze hebben stilgelegd) is het toch ook wel een element die begint mee te spelen in die landen.
Er is dan ook nog eens de kans dat China en India bij een volgend Kyoto-verdrag ook uitstootrechten gaan moeten betalen.
Dus er zijn heel wat andere elementen die meespelen dat India wel eens voor de extra prijs van renewables kiest.

@Mechanieker

Ik ben bekend met net present value. Deze vorm van investeringsgedachte is rampzalig in een wereld met eindige grondstoffen. Je gaat er namelijk uit van een situatie met oneindige grondstoffen omdat je de toekomst elk jaar degradeert met 4% meestal. Tegelijkertijd wordt in de toekomst de waarde van een eindige grondstof stukken hoger vanwege de eindigheid.

De term ’solide’ vind ik dan ook niet gepast. Zaak aan investeerders en economen om gebruik te gaan maken van betere modellen waarin biofysieke waardes worden meegenomen als afweging (biofysiek = o.a. land, energie en water) in plaats van alleen kapitaal en arbeid.

Mechanieker,
De netto contante waarde van west nederland is vrijwel nul, want het gaat onderlopen, als je maar lang genoeg wacht.
Waarom zouden we daar nog investeren in infrastructuur?

En wat is de kostprijs van aardgas van een chanterende leverancier
En hoeveel is de grond rondom chernobyl waard?
Statistisch gezien is de kans vrijwel 100% dat het radioactief afval bij Borssele in Frankrijk en Belgie ligt vrij zal komen en onze land en de rest van Europa onleefbaar zal maken.
Iets dat 200.000 jaar dodelijk blijft alleen maar door vrij te komen in ons milieu, zal in die 200.000 jaar vrijwel zeker vrij komen.
We zijn gek als we die kans nog groter willen maken.

Mee eens met de reacties, maar ik speel nu even advocaat van de duivel. (dat doe ik graag).

@ Rembrandt, de NCW methodiek mag dan in een resource constrained world rampzalig zijn, maar als we investeerders zo ver willen krijgen om *hun* geld in te zetten voor *onze* toekomst – want daar komt het op neer – dan willen ze de rentabiliteit uitgedrukt zien in termen van NCW, oftewel net present value. Geloof me, je komt geen stap verder als dat sommetje niet klopt. Het alternatief is om er overheidgeld tegenaan te gooien, maar ook daar zijn grenzen. Ook de overheid kan aan het electoraat niet lang blijven verkopen dat belastinggeld over de balk wordt gegooid.

De gedachte die ik hierboven meerdere keren verwoord zie, namelijk zoveel als dat ‘geld geen rol speelt’, is een fictie. Een gevaarlijke wensdroom. Geld speelt namelijk een *allesbepalende* rol. Als je succes wilt hebben in een onderneming, ook de onderneming om peak oil mitigatie in Nederland handen en voeten te geven, dan moet je bij elk voorstel dat je doet een acceptabele NCW presenteren. De NCW mag best nul zijn, maar niet veel daaronder.

De gedachte dat we energie *moeten* hebben en daarom ook *zullen* hebben – wat de kosten ook mogen zijn – is ook een fictie. Energie zullen we alleen hebben als we ervoor kunnen betalen. Als we er niet voor kunnen betalen hebben we simpelweg *geen* energie. Dat is het middeleeuwenscenario waar ik bang voor ben.

Kortom: *wij* kunnen er hier allemaal van overtuigt zijn dat het tijdperk van goedkope energie achter ons ligt, maar er zijn naar schatting maar een paar miljoen mensen in de wereld die dat onderkennen. De andere 6.4 miljard mensen heeft geen idee. Die mensen (en de beheerders van hun spaargeld) krijg je alleen mee als je *solide* cijfers op tafel legt, waarbij de NCW of varianten daarvan de bottom line is. En helaas is daarbij het (nog) niet toegestaan om uit te gaan van blijvend stijgende energieprijzen. Was het maar zo makkelijk!

edit: met NCW = nul bedoel ik: NCW – investering = nul, natuurlijk.

Dan nog een puntje: je kunt de ‘ideologie kaart’ spelen, oftewel de gedachte dat er altijd investeerders zijn die bereid zijn om in te stappen op basis van ideologie. Dat de energieprijzen hoog blijven of doorstijgen is (helaas) officieel ook altijd slechts ideologie. Als je een nieuw product op de markt zet die investeerders moet aanspreken op basis van ideologie dan mag je er op rekenen dat slechts ongeveer 5% van de potentiele markt binnen bereik komt. Met andere woorden: 5% van de investeerders in jouw sector is bereid om met je mee te gaan op basis van ideologie alleen, de rest helaas niet. En met die 5% is het moeilijk om vooruit te komen, kan ik vertellen. Ik heb aan de wieg gestaan van twee energiebesparende technieken in de installatietechniek waarvan de NCW helaas nog bar slecht is (vanwege gebrek aan schaalvoordeel) en het houdt niet over, zowel in winstgevendheid als in omzet.

Ik vraag trouwens nogmaals om het probleem met de ‘verkeerde som’ op te lossen. Je jaagt zo vast veel mensen weg die eindelijk eens gaan zitten met een reactie en dan merken dat ze alles opnieuw mogen tikken. Ik heb er met gebruik van ctrl-a, ctrl-c geen last van, maar dit moet gewoon opgelost worden ZSM, als ik zo vrij mag zijn.

@Mechanieker

Aangezien er legio leveranciers zijn van zonnepanelen die zonder subsidie prima overleven heeft het NCW verhaal aan die kant geen impact, het gaat om de aanschaffers van zonnepanelen, “de investeerders”.

Laten dat nu in de regel “consumenten zijn, en geen “investeerders met een NCW-calculator in de hand”. Consumenten zijn GEEN rationele beslissers (zie het grote aantal consumenten dat een auto bezit) en zullen zonnepanelen aanschaffen of ze nu een positieve NCW hebben of niet.

Er zijn dus zowel aanbieders als kopers als koopwaar, volgens mij voldoende om een gezonde markt te doen ontstaan.

Grinnik, de mensen die niet met de NCW in de hand zitten zijn geen rationele beslissers. Oehhhh. flame bait!
De meeste mensen met PV panelen op het dak (mezelf inclusief) hebben zeker een rationele overweging, dat de prijzen blijven stijgen , dat de stroom voorziening niet zeker is op lange termijn, en dat sommige mensen iets willen doen ipv van niets doen en alles langzaam in het 100 te zien lopen. Ik vind dat een tamelijk rationele houding, en , als ik ik zo vrij mag zijn, ook erg constructief.

Mechanieker (& Rembrandt): IMO is een NCW-berekening wel degelijk goed te gebruiken voor de rentabiliteitsberekeningen van zonnestroom. Uiteindelijk is de Netto contante waarde van een investering namelijk niets anders dan investeringen-kosten uitgedrukt tegen geldwaarde op T=0. Nu dus.

Het probleem is echter dat conventionele NCW-berekeningen niet uitgaan van realistische r-waarden. Zoals Rembrandt echter al aangeeft, moet je dan wel naar een realistische inschatting van je waardestijging/daling van alle resources en kapitaal, en R dus niet zien als een constante, maar als een variabele. IMO hoef je daar niet eens een fundamentele discussie over het wereld-economische groeimodel voor op te voeren.

Het punt is NCW-berekeningen gaan altijd uit van rendement en inflatie en de waarde van productiefactoren als constanten. Deze moeten dynamisch worden gemaakt en goed ingeschat. Door in het geval van energie aanbod, vraag, en groei per jaar te koppelen aan de waarde van deze variabelen kan een veel realistischer NCW worden berekend.

De formule wordt er iets ingewikkelder door (al denk ik dat we na een middagje puzzelen met een paar mensen al een heel eind zijn), omdat je per jaar een inschatting zult moeten maken, maar de basis van NCW-berekeningen kan heel goed gebruikt worden.

Geloof mij, ik reken af en toe aan bouwprojecten, waar prijsstijgingen van 300% en meer doodnormaal zijn. Die kun je echter ook prima inprijzen.

En nog maar weer eens een aanvulling: @ mechanieker: hoe denk jij dat bijvoorbeeld SET zijn investeringsbeslissingen neemt?

De aanschaf van een dikke Mercedes, riante villa met zwembad en airconditioning, home-theatre, jaccuzi en lederen bankstel, maar ook het herinrichten van een gewone rijwoning, het automatiseren van de garagepoort, de all-in reis naar Turkije, of zelfs gewoon nieuwe kleren uit de C&A, een nieuwe boekentas voor de kleine… nooit of te nimmer wordt er rekening gehouden met NCW,…. dacht ik, en toch worden er gigantische hoeveelheden van verkocht, meer nog, iedereen die het zich kan permitteren schijnt deze dingen levensnoodzakelijk te vinden of zou ze zeker kopen als hij of zij ze kon betalen.
Zelfs mijn familie, die een gloednieuwe wagen koopt, kocht nadien merkbrandstof, omdat ze dachten dat dit beter zou zijn voor de motor.
Waarom moet een energie-investering dan in godsnaam de beste NCW hebben? Ik zal het antwoord zelf geven: omdat energiebesparing lange tijd het item van groenlinks geweest is, en omdat dit de meest belabberde verkopers en argumenteerders allertijden zijn, die heel het imago van duurzame energie naar de kl**** geholpen hebben. En sorry voor mezelf, maar techneuten zijn in hetzelfde bedje ziek.

Nou, beste Koen, dat is BESLIST niet alleen op het conto van GL weg te schrijven, hoor. Al heb ik (inderdaad) o.h.a. niet veel “slims” vernomen van hen op het vlak van duurzame energie ondersteuning. Er zijn ook rechtse rakkers, als je EZ tenminste als “rechts” zou mogen kwalificeren, die duurzame energie naar de k****n hebben geholpen, en wel bij vol bewustzijn en zeer doelgericht (zijn ze nog elke dag mee bezig).

Ben het verder eens met strekking van je reactie, ik heb helemaal nooit niks met NCW of wat daar dan ook voor door moet gaan gehad, en ik meen te mogen beweren dat Jan xxx, de academici in mijn complex incluis, geen ene rooie rotmoer met dat economenfenomeen hebben bij de zoveelste blinde luxe aankoop.

Ik het het proberen te overtuigen van essentiële zaken als peak-oil, de waarde van een eigen zonnestroom installatie, bewuste besparing of dat soort zaken, aan mijn hooggeleerde medebewoners reeds lang geleden opgegeven.

Het gros wil gewoon niet “overtuigd” worden, dus wie niet horen wil, moet dan maar voelen.

De pest is dat dat “voelen” door iedereen gaat geschieden, voorloper met duurzaam of niet.

Ondergetekende incluis.

Twee reacties:

1. ieders hypotheek is doodleuk gebaseerd op NCW-berekeningen door de bank, ook al ben je het je zelf niet bewust;
2. volgens mij is het een denkfout om te denken dat iedere investeringsbeslissing wordt genomen op basis van NCW-berekeningen. Beleggers en investeerders doen dat zo. Veel ondernemers nemen beslissingen echter op intuïtie. Het grappige is dat de echte topondernemers zoals bijv. Richard Branson meestal zelfs against all odds gaan.

Ergo: NCW en conventionele investeringsmodellen zijn noodzakelijk om conventionele investeerders te overtuigen; ondernemers zullen zich eerder laten verleiden door de feiten en de mogelijkheden die zij daar in zien. Ik hoor zelf bij de laatste categorie.

Oh, en @polderjongen: zijn ‘rechts’ en ‘links’ niet allang achterhaalde begrippen? Als ik op een partij zou stemmen, zou dat wrsch. een soort ‘groen rechts’ zijn. Wel oog voor het milieu, maar weinig overheidsbemoeienis, weinig sociale zekerheden en vooral veel hard werken, het vooral zelf doen. Zoiets.

@martink

Yup, “links” en “rechts” zijn al lang achterhaald.

“Groen” overigens ook, is al lang door opportunisten de bodem in getrapt, na “duurzaam” het meest verkrachte begrip van het laatste decennium.

En ik ben overigens huurder (of die huur “NCW bepaald” wordt of niet, maakt me verder niet uit).

Ik neem bij voorkeur op basis van kennis, goede opvoeding, en gevoel, “investerings”beslissingen. Geen NCW voor nodig. Kun je ver mee komen.

Hoef je niet eens zakenman/vrouw voor te zijn…

“Ik neem bij voorkeur op basis van kennis, goede opvoeding, en gevoel, “investerings”beslissingen. Geen NCW voor nodig. Kun je ver mee komen.”

Klinkt als een ondernemer Welcome to the club. Met gezond verstand kom je het verst, denk ik altijd maar.

Huurprijzen worden bepaald volgens het huurprijzensysteem van Aedes, de overkoepelende organisatie van woningcorporaties. Een andere manier is om te rekenen met een BAR of een NAR, een Bruto Aanvangs Rendement of een Netto Aanvangs Rendement, die beiden betrekking hebben op het rendement in het eerste verhuurbare jaar. Maar uiteindelijk wordt alles in langetermijnberekeningen normaal gesproken teruggerekend naar NCW, omdat het de enige manier is om een euro van 2030 te vergelijken met een euro van 2008.

Maakt gewoon verder grootschalig opschalen van PV dit geschikt voor de markt? Ik denk dat dat binnen 10 tot 15 jaar het geval is.

@Martin

Thanx for the enlightenment…

… nu weet ik weer waarom ik nog steeds blij moet zijn het vak “economie” al bij de eerste keuzemogelijkheid gedumpt te hebben, de nodige decennia gelêe…

Doet me een beetje aan de eerste de beste willekeurige brief met de handtekening van van der Hoeven d’r onder richting Tweede Kamer over de zoveelste netelige energiekwestie, om de nitwits in de TK weer wat technocratisch zand in de ogen te strooien…

Gaap…

@Cornelis

Dat hangt er helemaal van af wat voor techniek er ingezet wordt. Zoals ik vermoed, gezien de lijn aan berichten gelinkt aan het EETimes verhaal, de Applied Materials – amorf Si reuzenmodule – upgradable naar amorf/microkristallijn Si – lijn, zou het wel eens slechts een paar jaartjes kunnen worden.

Dan moet wel alles goed gaan, daar in India. Maar als je weet hoe hard het in China met de silicium productie is gegaan (nog steeds minimaal 90% van de wereldmarkt), van vrijwel niks naar (a) wereldleider moduleproductie, (b) bijna (of gezien volume al bereikt:) wereldleider cellenproductie, en (c) heel erg hard op weg naar wereldleider silicium grondstof en wafer productie, kan het in India ook heel erg hard gaan.

Nogmaals: als alles goed gaat. Het is ingewikkelde business, met veel schakels, en onverwachte verrassingen (laatst nog: de nodige hoofdpijn bij het realiseren van voldoende vlakglas productie voor het bijbenen van de gigantisch hard groeiende moduleproductie).

Iets meer details over de achtergronden heb ik net geupload over het India verhaal.

http://www.polderpv.nl/nieuws_PVactueel.htm#12aug2008_reus_India_ontwaakt

polderjongen op 13 augustus 2008 10:12 pm @Martin

“… nu weet ik weer waarom ik nog steeds blij moet zijn het vak “economie” al bij de eerste keuzemogelijkheid gedumpt te hebben, de nodige decennia gelêe…”

Het is desondanks wel handig om te weten hoe de ander denkt, in discussies. Interessant verhaal trouwens, over de PV-productie in India, en je feiten over China. Mijn gezond verstand conclusie is dat NL er goed aan doet om binnenkort over de energievoorziening vooral met Rusland en China te gaan praten, aangezien dat in de nabije toekomst door de grootte van hun marktaandelen zowat de *enige* toeleveranciers van energiedragers (olie, kolen) en -hardware (PV en grondstoffen voor windmolens) zullen zijn… Daar zijn we lekker mee…

-> Koen, kan je hier est meer over ezggen? Wat is er precies verkeerd aan de argumenten van Groenlinks en waarom is zou een oppositie partij schuld kunnen heben aan slecht regeringsbeleid?

“Waarom moet een energie-investering dan in godsnaam de beste NCW hebben? Ik zal het antwoord zelf geven: omdat energiebesparing lange tijd het item van groenlinks geweest is, en omdat dit de meest belabberde verkopers en argumenteerders allertijden zijn, die heel het imago van duurzame energie naar de kl**** geholpen hebben. En sorry voor mezelf, maar techneuten zijn in hetzelfde bedje ziek.”