Uit de krochten der wetenschap (2)

3 juni 2008. Bijdrage geleverd door Andreas Ligtvoet.

Peak oil lijkt een steeds geaccepteerder begrip te worden, in ieder geval zolang de olieprijs boven de US$120 blijft. Degenen onder ons die zich desalniettemin gemarginaliseerd voelen, kunnen hun hart ophalen in Energy Policy. Al een aantal jaren wordt in dit journal gepubliceerd over de toepassingen van Hubbert’s model in artikelen zoals System dynamics model of Hubbert Peak for China’s oil en Future oil production in Brazil—Estimates based on a Hubbert model. Voor een aantal wetenschappers hoeft er zelfs geen discussie meer aan vooraf te gaan of een dergelijk model wel geschikt of relevant is: er heeft zich blijkbaar een ’school’ van onderzoekers afgesplitst die Hubbert’s Peak als waarheid aannemen.

Critici lijken langzaam te verstommen of sterven uit. Her en der roepen economen nog dat de data verkeerd gebruikt worden of dat wel erg vaak een beroep gedaan wordt op Colin Campbell en consorten. Het eerste argument kan overigens ook tegen ze gebruikt worden, het tweede argument is wel enigszins terecht. Maar zelfs onderzoekers die zich aan de zijde van de ‘optimisten’ scharen, geven aan dat serieuze aandacht van de verschillende overheden gewenst is. Vreemd genoeg blijft olie-specifiek beleid nog steeds achterwege.

Igor Bashmakov komt met Three laws of energy transitions (2007) met een verklaring hiervoor. Terwijl de overheid bezig is met het verwerken van “grenzen aan de groei” loopt men op tegen “grenzen aan verandering”: sociale en economische traagheid in beslisprocessen en het probleem dat reeds geïmplementeerde technologie en infrastructuren nieuwe ontwikkelingen hinderen. In zijn artikel vraagt hij zich niet af wanneer of hoe dit een probleem wordt, maar wanneer we er wat aan gaan doen.

Prijselasticiteiten, de mate waarin een verandering van de prijs invloed heeft op een verandering in gedrag, worden vaak aangehaald om aan te geven dat de consument niet zo gevoelig is voor stijgingen in de olieprijs: de (Nederlandse) automobilist wil toch wel zijn auto rijden, ook al wordt de benzine steeds duurder. Bashmakov citeert echter een aantal onderzoeken die aantonen dat gemeten prijselasticiteiten maar beperkt geldig zijn; in tijden van sterke prijsveranderingen zullen elasticiteiten ook sterker aanpassen. Kort gezegd: hoe duurder olie/energie wordt, hoe erger we dat gaan vinden. Volgens hem worden hoge olieprijzen ook niet lang getolereerd: een aantal jaar is het maximum. Uit historische analyse blijkt dat iedere keer dat de uitgaven voor energie meer dan ca. 10-11% van het nationale inkomen bedragen er aanpassingen plaatsvinden die deze situatie ongedaan maken. Eerst zijn consumenten geneigd om minder energie te gebruiken en leveren comfort in, maar uiteindelijk worden structurele wijzigingen doorgevoerd.

Nu maar wachten tot die 10% bereikt wordt en de magie van complexe systemen zijn werk doet…

Reactie's

  • http://www.integer-consult.com Paul 1

    8+9×9=89

    Prijselasticiteit is in de economische theorie bestudeerd en er wordt nog veel selectief over bericht. Dat er een andere elasticiteit op korte termijn is, dan op langere termijn, wordt vaak ontkend of vergeten.
    In elk geval komt de marktreactie op hogere prijzen pas nadat deze is ingetreden en bovendien voldoende lang heeft geduurd. Ook nu nog zijn er opinieleiders, die beweren dat de olie wel weer goedkoper zal worden. IEA en Shell zeiden dat tot voor kort, minister van der Hoeven zelfs nu nog.
    Duidelijk wordt uit deze ontwikkeling dat de marktreactie te laat komt om de transitie tijdig op gang te laten komen. De energiestructuur is de bekende mammoettanker, die heel langzaam kan worden bijgestuurd en wanneer dan snelle aanpassingen nodig blijken omdat de noodzaak vele jaren is ontkend, is Leiden in last.
    De meeste elasticiteit wordt gevergd van de mensen, die al arm waren en nu nog armer zijn. In ontwikkelingslanden, maar ook hier en in de VS.

  • http://www.teesingsystems.nl Gerben

    Prijselasticiteit wordt ook beinvloed door verwachtingen. Mensen die verwachten dat de prijs nog hoger wordt zullen eerder een zuinige auto kopen dan mensen die verwachten dat de prijs weer daalt. In die zin kan het verspreiden van informatie over peak-oil dus bijdragen aan een versnelde aanpassing van de consument.

blog comments powered by Disqus
Creative Commons License