Browse > Home / Blog article: Nederlandse melkkoe hindert energiebeleid

Nederlandse melkkoe hindert energiebeleid

29 mei 2008. Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar.

De transportsector klaagt steen en been. Want de overheid schroeft de accijns op diesel op en de BTW op brandstoffen moet ook een schepje hoger. Wat is de reden dat de overheid haar beleid niet wijzigt? Gerben Wulff analyseert in het onderstaande opiniestuk de achtergrond van het brandstofbeleid van de Nederlandse overheid.

De kern van het Nederlandse beleid wordt gevormd door financiële motieven. De auto is een maatschappelijk geaccepteerde vorm van belastingheffing. Nergens anders kun je zo makkelijk belastingen verhogen dan onder het mom van ‘het milieu’. Deze bron van inkomsten heeft echter ook een afhankelijkheid gecreëerd. De Nederlandse staat is voor haar inkomsten voor een belangrijk deel afhankelijk van de inkomsten die gerelateerd zijn aan onze mobiliteit. Dit heeft grote invloed op de keuzes die de overheid maakt in haar energiebeleid.

Een eerste punt is het eerdergenoemde accijnsbeleid. Biobrandstoffen worden in Nederland niet gestimuleerd via een accijnsverlaging of subsidies, maar door een verplichting: een andere oplossing kost de staat te veel geld. Alternatieven met lagere accijns zijn er ook wel, maar met mate.LPG of autogas kent een iets lagere accijns, maar dat was oorspronkelijk nog veel lager. Toen LPG te populair dreigde te worden, waardoor de overheid inkomsten mis dreigde te lopen, is de accijns op LPG verhoogd. Ook CNG (gecomprimeerd aardgas) kent een laag accijnstarief (dat heet dan echter energiebelasting), maar reken maar dat die wordt afgeschaft, zodra CNG significante vormen gaat aannemen. Toch is dat bij CNG minder een probleem. CNG tankstations kunnen gewoon de normale energiebelasting gaan betalen. Dat kost ze nauwelijks extra.

Dan komen we bij het beleid ten aanzien van de normale benzine en diesel. Waarom moet de accijns op diesel nou omhoog? De officiële reden is dat benzinemotoren de laatste tijd relatief schoner zijn geworden en men het prijsverschil tussen benzine en diesel om die reden wil verkleinen. Het zou dan logischer zijn om de accijns op benzine te verlagen (het ging immers om een milieuheffing). De werkelijke reden is gewoon dat diesel de laatste jaren sterk toeneemt in populariteit. Diesel levert echter minder accijns op dan benzine. Dit scheelt dus inkomsten. Dat is de reden waarom de overheid het gebruik van diesel extra wil belasten.

Recent stond er een artikel in de krant over de kilometerheffing. In plaats van de registratiebelasting auto’s en motorrijwielen (BPM) wil de regering een heffing per kilometer. Nu blijkt dat dit het gebruik van de auto tegen zou gaan. En dat kost de overheid accijnsinkomsten. Dat is natuurlijk niet de bedoeling. Nu overweegt men om de BPM toch maar weer gedeeltelijk te blijven handhaven…

Het voorgaande laat zien dat het Nederlandse beleid ten aanzien van autobrandstoffen een gevangene is van het financiële beleid. Alternatieven mogen niets kosten, of anders niet te populair worden. Dit beloofd weinig goeds als olie duurder blijft worden en mensen de auto gedwongen moeten laten staan. Wat wordt dan de nieuwe melkkoe?

(Nota bene: Artikelen geplaatst onder de categorie vrij woord vertegenwoordigen niet noodzakelijk de visie van Peakoil Nederland; het zijn persoonlijke observaties en visies van geïnformeerde experts.)

Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar · Gearchiveerd onder Vrij Woord 

Reactie's

  • hj
    De laatste energy square bij de shell in amsterdam was via jelle nijdam van senter novem duidelijk. De overheid gaat geen risico's nemen en vooral niet financieel. De lange termijn risico's verder dan 4 jaar komen zeer beperkt terug in beleid.
    Shell zelf gaf uitleg over het scramble en blueprint scenario. De scramble, door mij vertaald naar landen gaan energie veilig stellen en onvoldoende verduurzamen tot er een wereldwijde crisis komt. Tegen de blueprint waarbij Shell inzet op lokaal niveau via beleid emissies een prijs geven en efficient met energie omgaan. De energiebasis (70%) tot 2050 zal volgens shell uit fossiel blijven komen maar co2 en milieu zien zij als opkomend probleem.
    Ik vertaal de voorkeur van de shell voor blueprint als een keuze voor fossiel met als nieuwe inkomstenbron co2 opslag.
    De energiebedrijven en overheid zullen geen snelle verandering bewerkstelligen de hogere energieprijzen worden wel via belastingen opgehaald bij de burgers.
  • Lucas Kruijswijk
    Over vrije markt, ik ben van mening dat de overheid zich moet richten op het volledig schoon opwekken van de energie.

    Hoe deze dan in de auto komt en dergelijk, dat kan aan de vrije markt overgelaten worden. De keuzes van de overheid zijn op dit punt dubieus (heel veel geld naar brandstofcellen).

    Lucas
  • Het beste belastingbeleid zou er op gericht moeten zijn om het opmaken van een schaarse grondstof af te remmen en alternatieven te stimuleren. Tegelijkertijd zou het de schade aan de economie door hoge prijzen van die grondstoffen moeten beperken.

    Het verlagen van de brandstof belasting als generieke maatregel zou alleen maar meer olieconsumptie aanjagen. En dat is precies niet wat er zou moeten gebeuren. Aan de andere kant beginnen de hoe brandstof prijzen belangrijke sectoren in de economie te schaden.

    Wat de overheid dus zou moeten doen is maatregelen nemen die het olieverbruik laten afnemen (bijv. beperking van de maximum snelheid naar 80 km per uur scheelt 20-30% van de brandstof) en bepaalde sectoren ondersteunen door op die sector gerichte lastenverlichting (zoals nu ook al gedaan word met zogenaamde rode diesel)

    Daarboven op moet er met spoed ingezet gaan worden op het uitrollen van alternatieven. Gezien de crisis situatie lijkt ook dat me een overheidstaak, en moeten we niet al te veel hoop hebben op de vrije markt.
  • Jeroen van Beek
    "De beste overheid is die overheid die het minste overheid wil zijn". Helaas wil de overheid in NL heel graag overheid zijn. Het systeem zit zo in elkaar dat het zichzelf in stand houd en zelfs groeit. Ook buiten de overheid zijn er veel mensen die afhankelijk zijn van de overheid. De overheid is een doel op zichzelf geworden en dat is via de belasting heffing duidelijk waarneembaar. Maar ja zo zit de democratie in elkaar... als eenling heb je gewoon niks te vertellen... gisteren las ik een mooie vergelijking:

    Democratie is wanneer twee wolven en één lam stemmen over wat ze zullen gaan eten...
  • jeroen
    Politiek = geld herverdelen.

    Je kunt nog meer argumenten bedenken voor bovenstaand verhaal.
    Dichter bij je werk wonen = 6% overdrachtsbelasting.
    Aanschaf auto: BPM. Bezit bij 1e aanschaf wordt belast. Gebruik wordt indirect belast via de prijs aan de pomp.
    Kantoren niet in (nieuwe) woonwijken maar op auto-afstand, zonder OV. Zonder voldoende parkeerruimte zodat ook voor parkeren een gemeentelijke heffing kan worden gevorderd. De geplande kilometerheffing wordt dus een parkeerheffing voor bewegende auto's.

    1+1=2 Dus als je eenmaal een auto bezit ga je er zoveel mogelijk mee rijden. Duurt het wat langer voor je echt gaat verhuizen. Zolang je veel reist is de kans op boetes ook groter ;-)

    Zie
    http://prinsjesdag.minfin.nl/prinsjesdag2007_nl/de_cijfers_2008.php voor cijfers van BPM (3,6 miljard), motorrijtuigenbelasting (3,2) en accijnzen (10,6, niet alleen brandstof). Tel ze bij elkaar op en je hebt circa 10% van de rijksinkomsten te pakken. (Vergeet ik voor het gemak de BTW en verkeersboetes).

    Zolang we massaal in de auto stappen en 150km/u rijden kun je stellen dat benzine en diesel eigenlijk nog altijd erg goedkoop zijn. De echte waarde wordt nog niet geapprecieerd. Nog niet.
  • Peter
    @Lucas:

    Laten we even niet vergeten dat er o, zeg, 97% van de opgewekte energie gewoon, ouderwets grijs is. Of wat de kleurkeuze tegenwoordig ook maar mag zijn. Laat het dan een beetje schuin zijn, ik ben op zich nog niet zo tegen die specifieke belasting. Dan kan men bijvoorbeeld nog beweren dat een deel hiervan terug wordt geinvesteerd in alternatieve energiebronnen ofzo (note the irony).

    Maar elk nadeel heeft zijn voordeel; betekent dit natuurlijk ook dat er 7 cent verkapte subsidie op decentrale zonne energie zit. Het is natuurlijk maar net hoe je het bekijkt. Echter, als iedereen zijn auto "aftankt" met de PV panelen op het dak, dan ontstaat er een probleem in de vorm van een zwart gat in de staatskas. En dàn heeft men de poppetjes aan het dansen...
  • Lucas Kruijswijk
    @Peter
    Er zit al accijns op windenergie en zonne-energie.

    Er zit 7 cent energiebelasting op elektriciteit. Deze geldt ook voor windenergie of CSP uit de Sahara.

    Prijs kaal: 8 cent. Met energiebelasting 15 cent.

    CSP uit de Sahara, huidige prijs ongeveer 12 cent.

    9,5 cent daar (als je het prijsniveau neemt zoals ze nu in USA gebouwd worden). 15% transport verlies. Kom je op 11. Plus 1 cent voor de kabel.

    Dus de prijs hier ligt al 3 cent hoger dan je het uit de Sahara kan halen.

    Het principe van "de vervuiler betaald" wordt hier niet toegepast.

    Lucas
  • Ark
    @Peter. Benzineverbruik USA ligt nu ca. 1% lager vergeleken met een jaar geleden, terwijl de bevolking er nog sterk groeit. Zal mengsel van iets minder miles en iets meer miles-per-gallon zijn (SUV's en trucks raken in hoog tempo uit de gratie).
  • Lucas Kruijswijk
    @Peter
    Op zon- en wind energie zit ook gewoon accijns. Dat heet energiebelasting. Die is niet anders dan voor kolen of voor gas.

    Zonder belasting en andere kosten: 8 cent per kWh
    Komt 7 cent per kWh bij. Kom je op 15 cent per kWh.

    Als dat de prijs zou zijn die naar windenergie gaat, dan hadden we de hele noordzee al vol staan.

    Ook zou CSP er al in Nederland zijn. Iets van 10 in de Sahara, nog 2 cent om hier naar toe te halen.

    Het principe van "de vervuilder betaald" passen wij in Nederland niet toe.

    Lucas
  • Flipje
    @Peter

    De kilometerheffing is voor de overheid inderdaad een prima middel om inkomstenderving door de elektrische auto tegen te gaan. Als men elektrische auto's thuis kan opladen loopt de staat veel accijnzen mis. Dit geldt natuurlijk ook voor CNG(aardgas) auto's. Er zijn thuistankinstallaties beschikbaar zodat je niet meer afhankelijk bent van tankstations. Maar de hoge heren in Den Haag kennende verzinnen ze vast wel een manier om aan geld te komen...
  • Peter
    nb.

    Behalve dat de accijns natuurlijk een sluitpost is, is het allerbelangrijkste dat de inkomsten voor de staatskas een beetje stabiel blijven. Dat betekent dus dat als er zuiniger wordt gereden, de accijns omhoog moet om het onststane gat te vullen. Catch 22...
  • Peter
    Ik vermoed niet dat mensen de auto gaan laten staan totdat er daadwerkelijk olietekorten op gaan treden. Wat er wel zal gaan gebeuren is dat mensen zuiniger auto's gaan aanschaffen, om het geheel betaalbaar te houden. Immers: de brandstofprijs mag een behoorlijk eind stijgen, als men maar de helft van die brandstof gebruikt.

    Vergelijk ook eens met de VS; de benzine is daar spot goedkoop - maar iedereen klaag erover dat het zo duur is. Men dreigt inderdaad de auto te laten staan; maar worden daar de file's rond LA en NY daar ook maar enigzinds korter om? Ik dacht het niet. Als deze trend inderdaad doorzet en de gallon daar "aan de prijs" blijft, dan zal de Amerikaan (in ieder geval - veel Amerikanen) de pick-up moeten laten staan voor een Golfje ofzo. Maar veel minder zal er niet om worden gereden.

    Het gaat er trouwens nu serieus uitzien dat electrische auto's de niche in de markt in Europa gaan vullen als goedkoop alternatief. Dat betekent dus dat de nieuwe melkkoe zich automatisch aandiend. Zolang die energie trouwens niet duurzaam wordt opgewekt, blijft ook de rechtvaardiging gehandhaaft. Ik vrees alleen de opstand als er accijns komt op zon- en/of wind opgewekte electriciteit. Trouwens: kilometer heffing zal veel makkelijker blijken in het geval van overwegend electrische auto's veel makkelijker blijken.
  • PhiRo
    Trein belasting? OV heeft momenteel geen BTW, raden wat er gebeurt als iedereen de trein pakt?
    Wellicht ook weer een belastingsplaatje op de fiets, voor de armen een plaatje met een gat voor minder geld. Verder schoen belasting, iedereen een stappenteller waarvan de stand via de slimme meters in huis wordt doorgestuurd en verrekend met de energie nota die dan gewoon net zoals de rest via de belastingdienst gaat.

    Enfin, zonder gekheid, een overheid heeft veel geld nodig en doet dat nou eenmaal via belastingen. Vervelend, maar we hebben er ook wel profijt van. Wat ik jammer vind is dat het geld dat via "milieu" wordt belast niet voor milieu wordt gebruikt . Dat maakt het moeilijk verkoopbaar.
    Er komen nu miljarden binnen via mileu belastings maatregelen en ik heb niet het gevoel dat dat nou geinvesteerd wordt in duurzame energie of iets dergelijks.
blog comments powered by Disqus
Creative Commons License