Gevolgen hoge olieprijs voelbaar

13 may 2008. Bijdrage geleverd door .

petrol_pump.pngDe wegtransportsector wordt hard geraakt door 100+ dollar olie. De grootste vakbond van Groot-Britannië, Unite, waarschuwt voor het inzakken van de sector. Kleine transportbedrijven zullen failliet gaan bij deze olieprijs en werknemersinkomsten dalen als de accijns op diesel niet snel naar beneden gebracht wordt. Desnoods wordt de verlaging met een staking afgedwongen volgens Ron Webb van Unite: ‘Als de regering niet snel ingrijpt dan ligt een grootschalige wegtransportstaking in het verschiet’.

In de Verenigde Staten is er ook onvrede ontstaan over de situatie. Vorge week was er al een klein truckersprotest in Washington. De brandstofkosten zijn boven de arbeidskosten uitgestegen. De kleine onafhankelijke wegtransportbedrijven, ongeveer 20% van de industrie in de VS, dreigen verwoest te worden volgens US News. Dat is nu al merkbaar, bij die bedrijven ligt het aantal faillisementen op recordhoogte. Analisten van Donald Broughton schatten dat in de VS 42.000 vrachtwagens in het eerste kwartaal buiten bedrijf zijn gesteld. Bijna 1000 bedrijven gingen failliet welke 2.1% van de wegtransportcapaciteit van de VS vertegenwoordigen.Hun vrachtwagens VS zouden inmiddels opgekocht zijn door Rusland en Oost-Europa dankzij de lange koers van de dollar. In het onwaarschijnlijke geval dat de sector weer aantrekt dankzij een dalende olieprijs dan zal er een tekort aan vrachtwagens ontstaan volgens US News. Broughton denkt niet dat dat gaat gebeuren, de wegtransportsector zal na dit proces over een aantal jaren gedomineerd worden door vooral grote spelers.

Om op korte termijn wat verlichting te brengen wordt er vooral aan brandstofbesparing gewerkt. Een aantal grote transportbedrijven in de VS, waaronder Conway Freight, hebben de snelheidsbegrenzers in hun vrachtwagens al op 100 kilometer per uur ingesteld. De American Trucking Association stelt een nationale snelheidslimiet voor van 105 kilometer per uur om brandstof te besparen. Volgens Bill Graves van de Trucking Association: ‘Je verbrand minder brandstof, produceert minder broeikasgas en redt levens – een win – win – win.‘ De politiek is echter (nog) niet geïnteresseerd.

Zo goed als de impact op kleinere bedrijven in de VS bekend is, zo slecht zijn de statistieken in Groot-Britannië volgens het Britse Sunday Herald. Er is 0,0 data over transportbedrijven die failliet gaan. De krant beroept zich op insiders uit de industrie die stellen dat de toename in de brandstofprijs evenredig is met de toename in faillisementen. Het ziet er naar uit dat de kleinere bedrijven met gemiddeld 20 vrachtwagens langzaam aan het verdwijnen zijn. De winst is marginaal met 2% tot 4%. Dat maakt het zinniger voor deze bedrijven op zichzelf doeken en het vrijgekomen geld op de bank voor het trekken van rente.

In Nederland is er opmerkelijk weinig te lezen in de kranten over de gevolgen van 100+ dollar olie op de wegtransportsector. Wel lezen we in de volkskrant van 10 mei dat de boodschappen duurder worden: “De stijgende grondstofprijzen, zoals die van olie, raken de gewone burger ook.Voedings- en verzorgingsmiddelenconcern Unilever, dat deze week goede kwartaalresultaten bekendmaakte, berekent meer dan de helft van de gestegen grondstofprijzen door aan de consument. In veel producten en verpakkingen (plastic bijvoorbeeld) zit op een of andere manier olie verwerkt.” Producent van dergelijke plastics, Dow Chemical gevestigd te Terneuzen, is bezorgd over de situatie: “De energieprijzen in Nederland zijn volgens Gerard van Harten, directeur Dow Benelux, ‘duidelijk een punt van zorg. Dat treft ons hard. Dow Chemical gebruikt wereldwijd per dag het equivalent van één miljoen vaten olie, evenveel als wat heel Nederland per dag verbruikt. Dat is veel, maar een deel van de energie wordt aangewend voor het voortbrengen van onze producten. Die energie wordt dus niet eenmalig verbruikt, maar getransformeerd.’

Ook de kosten van gas en elektriciteit zullen dit jaar wederom fors stijgen. Het veluws dagblad heeft het over 100 euro: “De prijzen van gas en elektriciteit gaan per 1 juli bij veel energiebedrijven flink omhoog. Een gemiddeld huishouden is daardoor al gauw meer dan honderd euro per jaar extra kwijt aan energie. De hogere kosten zijn onafwendbaar nu de olie in een jaar tijd twee keer zo duur is geworden.” Volgens de Manager van Gasterra, Ben Warner, is dat mogelijk nog een te voorzichtige schatting: ‘Wordt de prijsstijging geheel doorberekend naar de consument, dan betaalt een gemiddeld huishouden enkele honderden euro’s meer…Het hangt er vanaf hoe energiebedrijven hun inkoop hebben geregeld.

Dit artikel is een bewerking van de volgende serie artikelen: 1) US News, 12 mei 2008, ‘The $1000 Fill-Up: Truckers Aren’t the Only Ones Hurt; 2) Sunday Herald, 13 mei 2008, ‘Crushed on the road to oil armageddon’; 3) Veluws Dagblad, 10 mei 2008, ‘Prijs energie vliegt omhoog’; 4) De Volkskrant, 10 mei 2008, ‘Stijgende olieprijs raakt ook de boodschappen’; 5) Financieel Dagblad, 10 mei 2008, ‘Dure energie, toch hoge ambities’; 6) Provinciale Zeeuwse Courant, 10 mei 2008, ‘Gas en licht duurder’



  • Peter Polder

    Een opvallend bericht aan het begin van deze maand was de Vereniging van Pomphouders die aan de noodbel trekt over toenemende agressie aan de balie. De oorzaak is de oplopende prijs aan de pomp. Blijkbaar begint de pijn voelbaar te worden voor de automobilist. De vraag is natuurlijk of de aczijnsen bestand gaan zijn tegen deze druk.

    Het zou goed zijn als we de Nederlandse economie bestand gaan maken tegen 200 dollar olie. Maatregelen als een max. snelheid naar 80 km per uur, sociale woningbouw energiezuiniger maken, investeren in zaken als duurzame energie, elektrisch transport, OV, en olie-prijs-bedrijfsaudits. De aczijnsen verlagen of mensen met lage inkomens compenseren voor gestegen energiekosten werken contraproductief. Als overheid geef je daarmee het signaal af dat mensen op de oude voet door kunnen gaan en de hoge prijzen een tijdelijk fenomeen gaan zijn. Je kunt mensen beter ondersteunen bij het omschakelen naar niet fossiele brandstoffen en minder energiegebruik.

  • Jeroen

    @Peter Polder: als je NL bestand wil gaan maken tegen 200 dollar olie, dan ben je met al je voorgestelde maatregelen nog niet eens halverwege als een vat olie al 300 dollar kost (al was het alleen maar door de politiek). Ik vrees dat alleen de marktwerking het aanpassend vermogen van de mens zal aanspreken. De wetgeving zal steeds achter de feiten aanhobbelen. En 200 dollar is ook zomaar een getal… waarom niet gewoon zeggen zoals het zit: een vele decenia durende daling van de olieproductie met steeds maar duurder wordende olie in een economie die in recessie is…

    @Rembrandt: achteraf gezien is wat er nu gebeurd heel logisch: biofuels vs voedsel. Problemen in de transportsector. Daling koopkracht. Imho zou een volgende stap kunnen zijn dat producenten van luxe goederen wo reizen het moeilijk gaan krijgen en meer voedselbanken omdat het het aantal mensen dat het niet meer zelfstandig red steeds grooter wordt en uiteraard zal de enorme hoeveelheid lucht uit de huizenprijzen gaan lopen. En zo kun je een hele waslijst maken van dingen die ons te wachten staan naarmate we minder olie produceren en de prijzen stijgen.

    Is allemaal niet erg constructief wat ik zeg, maar ik zie vrijwel alles als pappen en nathouden terwijl je weet dat het steeds erger wordt…

  • http://hbnews.nl Bas van der Hout

    Het is ronduit een ramp, en het gaat ook niet snel meer stoppen. Maar de olieprijzen zullen binnekort wel eventjes flink dalen, want dat is te zien aan o.a. de Baltic Dry Index. Wij hadden er pas een discussie over in onze laatste nieuwsbrief van HBnews.

  • Ark

    Zonder te willen suggereren dat alles ‘vanzelf’ rechtkomt, zitten er toch behoorlijk wat zelfcorrecties in het verhaal. Transport wordt duurder, dan loont het gezeul met varkens van en naar Italië niet meer, mensen gaan dichterbij hun werk wonen, kopen eerder een zuiniger auto (zoals nu massaal in de VS) etc. Zeker niet leuk voor degenen die nu als chauffeur hun werk verdienen, maar dergelijke veranderingen gaan altijd met ‘wrijving’.

  • Rembrandt

    @Jeroen

    Dingen die logisch lijken zijn dat niet voor iedereen. Zeker niet voor mensen die niet diep in de materie zitten. Lijkt me dus nuttig om de feiten te blijven publiceren om duidelijk te maken dat we een groot probleem hebben waar we wat aan moeten doen.

    @Bas van der Hout

    Interessant perspectief, kun je hier wat meer over uitweiden? Wat zit er allemaal in de Baltic Dry Index en waarom is dit een goede indicator voor de prijs van olie?

  • Andreas

    Tijd voor Peakoil om eens met TLN om tafel te gaan zitten. Ze zien natuurlijk ook de ellende al aankomen… http://www.tln.nl/media/PDF/Advies/Diesel_grafiek_IIa.pdf

  • koen

    één oplossing met direct resultaat: op gewestwegen maximum 40 km/u en op snelwegen max 70 km/u rijden. De auto of vrachtwagen gebruikt slechts de helft per 100km, en de gebruiker zal twee keer nadenken vooraleer hij aan een rit van 2,5 uur begint om eens te gaan shoppen. Kan het niet dichter of kan ik de trein nemen?

  • koen

    De meesten snappen echt niet wat het betekent als we overgaan van een overschot aan de aanbodzijde naar een krapte. Waar consumenten voordien konden “shoppen” en onderhandelen over de laagste prijs en kortingen etc, met als ultieme onderhandelingswapen de concurrentie, vervalt heel dit mechanisme. Men zal moeten smeken aan de leveranciers of ze nog wel WILLEN verkopen aan de consumenten, en aan welke voorwaarden ze dat willen doen. Dit betekent een ABSOLUTE MACHT voor de aanbieders. Vrije markt speelt niet meer: hoeveel is een liter water waard als je midden in de woestijn staat? Alles wat je bezit! Hoeveel is een autofabrikant bereid te betalen voor een ton staalplaat ? Hoeveel wil een bakker betalen voor het gas voor zijn oven? Hoeveel wil de boer betalen voor de diesel voor zijn traktor? Hoeveel wil het transportbedrijf betalen voor de diesel? Hoeveel wil de bank betalen voor elektriciteit voor zijn computers? Wedden dat zij meer willen betalen dan de gewone werkmens?

  • phiro

    @koen
    Da’s wel wat rigoreus, maar ik denk wel dat het een goed signaal geeft.
    Ik zou zelf meer denken aan 80 / 50 omdat dat snelheden zijn die psychologisch wat beter klinken. Verder kan je de snelheid in steden naar 30 verlagen. (Muv doorgaande / stadssnel – wegen) die gaan op 50

    Ik zou dan uitzonderingen maken voor OV (En natuurlijk nooddiensten) zodat mensen zien in hun auto dat de bus/ trein hen inhaald. (Ook weer psychologisch)

    Wat er wel bij moet is een OV wat dan 24/7 blijft rijden. Dat kost dan wel meer energie, maar toont wel meteen een (valide) alternatief…
    Waardoor meer mensen overstappen alwaar daar het energie gebruik daalt.

    (En ja, ik heb een OV kaart dus enig eigenbelang is me niet vreemd…. ) :)

    Voorts denk ik dat we een speerpunt moeten maken van het verduurzamen van de energie nodig voor het OV. Als we altijd bus en trein kunnen laten rijden dmv bio-branstoffen, wind/water/zonne electriciteit dan hebben we een alternatief voor de olie fratsen.
    Nu is alles versplintert. Door een tak van vervoer gericht te verduurzamen hebben we een ijzersterkte troef :
    - Onafhankelijk van olie
    - Bewijs dat het KAN.
    - Motivatie om het onders te DOEN.

    Daarna gaan we verder met het (essentiele) goederenvervoer en zo van tak naar tak…..

  • http://www.integer-consult.com Paul 1

    In ieder geval stapt nu een grote speculant/hamsteraar uit de markt:

    UPDATE: May 13th, 1:58pm: The Senate voted this afternoon to suspend oil deliveries to the country’s Strategic Petroleum Reserve until crude prices fall below $75 a barrel. The measure cleared the Senate in a 97-to-1 vote as part of a flood insurance reform bill.
    Washington Post

    Als Peak oil de hoofdoorzaak van de hoge prijs is, gaat de VS dus nooit meer kopen voor de strategische reserve. Dit kan enige lucht geven, maar zeer tijdelijk. En wanneer worden de haviken, die niet in alternatieven geloven, te zenuwachtig om dit beleid vol te houden ?

    PS Hoe zouden die 2 afwezige senatoren heten ?