Olieanalyse – Brazilië & Rusland

16 apr 2008. Bijdrage geleverd door .

114 dollar per olievat, de arme landen worden de oliemarkt uitgedrukt. In de Nederlandse kranten lezen we hier alleen niks over. Nee, we moeten we het doen met (incomplete) berichtgeving over de daling in de Russische olieproductie en de mogelijk grote Braziliaanse olievondst. De oliecrises in ondermeer Gambia, Kameroen en Liberia zijn niet interessant. Daar heeft men dan wel grote rijen heeft voor de benzinepomp, en soms totaal geen autobrandstof, maar waarom zou ons dat in het westen interesseren. Minder dan 4% van het totaal aan buitenlandse investeringen in onze wereld stroomt immers naar Afrika. En daarvan gaat weer een fractie maar naar Gambia, Kameroen en Liberia. Dus… terug naar mijn tweeluik over de daling in de Russische olieproductie & de Braziliaanse olievondst Carioca, mogelijk de grootste ontdekking sinds 1957.

braziliaanse_olieproductie.png

Braziliaanse olieproductieverloop inclusief productieschatting olieveld Carioca

In de grafiek hierboven is te zien hoe het verloop van de Braziliaanse olieproductie er ongeveer uit zal gaan zien in de periode tot aan 2020. Meerdere olievelden die in de laatste jaren ontdekt zijn worden in de periode 2008 tot en met 2017 in productie gebracht. Voor een overzichtlijstje kun je hier kijken op de website van Petrobras, de nationale oliemaatschappij van Brazilië. Die extra velden zullen leiden tot een productieniveau rond de 3 miljoen vaten per dag tegen 2015. Vervolgens zal de productie mede dankzij de recente ontdekkingen Tupi (+-5 miljard vaten) en Carioca doorstijgen naar 5 miljoen vaten per dag tegen 2020. Daarmee wordt Brazilië tegen die tijd de vierde of vijfde grootste olieproducent ter wereld, na Saoedi-Arabië, Rusland, de Verenigde Staten en wellicht Canada.

Of die productiehoogte van 5 miljoen vaten per dag lang zal blijven is onbekend. Het hangt af van de grootte van de huidige ontdekking Carioca en de ontdekkingen die nog gedaan zullen worden in de diepzeewateren rond Brazilië. Het Carioca veld zou 33 miljard vaten olie bevatten volgens de geruchten. Probleempje, het cijfer van 33 miljard is zo lek als een mandje. Er is pas 1 exploratieboring afgerond naar het veld in September vorig jaar en de tweede boring om het cijfer enigzins te bevestigen is nu pas gaande. Die tweede boring wordt pas over twee maanden afgerond dus nieuwe meetresultaten zullen minstens zo lang op zich laten wachten. Ook weten we niet onder wat voor classificatie de olie uit Carioca valt. Gaat het om voorkomens (oil initially in place)? om winbare olie? om mogelijk winbare olie? En wat is gezien de diepte de verhouding aardgas en olie in het veld? Het veld zou bet wel eens grotendeels aardgas kunnen bevatten in plaats van olie. Allemaal zeer onduidelijk. De man die het cijfer lanceerde, niemand minder dan het hoofd van het olieministerie van Brazilië, Harolda Lima, kletst dan ook uit zijn nek. Hij krijgt nu terecht een forse bak kritiek over zich heen van de Braziliaanse mededingingsautoriteit.

Rusland – de piek is voorbij

De Russische olieproductie daalt. Zelfs de Telegraaf kopte gisteren “Russische olieproductie daalt na jaren van groei”. Om de krant precies te citeren : “De Russische olievoorraden zijn in de eerste drie maanden voor de eerste maal dit decennium gedaald. Gemiddeld kwam de productie uit op 10 miljoen vaten per dag, een daling met 1% ten opzichte van dezelfde periode in 2007, aldus gegevens van het Internationale Energie Agentschap, de energiewaakhond van de geïndustrialiseerde wereld.” Pijnlijk, want Rusland was niet zomaar belangrijk voor de oliemarkt in de afgelopen jaren. Ze was de groeimotor van de wereldproductie, goed voor een stijging van 4 miljoen vaten per dag sinds 2000, wat zoveel is als de groei in de chinese olieconsumptie in die periode. Russische oliegroei die in 2006 en 2007 steeds verder afzwakte, en vanaf juli 2007 is gestagneerd (zie grafiek 1 hieronder). Weinig nieuws dus, alleen de recente poging IEA om maar eens aan de alarmbel te trekken doet de klokken van de Nederlandse pers luidden. Want het wordt langzamerhand wel overduidelijk dat 110 dollar per vat niet het laatste stadium is van de olieprijsstijging.

olieproductie_rusland_april_2008.png

Russische olieproductie van januari 2002 tot en met maart 2008

De recente daling in de Russische productie kan makkelijk verklaard worden door de combinatie van geologische en economische factoren die opspelen. Om mijn samenvatting van de Russische oliesituatie van februari dit jaar er eens bij te pakken:

“De dalende productie wordt veroorzaakt doordat de grote makkelijke velden uitontwikkelt zijn en een aantal olieprojecten tegenvallende resultaten opleveren. Zo is het Sakhalin-1 olieveld van ExxonMobil over haar piek heen en daalt de productie veel scherper dan gedacht. In 2008 zal de productie 25% lager uitkomen, waardoor de productie van dit veld zal dalen van 225.000 naar 155.000 vaten per dag. Er zijn nog veel olievelden in Rusland waar extra productie vandaan kan komen maar deze worden niet ontwikkelt vanwege slechte economische voorwaarden. De Russische overheid heft belastingen op de productie en de export van olie en geraffineerde producten. Meer dan de helft van de olie-inkomsten van oliemaatschappijen wordt zodoende afgeroomd voor de Russische staatskas. Het Russische export tarief op Urals olie steeg begin februari naar 45 dollar per vat. “

Geen wonder dus dat Leonid Fedun, de CEO van de Russische oliemaatschappij Lukoil, niet veel goeds te melden had tegen journalisten van de financial times over de toekomst van de Russische olieproductie. 2007 zal volgens Fedun te boek gaan als het jaar zijn waarin het hoogtepunt van de Russische productie behaald werd.russia_oil_production_2015.png Althans, het hoogste productieniveau die Fedun zelf nog mee gaat maken. Met de huidige 52 jaren van Fedun kan dat citaat alleen maar geïnterpreteerd worden als de piekproductie van Rusland is bereikt. Gevolgtrekking: scenario’s die uitgaan van een stabiele Russische productie die stijgt naar 11 miljoen vaten per dag tegen 2030, zoals die van het internationaal energie agentschap, moeten op de schop. Een verwachting uit Januari 2008 zoals die links is weergegeven lijkt een stuk gepaster. Deze komt uit een prachtrapport van Deutsche Bank, die de data gebruikt van olieconsultancy Wood Mackenzie. Helaas lijkt de verwachting van de piekproductie in 2012 van Wood Mackenzie alweer achterhaald. Zo snel gaan de ontwikkelingen nou eenmaal in de oliemarkt, of kunnen we niet beter zeggen, zo slecht zijn de inzichten in de toekomst van de olieproductie?



  • stijn

    It’s about flows, not reserves. Vele media schijnen dit nog altijd niet te snappen, als je de artikels over die Braziliaanse velden leest.
    Rembrandt, je productievoorspellingen over die velden, waarop baseer je die? Naar mijn weten is er alleen nog maar een project van 100.000 vaten voorzien in Tupi?
    Die velden zijn ontzettend moeilijk, lijkt een productie van meerdere miljoenen vaten je dan wel realistisch?
    Rusland: veelzeggend dat de peakoil-negationisten van de Financial Times dat op hun voorpagina moeten zetten. Het wordt toch echt wel moeilijk om het peakoil-concept te ontkennen, helaas heeft de meerderheid van de bevolking dit nog van geen kanten door.
    Wat de situatie in Afrika betreft, beeld je volgend horrorsituatie: afgelegen gebied zit door voedselvoorraden heen. Voedselhulp (als er al voedsel gevonden wordt) raakt nooit ter plaatse vanwege geen benzine voor transport. Malthus revisited.

  • Rembrandt

    @Stijn

    >Rembrandt, je productievoorspellingen over die velden, waarop baseer je die? Naar mijn weten is er alleen nog maar een project van 100.000 vaten voorzien in Tupi?

    Informatie van Petrobras en WoodMackenzie. Details volgen later, moet nu weg.

  • Paradox

    Dank, onderstaande is nu eens er toe doende informatie:

    “Probleempje, het cijfer van 33 miljard is zo lek als een mandje. Er is pas 1 exploratieboring afgerond naar het veld in September vorig jaar en de tweede boring om het cijfer enigzins te bevestigen is nu pas gaande. Die tweede boring wordt pas over twee maanden afgerond dus nieuwe meetresultaten zullen minstens zo lang op zich laten wachten. Ook weten we niet onder wat voor classificatie de olie uit Carioca valt. Gaat het om voorkomens (oil initially in place)? om winbare olie? om mogelijk winbare olie? En wat is gezien de diepte de verhouding aardgas en olie in het veld? Het veld zou bet wel eens grotendeels aardgas kunnen bevatten in plaats van olie. Allemaal zeer onduidelijk”.

  • Peter

    Ik vind het al vast een mooi inauguratiecadeau voor Tsaar Putin die zich, op een slimme manier, wederom alle macht naar zich toe heeft weten te schuiven.

    Op dit moment is het wel duidelijk dat Rusland niet het land is om in te investeren als het gaat om nieuwe prospects. We mogen er dan wel vanuit gaan, trouwens, dat mocht Putin zich ooit bedenken over de 50% oliebelasting en bemoeienissen deze waarschijnlijk niet meer zal compenseren voor het afnemen van andere olievelden. Maar het kan mij niet aan de aandacht onttrekken dat het Kremlin zelf een lichte hand heeft gehad in de timing van deze peik.

    In de tussentijd is de impact op de Russische economie minder sterk, aangezien deze (volgens mij) meer drijft op diens gasreserves. We zijn nog lang niet van ze af.

  • stijn

    @peter
    De daling van de Russische productie wordt ruimschoots gecompenseerd door de stijging van de olieprijs. Hetzelfde geldt voor Saudi Arabië; als hun productie gevoelig zou dalen zal dat de prijs nog een stuk hoger duwen waardoor het netto-effect neutraal tot positief zal zijn.
    En Rusland op gas en olie nog heel wat in de bodem zitten (metalen, uranium…) en zou zich ook nog als een belangrijk landbouwland kunnen opwerpen (Rusland zal eerder van climate change profiteren).
    En Tsjaar Putin heeft wellicht zijn handen vol met zijn nieuwe 24-jarige turnster. Hijzelf beschikt duidelijk nog over genoeg energie ;-)

  • http://www.HBnews.nl Bas van der Hout

    Het wordt alleen nog maar erger met die olieprijzen, en de economische schade zal nog verder toenemen. We hebben twee crises in een, de krediet- en oliecrisis.

  • hans

    @ Rembrandt
    Ja haalt inderdaad Gambia, Kameroen en Liberia aan.
    En zo kun je er nog velen noemen.
    Ik krijg het onbehagelijke gevoel – dus geen ratio, maar een gevoel – dat straks de peak-oil aan West-Europa, Australië, de VS en Canada voorbij zal gaan en volledig op de REST van de wereld zal worden afgewenteld … !
    Alleen zij die nog zelf olie produceren zullen mede ontsnappen.
    Ik reken op geen enkele solidariteit onder de staten onderling.
    VN ? Nee, ook die niet.

  • gans

    Van mij mag het, de westerse mens is afgelopen eeuw totaal onrespectvol omgegaan met de natuur slechts voor eigen gewin, nou moet de mens boeten voor zijn hebzucht.

  • http://www.HBnews.nl Bas van der Hout

    Nou nou boeten…. vind ik wat ver gaan. We moeten alternatieven zien te vinden voor de olie en ze ook gaan toepassen.

  • Adam Smith

    Eigenlijk komen we nu terecht in een grote crisis, die zich uit op meerdere vlakken:

    - Grondstoffen (zoals olie) raken schaars
    - Klimaatverandering
    - kredietcrisis
    - Voedselschaarste

    De oorzaak kan steeds worden herleid tot grote technologische vooruitgang, die heeft geleid tot een bevolkingsexplosie en een uitbuiting van de aarde. Nu zien we dat we in korte tijd in de problemen komen. Snel veranderen lukt niet, en dus stevenen we af op een enorme ‘uitdaging’.

  • Marc

    …en dan? Op dezelfde weg doorgaan? Het mag duidelijk zijn dat de huidige generatie niet in staat is om duurzaam met de aarde om te gaan, daarom zou boeten niet zo’n gek idee zijn.

  • koen

    @Marc; Voor deze “generatie”, zoals je dat noemt, betekent duurzaam iets anders dan wat wij bedoelen. Zij zien duurzaam als: Een mooie villa met een zwembad. Eens stevige hoogkwalitatieve auto, bv een Mercedes 4×4. Tuinmeubilair van echt tropisch hardhout. Granieten tuinpaden. Deze dingen behouden hun waarde… en zijn dus duurzaam.

    Wat wij duurzaam noemen, is datgene waar onze achterkleinkinderen ons op zullen kunnen afrekenen.

  • Nozzie

    Duurzaam in mijn visie is dat je neemt van de aarde in een bepaalde tijd wat de aarde in dezelfde tijd weer kan aanvullen. Voorbeeld: gebruik op een dag niet meer energie dan dat met wind/zon (of andere duurzame bron) kan worden opgewekt.
    Op dit moment gebruiken we met z’n allen veel meer dan kan worden aangevuld, we leven op te grote voet, dus niet duurzaam.
    Het lijkt me sterk dat de aarde meer dan 1 a 1.5 miljard mensen kan onderhouden, de rest is een overschot dat door goedkope energie (olie/gas) in stand world gehouden.
    Teruglopende beschikbaarheid van goedkope energie betekend dat de populatie moet krimpen en daar beginnen nu de eerste tekenen van zichtbaar te worden.

    Voor degenen die niet bekend zijn met de term ‘population overshoot’, verhelderend en beangstigend artikel:
    http://www.321energy.com/editorials/chefurka/chefurka051207.html

    Nozzie

  • frédéric

    @ adam smith
    de nagel op de kop. Te veel mensen op onze planeet. In 2007 netto bevolkingsgroei 78 miljoen erbij. Daarnaast zullen er ook zeker oorlogen gaan uitbreken ten gevolge van de schaarste (aan grondstoffen,…), ziektes (malaria,….). De kans bestaat ook de het systeem kapitalisme er aan zal gaan.
    Maar eigenlijk is de tijd die we nu leven de uitzondering. 99% van de geschiedenis van de mens = een harde strijd om te overleven. De mens werd trouwens gemiddeld 25 jaar oud. De huidige tijd van goedkope overvloedige energie is een anomalie

  • Paradox

    @Adam Smith,

    Mooie kernachtige samenvatting van de problematiek.

    Ik heb je stukje tekst me je Nickname erbij geplaatst in een ander forum, hopelijk vind je het niet erg.
    Zo ja, zeg het dan maar, dan verwijder ik het weer.

  • PhiRo

    Toch heb ik het idee dat het wel zal meevallen, omdat de alternatieven er gewoon zijn en kunnen worden toegepast. Het toverwoord is geld en controle over de productiemiddelen.
    Hoe reageren we op de elementen die Adam aandraagd?

    - Grondstoffen (zoals olie) raken schaars
    Een hoop producten worden duurder, voor een hoop mensen onbetaalbaar. We moeten ons concentreren dat wat we nodig hebben om te overleven genoeg voorradig blijft, de rest wordt luxe.
    Grondstoffen worden gerecycled, van hout of uit algen-plastic gemaakt of domweg niet meer gemaakt (Heeft een kind 400 plasitc knuffels nodig om te kunnen opgroeien? Heb ik iedere twee maanden een nieuw mobieltje nodig? ) . Veel meer nadruk op content, geen nieuw mobieltje bijvoorbeeld , maar wel steeds andere diensten ervoor.

    - Klimaatverandering
    Bouw dijken. Face it mensen, we kunnen geen bal (meer) aan de verandering doen. Zet meteen op de dijken 5 MW windmolens en we hebben (Tegen een windmolen per 333 meter) er meteen zo’n 5 GW aan vermogen bij (= 1,25 GW aan gemiddeld vermogen. Ter illustratie NL verbruik gemiddeld is 11GW bij een verbruik van 100 TWh per jaar)

    - kredietcrisis
    Geld is veworden tot een vreemd virtueel goed. Er is geen crises, er is alleen tekort aan een soort van virtuele grootheid die net zoveel substantie heeft als je experience points in WoW .
    Voorbeeld?
    De banken schrijven miljarden of aan schulden. Schulden waarvan? Hypotheken. Maar wat is het geval? De huizen vervallen aan de bank als de hypotheek niet wordt afbetaald. Het meeste van de hypotheken zijn aflossingsvrij dus de klant heeft alleen rente betaald. Echter de bank heeft nu het huis alle rente die de klant betaald heeft. De banken schrijven het af als verlies maar hebben een huis plus rentekosten erbij. Waar zien we dat ? Nergens want dat stuk wordt uit de boeken gehouden….
    Crises? What crises?
    Wat moeten we met dat geld ? Hmm, hier een suggestie:
    Geldeenheid wordt de kJ (KiloJoule) en is en blijft aan energie ver/gebruik gekoppeld.

    - Voedselschaarste
    Stop met het eten van vlees (En ja dat doet mij als carnivoor ook veel pijn) en stop met het alloceren van voedsel resources aan brandstoffen.
    Tweede generatie biobrandstoffen zijn al veel minder erg, en algen blijft, ondanks de controverse, een grote belofde
    En oh ja. STOP BREEDING!

    Ja, ik ben een optimist. we zijn een slim volkje. Helaas zijn we ook dom, dus de “We’re all gonna die” stroming is niet ondenkbaar.
    Maar ik kies ervoor het kamp van de optimisten te kiezen. Het alternatief van de “We’re all gonna die” factie vindt ik niet zo aantrekkelijk. (En ik hoop dat jullie geen gelijk krijgen :) )

  • http://www.integer-consult.com Paul 1

    @ Adam Smith,

    Je bent gewoon een goede volger van de Club van Rome. Die krijgt nu gelijk. ASPO is een hoofdstuk van hun analyse.
    Je kunt ook de zoetwaterschaarste noemen. Veel grondwatervoorraden raken uitgeput en drinkwater en het irrigeren van landbouwgrond worden veel duurder omdat de pompen meer en duurdere brandstof vragen. Daarnaast geven de kleinere gletschers al minder smeltwater en komen rivieren vaker droog te staan

    @ Phi Rho,

    “Bouw dijken”. Wat een onderschatting van de risico’s is dit. Groenland smelt momenteel onverwacht snel en als het ijs daar helemaal smelt, stijgt de oceaan 7 meter. En – je schijnt niet zo goed op de hoogte te zijn – de Noordzee dus ook. We moeten echt zoveel mogelijk de opwarming stoppen ! Lees het boek Hitte van George Monbiot…