In nederland is de energieprijs te veel een speelbal van manipulaties van kartels en corrupte politici, die liever naar “natuur” groepen luisteren, dan dat ze wijze besluiten nemen. En dat niet durven uit te leggen.

“Ik meen vernomen te hebben (o.a. van onze hooggeschatte Peak Oil goeroe in Heeze), dat het “teerzanden verhaal” nogal een leuk sprookje blijkt te zijn, met dramatische CO2-uitstoot, milieueffecten, en een slechte energiebalans op de koop toe tot gevolg.”

Inderdaad. Maar wat ik bedoel met zich verwijderende horizons wordt hier besproken: http://www.energyandcapital.com/articles/oil+sands-tar-peak+oil/499

Wellicht zou je dan in het volgende “Vrije Woord” een full LCA (life cycle analysis) met alle relevante cijfers van het “lucratieve teerzanden extractie proces” willen geven?

Ik meen vernomen te hebben (o.a. van onze hooggeschatte Peak Oil goeroe in Heeze), dat het “teerzanden verhaal” nogal een leuk sprookje blijkt te zijn, met dramatische CO2-uitstoot, milieueffecten, en een slechte energiebalans op de koop toe tot gevolg.

Ik ben zeer benieuwd naar de analyse.

Verder: windenergie heeft al het nodige aan procenten aan vermeden CO2 ellende en – schulden gegenereerd. Is in Duitsland allemaal al vastgesteld. De prijs die voor de stroommix wordt betaald is lager dan wanneer er niet zoveel windturbines in Noord Duitsland waren neergezet. Zie de BMU website.

http://www.erneuerbare-energien.de/inhalt/40339/40342/

Die Bilanz des EEG kann sich sehen lassen: Durch EEG-Strom wurden im Jahr 2006 bereits 44 Millionen Tonnen CO2 vermieden – das sind rund 6 Millionen Tonnen CO2 mehr als 2005.

(polderjongen: wat is die grotendeels uit windstroom bestaande 44 miljoen ton vermeden CO2 u waard?)

Wenn erneuerbare Wärme und Treibstoffe sowie nicht-EEG-Strom hinzu gerechnet werden, haben alle erneuerbaren Energien zusammen im Jahr 2006 sogar rund 100 Millionen Tonnen Kohlendioxid eingespart.

(polderjongen: en wat is die 100 miljoen ton vermeden uitstoot van alle hernieuwbare energie in Duitsland u waard?)

Zusätzlich hat sich das EEG als Job-Motor erwiesen und es entstehen weiter neue, attraktive Arbeitsplätze: Die Zahl der Beschäftigten in allen Bereichen der Erneuerbaren Energien stieg von 160.000 im Jahr 2004 auf rund 236.000 im Jahr 2006. Etwa 134.000, das heißt fast 60 Prozent davon, sind dem EEG zuzurechnen.

(polderjongen: hoeveel vermeden uitkeringen dan wel economische meerwaarde activiteit zou die Duitse Sturm und Drang nu al niet opgeleverd hebben, moet allemaal in de kosten/baten analyse!)

Die Mehrkosten dieses verstärkten Ausbaus bleiben dabei überschaubar. Im Jahr 2006 machte die EEG-Umlage etwa 0,75 Cent pro Kilowattstunde aus, das sind unter 4 Prozent der Stromkosten für Haushalte. Pro Monat und Verbraucher liegen die Kosten für den Ausbau der Erneuerbaren Energien nur bei circa einem Euro. “Die hohen Stromkostensteigerungen der letzten Zeit und die für den Jahreswechsel wieder angekündigten Preissteigerungen sind nicht auf das EEG zurückzuführen”, betonte Gabriel.

(polderjongen: och arme Otto Normalverbraucher. Hij/zij moet wel een Euro per maand voor al die duurzame elektriciteit (ex andere maatregelen, het gaat daarbij om het betalen van de feed-in) gaan ophoesten. Wat een economisch drama is het toch allemaal, om een economie op duurzame wijze om te bouwen…. Let op het leuke staartje: het Duitse EEG heeft nauwelijks invloed op de elektraprijs, dat zijn de fossielen[en de mogelijke marktspeculaties op de Leipziger Strombörse] die die prijzen omhoogduwen…)

etcetera…

@Mechanieker

Ik geloof niet dat sentiment en emotie bij mij de boventoon voert. Bij jou lijkt het daar meer op, want je noemt de hele windenergiehausse flauwekul zonder goede argumenten en cijfermateriaal. Ik zou erop willen wijzen dat de windenergiehausse simpelweg een feit is (al jaren een groei van 20-30% per jaar wereldwijd) en laten we daar nu eens blij mee zijn. De reden dat windenergie het zo goed doet heeft te maken met het feit dat de windindustrie vooral in Denemarken, Duitsland en iets later Spanje op een goede manier gestimuleerd is, waardoor windenergie op land inmiddels zeer concurrerend is geworden (zeker op goede windlocaties). Dit zijn feiten en geen flauwekul.

De ‘verborgen’ kosten voor windenergie — zoals de noodzaak voor extra investeringen in energie-infrastructuur en back-up capaciteit om aanbodfluctuaties op te vangen — worden door velen helaas nog steeds zeer sterk overdreven. De additionele back-up capaciteit die nodig is op het moment dat windenergie 10-15% van het totale aanbod levert is slechts 2-4% van de totale windcapaciteit. Bovendien liggen de extra uitgaven voor de infrastructuur voor de integratie van wind in het elektriciteitsnet ergens tussen de €0,1 en €4,5 per MWh (dus niet per kWh), wat zeer laag te noemen is. Voor wind op zee liggen deze kosten waarschijnlijk wel hoger, maar het rendement van windturbines op zee ligt natuurlijk ook weer een stuk hoger. Deze cijfers zijn geen flauwekul, maar hier zijn wetenschappelijke studies naar verricht die door alle belangrijke wetenschappelijke instellingen die zich bezighouden met windenergie worden onderschreven.

Verder is het zo dat door hogere penetraties van windenergie de kosten voor windturbines alleen maar verder zullen dalen door technologische ontwikkeling en schaalvoordelen in de industrie. Hiermee zullen de ietwat hogere ‘verborgen kosten’ ruim ongedaan gemaakt worden.

Dat de extra kosten voor infrastructuur voor de overheid zijn is logisch. Dit was altijd al zo. Het energienetwerk moet worden beschouwd als een publiek goed. Investeringen hierin moeten nooit aan bedrijven worden overgelaten (maar wel aan onafhankelijke netwerkbeheerders), omdat je dan een groot risico op onderinvesteringen loopt, zoals in de Verenigde Staten gebeurt. Het feit dat er voor windenergie iets meer geld uitgegeven moet worden aan infrastructuur mag natuurlijk nooit een reden zijn om de investering maar achterwege te laten. Het is namelijk een zeer rendabele en belangrijke investering in het belang van onze energievoorzieningszekerheid, het milieu en duurzame ontwikkeling in het algemeen.

@Peter

Ik ben het helemaal met je eens dat windenergie slechts één oplossing is voor het energieprobleem en dat we de oplossing meer in de internationele sfeer moeten zoeken. Het ‘autarkie-argument’ is absoluut niet meer van deze tijd. Waar we naartoe moeten is een pan-Europees energienetwerk waar Noord-Afrika en het Middenoosten (Concentrating Solar Power biedt hier grote mogelijheden) ook deel van uit moeten gaan maken. Daarnaast is ook de omgang met en de productie van energie op decentraal niveau van belang. Door middel van duurzaam bouwen, besparing en zonnepanelen, etc. kan hier nog heel veel bereikt worden.

@Phiro

De kosten voor windenergie op goede (windlocaties) liggen inmiddels al lager dan de kosten voor gascentrales en dit geldt in nog sterkere mate voor kernenergie wat duur is (een recent onderzoek van het Energieonderzoek Centrum Nederland heeft dit ook uitgewezen). Dat de kosten van technologieen in ontwikkeling dalen door technologische ontwikkeling en schaalvoordelen is een gegeven. Hier is geen twijfel over mogelijk en er zijn vele studies verricht naar het schatten van leercurves. Het is dus duidelijk dat de kosten voor duurzame energietechnologieen verder zullen dalen in de toekomst (zie de prijzen die ik genoemd heb voor wind bij punt 2). Naast wind, hebben ook CSP (concentrerende zonne-energie) en PV (fotovoltaische energie) de potentie om zeer concurrerend te worden. De prijzen voor CSP zullen uiteindelijk ergens tussen de €0,035 en €0,085 per kWh uitkomen (afhankelijk van de locatie). Dit zijn prima prijzen. Wat betreft fossiele energie is één ding duidelijk: het zal alleen maar duurder worden. Bovendien is het zeer vervuilend en zijn we er grotendeels voor afhankelijk van instabiele regio’s.

Wind is duur en bewerkelijk, Van Praag overdrijft nogal maar legt wel een paar pijnpunten bloot, maar is wel technisch aan het verbeteren. Zo goedkoop als met de olie en ons eigen aardgas wordt het echter nooit meer. De “Windbeweging” schaatst op dun ijs met hun belofte dat wind goedkoop zal zijn. Dat zal het zeker niet zijn. Onderhoud, vervanging en infrastructuur zijn een enorme, permanente, kostenpost.
Het alternatief ?
Kernenergie? Tsja, ook duur en niet onomstreden.
Kernfusie? Over 50 jaar ja.
Zonneenergie ? Heeft absoluut mijn zegen c.q. voorkeur maar het klimaat (letterlijk en figuurlijk) in Nederland is er nu niet naar. (Toch, met 1kWp toch 40% verbruik gedekt…. )

Kolen ? niet zo goed voor ons CO2 uitstoot en het is nog maar de vraag of er wel zoveel kolen zijn als er beweerd wordt (Kolen-Gat anyone?)
En ga zo nog maar even verder.

Wind heeft de toekomst als een NU nog duur alternatief, wat het relatief gezien over 10 jaar zeker niet meer zal zijn. Dan is het ingehaald door de fossiele alternatieven.
Dus bouwen en subsidieeren , op land en op zee. Accepteer dat het er nu wat duurder op gaat worden en dat straks we een beheersbare (edoch hoge) prijs hebben voor onze stroom, ipv de manie van de internationale fossiele markt.

En oh ja, onze NIMBY’s…

Je moet onze NIMBY’s maar eens horen als de stroom uit gaat vallen als de fossiele brandstoffen te duur worden en ze het wind- alternatief hebben wegge NEE’d >:-)

Wind energie is, zonder overheidssteun, onrendabel. En, aangenomen dat het – zelfs in nederland – niet altijd (even hard) waait, is het lastig vergelijken met kolen- en gas centrales. En wind is zeker niet de be-all-end-all oplossing.

Echter, het is inmiddels ook wel duidelijk dat de toekomst niet in de huidige energie beheer ligt, zover zijn we het eens. En het is prima dat mensen niet voor – dan wel tegen windenergie zijn; maar dit gekibbel in de ruimte zorgt nauwelijks voor een oplossing op korte, dan wel lange termijn.

Persoonlijk ben ik vóór windenergie, maar vooral omdat het mensen direct confronteerd met de problematiek waar wij (zeg maar: de mensheid in het algemeen) tegen aan kijken. Het lijkt er op dat veel mensen voor wind energie zijn, “maar niet in hun achtertuin”.

Echter, mensen denken er dan weer minder over na dat Nederland, met zijn kleine oppervlak, grote afstand tot de dichtstbijzijnde keerkring (ivm zonne energie), overdadige bewolking en bevolking en gematigde klimaat zeer beperkt is in zijn mogelijkheden voor de toekomst.

Enfin, Nederland moet diens burgers meer betrekken in een publiek debat (toch zeker een van onze paradepaardjes?) en dan bij voorkeur níét met de vraagstelling “willen we windmolens of niet: ruimetlijke ordening vs. energie/CO2 problematiek” maar liever “wat is wél de oplossing van de energie problematiek”, waarvan wind energie slechts 1 onderdeel is. De heer van Meerkerk was al zo aardig een ander alternatief aan te dragen, namelijk CSP, waarmee ook meteen de oplossing voor het Nederlandse probleem in de Internationale sfeer wordt getrokken. (CSP is zeer afhankelijk van onbewolkte zonne uren, die in Nederland nogal… beperkt zijn.). Ofwel; vindt Nederland dat de energie problematiek binnen de landsgrenzen moet worden gezocht, danwel in het Buitenland (Spanje? Sahara?) – met alle risico’s van dien (controle over eigen energie park?).

Kortom: hou op met welles-nietes en andere rendementloze twisten en draag liever (alternatieve) oplossingen aan!

Omdat het geen flauwekul is. De hele windenergiehausse is flauwekul. Professor van Praag zegt precies waar het op staat, maar het commentaar van mensen hierboven geeft maar weer aan dat emotie en sentiment snel de boventoon voeren, zelfs in een puur technische discussie.

Mensen die de economische rentabiliteit van windenergie roemen negeren de zeer lage effectieve capaciteitfactoren en bagetaliseren de forse kosten van het opwaarderen van het transportnetwerk. Die kosten zijn de voor het gemak ‘voor de overheid’. Ja, zo kan je alles wel goedkoop praten. Ik ben niet overtuigt. Prof. van Praag heeft gelijk totdat het tegendeel bewezen wordt. Bovenstaande commentaar is slechts hete lucht en sentimentele prietpraat, helaas.

Door wie wordt het plaatsen van nieuwe windparken in Groningen tegengehouden? Het lijkt me toch dat er daar in de provincie nog ruimte genoeg is.

@Koen. Inderdaad. Het gaat om een gepensioneerde econometrist, die zijn tijd gevuld heeft met publiceren over welzijn, geluk etc. Totaal geen relevante ‘wetenschappelijke’ achtergrond, wat ook goed blijkt uit zijn ingezonden briefje.

Rest nog de vraag: waarom publiceert NRC dit soort opgewarmde flauwekul?

Allereerst wil ik zeggen dat ik zeer verheugd ben met de kick-off van de rubriek ‘Het Vrije Woord’. Deze rubriek biedt mooie mogelijkheden voor interessante discussies. Daarnaast ben ik erg blij dat Rob van Kemmeren ingaat op het artikel over windenergie dat laatst in het NRC verschenen is met professor Van Praag. Rob verwoord precies de gevoelens die ik ook had bij het lezen van dit artikel. Ook ik heb mij erg opgewonden over de manier waarop hierin gesproken werd over windenergie. Overigens zijn ook in het NRC Handelsblad korte tijd na het verschijnen van dit artikel in deze krant kritische reacties verschenen m.b.t. de uitlatingen van Van Praag.

Zelf ben ik vorig jaar oktober afgestudeerd als econoom met een scriptie over de evolutie van windenergie en concentrerende thermische zonne-energie (CSP). De probleemstelling die ik hierbij getracht heb te beantwoorden is in hoeverre beleid in Europa gericht op het stimuleren van de ontwikkeling en implementatie van deze technologieen adequaat is. Geinteresseerden kunnen altijd een digitale versie van mijn scriptie ontvangen.

Windenergie is op dit moment verreweg de goedkoopste duurzame energiebron die beschikbaar is en het gebruik van deze energiebron groeit wereldwijd met zo’n 30 procent per jaar. De technologie heeft zich het afgelopen decennium enorm ontwikkeld. Inmiddels bestaan er al windturbines met een capaciteit van rond de 5 MW en dit zou in de toekomst weleens naar de 10 MW kunnen gaan. Windtechnologie is dus high-tech geworden, waarbij grote turbines enrome efficiency-voordelen opleveren. Ik moet Koen (zie hierboven) wat dit betreft teleurstellen: het installeren van kleine 150 kW windmolentjes is charmant, maar niet efficient. Deze fase in de evolutie van windenergie is onmisbaar geweest in de ontwikkeling van deze technologie, maar inmiddels zijn we gelukkig al verder geevolueerd. In de toekomst moet windelektriciteit op zee eenvoudig goedkoper kunnen worden dan €0,04/per kWh; dit is zeer concurrerend, goedkoper dan kolenelektriciteit. Voor wind op land zijn prijzen van €0,05-€0,06/per kWh goed haalbaar. Verder moet gezegd worden dat penetraties van windenergie in het elektriciteitsnet zonder veel problemen opgevoerd kunnen worden tot 30 procent en, zoals Rob hierboven in zijn column al noemde, wellicht ook nog wel verder.

Mijn belangrijkste beleidsaanbevelingen voor het succesvol stimuleren van windenergie zijn als volgt:

1. Het bevorderen van de ontwikkeling van windenergie op zee door goede plekken (qua windaanbod) aan te wijzen en deze aan te bieden aan energieaanbieders. Op zijn minst het aanleggen van de infrastructuur (aansluiting op het net) moet door de overheid bekostigd worden. Verder zijn feed-in tarieven (oftewel garantieprijzen) voorlopig ook nog aan te raden. Deze kunnen dan geleidelijk worden afgebouwd naarmate de kosten van wind op zee verder dalen door technologische ontwikkelingen en schaalvoordelen in de windindustrie.

2. Er moet nog meer worden ingezet op het creeren van één Europese markt voor elektriciteit met een trans-Europees energienetwerk, want dit gaat nog steeds te langzaam. De Europese Unie heeft hierbij een belangrijke rol. Een trans-Europees netwerk middelt fluctuaties in het aanbod van windenergie over het gehele continent gezien sterk uit, waardoor de kosten van windenergie verder zullen dalen. Er is dan immers minder back-up capaciteit nodig en ook hoeven er minder turbines te worden uitgeschakeld wanneer het hard waait.

3. Zeker voor Nederland geldt dat het beschikbaar maken van plekken waar windenergie op land mogelijk is beter geregeld moet worden. Buiten de Randstad is genoeg ruimte op een goede (esthetisch verantwoorde) manier nieuwe windparken te plaatsen. De rijksoverheid moet hier haar verantwoordelijkheid nemen, zodat niet steeds iedereen kan blijven zeuren dat ze geen windturbines in de buurt willen hebben.

Zonder al te veel zotheden, kan op het wegverkeer 50 brandstof gespaard worden. In veel huishoudens kan gemakkelijk tot 70% gespaard worden op energie. In dat geval kom je met windenergie al op een veel groter percentage uit die je kan invullen. Onze energie”vraag”, zoals de heren dat graag noemen, is ook maar ontstaan omdat het aanbod zo hoog was en relatief goedkoop in vergelijking met andere producten zoals menselijke arbeid en bouwmaterialen. Meer produceren en consumeren leverde meer winst op voor de energiebedrijven.
Er lijkt een principe te zijn dat van zodra iets voldoende lijkt op te leveren, men dan een tijd stopt met zoeken naar beter, of althans met de grootschalige implementatie ervan.
Er is ook het principe dat men voor energie graag met monopolies werkt. In plaats van elk zijn eigen kleine windmolentje van simpele constructie, gaat men mastodonten ontwikkelen.
Op elk appartementsblok (en waaien doet het daar !) kan men toch makkelijk een mini-molentje zetten van 150KW of zelfs minder, waar men heel het gebouw van lift, verlichting en verwarming mee kan voorzien ? Als backup kan je een dieseltje met wkk en een warmwaterbad van enkele kubiek in de kelder zetten. Als de woning redelijk goed geïsoleerd is, is er energie voor iedereen.