Met het ruwweg volgen van de artikelen hier concludeerde ik intuïtief al een tijdje dat ik een pessimist/pessimist ben. Ik vertrouw op de door jou aangeleverde feiten en berekeningen Rembrandt.

@ Rembrandt.

Je onderzoekje is verhelderend, maar zou zeer aan waarde winnen door een derde factor mee te nemen. Namelijk het management van deze twee factoren. Zelf ben ikType 3 van je schema, dat leg ik hieronder uit, maar ik ben pessimistisch over de kwaliteit van de politici, het openbare bestuur en het management van bedrijven. Die factor maakt het verschil bij beide: het onder ogen durven zien van ongemakkelijke waarheden en inzicht in de noodzaak van grote preventieve maatregelen.
Over de alternatieven ben ik veel optimistischer dan jij omdat ik niet slechts naar GtL, CtL en agrobrandstofkijk, maar ook naar de onuitputtelijke en overvloedige zonne-energie, die je hierboven merkwaardig genoeg vergeet. Denk eens aan StL, StH2 en vooral electrisch transport. Laat je niet door oliebedrijven misleiden bij het kiezen van de alternatieven.

@Paul,

De berekening kijkt niet naar de langere termijn maar puur naar tekorten vanaf 2012. In mijn cijfers is aangenomen dat tegen 2012 er 100.000 vaten per dag aan aardolie equivalent uit aardgas en elektriciteit zal komen. Ik ben de zonne-energie niet vergeten, maar verwacht niet dat er in de komende tien jaar significante bijdragen zullen komen aan de vervanging van aardolie door zonne-energie. Als jij cijfers hebt die anders aantonen, dan hou ik me aanbevolen. Overigens verschijnt er mogen een post op dit weblog over het nieuwe CSP programma van het Amerikaanse Departement van Energie.

De termen StL en StH2 zijn bij mij niet bekend, ik neem aan dat het tweede met waterstof te maken heeft?

Management is te lastig om in een dergelijke simpele rekensom te betrekken. Tevens ook niet zeer relevant voor de uitkomst, gezien de korte tijdsschaal die genomen is.

Misschien behoor ik dan wel tot de buitencategorie pessimist/pessimist/pessimist/pessimist aangezien:

1) de schrinkende beschikbare exergie zou moeten leiden tot delen indien we een nog leefbare eeuw tegemoet willen gaan ipv van ongebreiteld egoisme.

Zojuist keek ik naar the fabolous life of (op MTV) en dit is niet echt een rooskleurig beeld of we ook gaan delen.

2) En we een regerings systeem heeft dat ongeveer een oplossend vermogen heeft van nul. Om een indicatie te geven we kunnen nog geen eens het file probleem oplossen….

Decennia van vallende exergie, iedereen voor zich en een regeringsysteem dat niet is ontworpen om problemen op te lossen, hoe optimistisch kan je hier over zijn?

Tim

@Tim:

je zou kunnen zeggen: alleen in tijden van een crisis kan er echt iets veranderen.

@projectmanagement training

Dat is wat ze zeggen. Maar geef mij maar eens een voorbeeld. Je zou hoogstens de 1ste of 2de wereld oorlog als voorbeeld kunnen noemen. Welke trouwens het gevolg waren van het EERSTE vrije handelstijdperk.

Ik denk alleen niet dat totale oorlog voering hetgeen was wat jij in gedachten had?

Rembrandt, hoe realistisch is het na de piek acuut (zonder plateau) inzetten van een daling met 3% per jaar? Nogal bepalend voor jouw pessimisme, en lijkt me aan de ruige kant:
2012 90,0 miljoen vaten
2013 87,3 miljoen vaten
2014 84,7 miljoen vaten
2015 82,2 miljoen vaten
2016 79,7 miljoen vaten

@Rembrandt

Naar mijn mening heb je één fundamentele denkfout gemaakt in de hierboven beschreven analyse.

Met betrekking tot het vloeibaar brandstofverbruik heb je alleen gekeken hoe het verwachte toekomstige tekort aan vloeibare brandstoffen opgevangen kan worden d.m.v. alternatieven (zoals biobrandstoffen, coal-to-liquids, gas-to-liquids, aardgas en elektrisch transport). Echter, op het gebied van transport is er op het huidige technologische traject (verbrandingsmotor) nog veel mogelijk om efficienter met aardolie om te gaan dan nu het geval is. Wanneer aardolie duurder wordt, zal de economie zich in eerste instantie in de richting bewegen van efficienter brandstofverbruik. Dit zal effect hebben op de vraag naar aardolie, waardoor het afnemende aanbod niet meteen per se catastrofale gevolgen hoeft te hebben voor de wereldeconomie. Wellicht een flinke tijdelijke economische schok en verder toegenomen geopolitieke spanningen, maar zeker nog geen permanente ineenstorting door een tekort aan energie voor onze behoefte aan mobiliteit. Op een gegeven moment zullen ‘nieuwe’ duurzame technologieen natuurlijk wel concurrerend moeten worden met ‘oude’. Op dit proces zal voorlopig ingespeeld moeten worden door de ontwikkeling en toepassing van diverse technologieen zo goed mogelijk te stimuleren.

Zelf val ik overigens in de derde categorie van je schema: ik verwacht een piek in de wereldolieproductie tussen 2012 en 2015, maar ben zeer positief over de mogelijkheden met alternatieven; denk aan met name zonne-energie, windenergie, elektrisch aangedreven vervoer. Ik verwacht dan ook dat het probleem van klimaatverandering groter zal zijn dan dat van de uitputting van grondstoffen.

@ARK

Rembrandt, hoe realistisch is het na de piek acuut (zonder plateau) inzetten van een daling met 3% per jaar?

Niet realistisch, met piek wordt dan ook daling bedoeld na een plateau periode die zich vanaf 2009/2010 inzet. Daarbij is niet gezegd dat ik momenteel uitga dat dat scenario ook bewaarheid wordt. Die verwachting is niet concreet hard te maken, beter is het om van een range uit te gaan (bijv. 2012-2017). Dit ging er echter om om een scenario te schetsen. Zeker is wel dat er al vrij snel na het plateau sprake zal zijn van een daling van minstens 2%-3% omdat we te maken hebben met scherpe offshore & diepzee dalingen vanaf het midden van het komende decennium, gepaard met Russische perikelen. Je kan dit nader bekijken in de recente doctoraalstudie van Fredrik Robelius (googlen op the highway to oil+robelius).

@Bart

“op het gebied van transport is er op het huidige technologische traject (verbrandingsmotor) nog veel mogelijk om efficienter met aardolie om te gaan dan nu het geval is. Wanneer aardolie duurder wordt, zal de economie zich in eerste instantie in de richting bewegen van efficienter brandstofverbruik.”

Daar heb je gelijk in, dat zou ook nog meegenomen moeten worden. Ik verwacht hier echter geen drastische verbetering in, wellicht een paar procentpunten per jaar op mondiale schaal gezien de inertie van het systeem. Dat is echter wel gebaseerd op sigarendoosberekeningen uit mijn hoofd. Zou dat op papier eens wat verder uit moeten werken.

Tevens lees je dingen die ik niet schrijf. Ik heb het niet over catastrofale gevolgen, daar laat ik me niet over uit omdat dat speculeren is. En ik heb het al zeker niet over permanente ineenstorting, waar ik niet in geloof. Wat dat betreft zit ik op jouw denklijn.

Ik heb alleen erover gesproken dat ik niet verwacht dat er aan toenemend vloeibaar brandstofverbruik (of equivalenten) voldaan kan worden in geval van een dalende productie van 3% vanaf 2012.

“technologieen natuurlijk wel concurrerend moeten worden met ‘oude’. Op dit proces zal voorlopig ingespeeld moeten worden door de ontwikkeling en toepassing van diverse technologieen zo goed mogelijk te stimuleren.”

Zijn technologieen voldoende? Of moeten we uiteindelijk gewoon kiezen om wat efficienter om te gaan met de geweldige brandstof die aardolie heet in plaats van uitermate inefficient alleen in de auto te zitten?

Nou, als je kijkt naar de inefficiente verbrandingsmotoren waar nu nog massaal gebruik van gemaakt wordt, dan is het wel schrikken geblazen. Met efficientere verbrandingsmotoren en zaken als gewichtsbesparing bij auto’s moet naar mijn idee nog met gemak 20-30% extra besparing kunnen worden bereikt, zo niet meer. Uiteraard blijft de vraag naar mobiliteit tegelijkertijd ook gewoon doorgroeien.

Uiteindelijk moeten we natuurlijk helemaal van de verbrandings-motor af, maar ik denk dat dit nog zeker 40 tot 80 jaar zal duren voordat dit proces helemaal voltooid zal zijn. Vandaar mijn angst voor het klimaatprobleem.
Het is duidelijk dat wanneer we elektrisch transport willen, dat we ons eerst moet focussen op de verdere ontwikkeling van duurzame elektriciteit. Dit kan met windenergie, zonne-energie en mogelijk ook met andere energiebronnen. Over een week of zes hoop ik klaar te zijn met een onderzoek d.m.v. welk economisch beleid dit (vanuit evolutionair economisch perspectief) het beste vorm gegeven zou kunnen worden in Europa.

“Met efficientere verbrandingsmotoren en zaken als gewichtsbesparing bij auto’s moet naar mijn idee nog met gemak 20-30% extra besparing kunnen worden.”

Op welk tijdsvlak? hoesnel kun je de huidige auto’s afschrijven. Hoesnel kopen mensen een nieuwe auto als de economie samentrekt? Hoeveel aardolie kost het om versneld de efficienteslag te maken voor de productie van nieuwe auto’s?

het lijkt me dat je daar niet zo heel simpel antwoord op kunt geven.

Ik denk een belangrijk deel van deze efficientieverbeteringen in de productie van auto’s relatief snel tot stand zou kunnen komen indien olieprijzen snel permanent naar een hoger niveau schieten. De technologie is er namelijk en bij hogere prijzen zal de vraag er ook komen.

Vervanging van het hele wereldwijde wagenpark is natuurlijk een proces dat meer tijd kost. Maar op het moment dat de wereldolieproductie piekt zal de aandacht zeker verder verschuiving naar extra besparing door verhoogde efficientie.

Op korte termijn zal de productiepiek waarschijnlijk zeker tot een flinke economische schok leiden, maar op de iets langere termijn zou het nog wel mee kunnen zal vallen. Peakoil zal dan juist ook kansen bieden voor de ontwikkeling van nieuwe technologieen. Duidelijk is dat de hevigheid van de economische schok vooral ook sterk af zal hangen van hoe snel de olieproductie jaarlijks zal teruglopen. Een jaarlijkse afname van 3% zou erg veel zijn en zou ongetwijfeld voor hevige problemen zorgen in de wereldeconomie. Een meer geleidelijke afname moet op middellange termijn redelijk op te vangen zijn.

“Ik denk een belangrijk deel van deze efficientieverbeteringen in de productie van auto’s relatief snel tot stand zou kunnen komen indien olieprijzen snel permanent naar een hoger niveau schieten.”

Aan wat voor energie intensiteitsverbeteringen denk je dan? een paar procentpunt per jaar? 1 % per jaar? Is het voldoende om ervoor te zorgen dat de jaarlijkse behoefte aan aardolie mondiaal met een paar procentpunt minder toeneemt?

“Een jaarlijkse afname van 3% zou erg veel zijn”

Is dat zo? Waar staaf je dit op dat dit erg veel is?

@Bart

Mag ik vragen hoe jouw toekomst perspectief eruit ziet?

Persoonlijk ben ik ervan overtuigd, een zeer eenvoudige berekening, dat efficientie niet naar een oplossing/duurzaamheid zal leiden binnen dit op groei gebaseerde systeem.

Tim

Ik geloof niet zo in het efficienter maken van de autos, zeker op de korte termijn niet. Stel dat de prijs van een vaatje olie 300 dollar gaat kosten na de piek (en dat wordt natuulijk in de tijd alsmaar meer) dan wordt de productie van een auto ook een stuk duurder. Dus eigenlijk heeft het op dat moment al geen zin meer om je wagenpark te vervangen. Het is gewoon te duur geworden.
Ik denk daarom eerder dat de hoge prijzen gaan zorgen voor het schrappen van héél veel onzinnige ritjes (vakantie, vliegverkeer enzovoort) en dat dat lange tijd de energiebesparing oplevert die we nodig hebben.
Dit zal gepaard gaan met een economische krimp, hoe je het ook wendt of keert. Als er dan niet daadkrachtig opgetreden wordt door de regerende instanties dan zie ik het somber in voor de toekomst. Ik ben daarom ook een pessimist/pessimist, omdat ik niet verwacht dat er in Nederland ooit een regering komt die dit aan kan.

Met de analyse van Rembrandt ben ik het op zich wel eens, maar er is een aspect dat hij wel noemt maar m.i. sterk onderschat. Dat is de energie-investering die nodig is voor alternatieven maar ook voor besparingen. Juist in de tijd dat de wereld het straks met minder olie moet doen zal de vraag naar energie die nodig is om de alternatieven op de lijn te krijgen explosief stijgen, en daarmee zal het probleem zichzelf versnellen. De meeste alternatieven moeten een paar jaar draaien voor ze zichzelf qua energie hebben terugverdiend, en daarna moeten ze draaien om de energie voor de verdere groei van de alternatieven te verdienen! Per saldo wordt het probleem dus erger.
Hans vP

Wat me een beetje dwars zit, is het loskoppelen van de (maximale) productie en de behoefte. De behoefte is afhankelijk van de prijs. Als een liter benzine nu 10 cent was zag ons hele wagenpark er anders uit en lag daardoor de behoefte ook hoger. Als door een teruglopend aanbod de prijs stijgt, dan neemt de behoefte af. Wat dat betreft werkt de markt straks echt wel. Als ik lees dat de behoefte per jaar met 1,5% toeneem, dan lijkt het wel of er geen correlatie is tussen de prijs en de behoefte en die is er naar mijn mening wel degelijk. Sterker nog… als je de prijs maar hoog genoeg maakt zal de behoefte zelfs afnemen. De behoefte dus zomaar extrapoleren is imo een verkeerde voorstelling van zaken….

@Jeroen

Lees eens: http://en.wikipedia.org/wiki/Magical_thinking

Ik hoop dat je na het lezen van de wiki pagina. Je door hebt dat je post een sterk staaltje van magical thinking is.

Om een voorbeeld te noemen: Prijs en vraag kan correleren maar dit hoeft niet te betekenen dat er een causaal verband is. Er is namelijk geen causaal verband tussen prijs en vraag. Ik weet dat dit raar klinkt voor veel mensen maar analyseer maar werkelijk eens wat er gebeurd als olie schaarser wordt.

Tim, ik snap je point… het is iets te kort door de bocht van mij wetenschappelijk gezien, maar leg jij dan maar eens uit hoe het zit en wat vind jij van het extrapoleren van die vraagstijging van 1,5%?

@Jeroen

Ik zou zeggen baseer je gedachten op wat er fysisch gebeurd, dus hier mijn poging:

Observaties:
1) Het aantal mensen neemt toe op de wereld.
2) Mensen zijn evolutionair geprogrammeerd zich plezierig te voelen indien zij meer artefacten kunnen bemachtigen.

Hieruit zou ik concluderen dat indien de mensheid in aantal groeit of stabiel blijft er immer meer behoefte (gesommeerd over alle personen) blijft aan artefacten.

Verder kan men concluderen indien de mens in aantal krimpt dat de behoefte aan artefacten (gesommeerd) kan stabiliseren of zelfs afnemen afhankelijk van de snelheid waarmee de bevolking krimpt.

Je kan nog meer concluderen, maar dit terzijde.

Indien je er nummertjes aan zou willen hangen kan je de groeisnelheden van de mensheid en zijn industriele capaciteit erbij halen en vervolgens de vraag te bepalen (indien grondstoffen ruim voorradig waren).

Tot slot het doen van quantitatieve simulaties over de toekomst zijn per definitie altijd onjuist tenzij je de juistheid kan bewijzen.

Gr. Tim

Ik lees toch wel met enige verwondering de commentaren.

*Er zijn zoveel aspecten meer aan peak oil dan de prijs van een vat olie en mogelijke alternatieven.

*Eerst en vooral ben ik van mening dat Peak oil voor een versnellende technologische vooruitgang zorgt. Denk maar hoevel liters GPS bespaart. Er zullen snel veel nieuwe tech. op de markt komen.

*Daarnaast wordt het economisch onzinnig om nog zoveel te transporteren. Maw Peak oil kan wel eens een boom betekenen voor de lokale economie. Meer zal moet gemaakt worden met lokale grondstoffen.

*Sommige landen zullen echter de aanpassing niet kunnen maken en economische choas kennen. Hierdoor zal de consumptie van olie globaal verminderen. Vooral economisch zwakkere landen.

*Er zullen heel snel regels komen. Niet sneller als 80 rijden. Rekeningrijden. Afschaffen van bedrijfsauto. Telewerken etc… Massa transport…

Al bij al gaat dit toch de eerste jaren na de piek de daling compenseren.

De joker in het hele spel echter is de politiek. Hoe gaat de politiek reageren. Besluit Rusland minder Olie te exporteren? Wordt de USA nog aggresiever? Krijgt China het op zijn heupen wegen interne problemen… etc …

Maw komt er internationaal paniek… Als er paniek onstaat zitten we met een probleem. Anders gaat het een serieuze economische klap zijn die wel na een decenia of zo bekijken als de jaren ‘70

Er zijn trouwens te veel factoren om te weten wat er gaat gebeuren. Maar het probleem zal zich zelf oplossen. Met de nodige drama’s

@ Rembrandt 3 en Onno 21

Rembrandt zegt: “…Ik ben de zonne-energie niet vergeten, maar verwacht niet dat er in de komende tien jaar significante bijdragen zullen komen aan de vervanging van aardolie door zonne-energie.” Tien jaar is arbitrair, ABB ziet bijvoorbeeld een grote capaciteit CSP-HVDC in 2015 als goed mogelijk. Veel andere alternatieven halen dat perspectief niet.

Dat is precies de reden waarom ik optimistisch ben over de alternatieven, maar niet over het energie-management dat de bestaande alternatieven in praktijk moet brengen. Onno lijkt mij ook daaraan te twijfelen. Dat deze “governance” niet kan worden gescoord naast de andere 2 factoren, begrijp ik niet. Ook hier kun je toch gewoon opti- of pessimistisch over zijn ?

StL is Solar to Liquid, StH2 inderdaad Solar to Hydrogen. Houd deze in de gaten, naast de electrische auto natuurlijk. Want of de superaccu of de brandstofcel wint, weet nu nog niemand.

Ik denk dat de joker “beperking van verspilling” heet.

Verbruikers zullen bij voldoende prijsprikkel rationele(re) keuzes gaan maken. Kijk maar naar de verkoopcijfers van de Prius in Amerika, die is omgekeerd evenredig aan de benzineprijs.

Ik denk ook dat we een hele tijd de consumptiemaatschappij in stand kunnen houden door efficienter om te springen met wat we nu al gebruiken. Een bijkomend effect van die rationelere keuzes is ook dat ze een zelfversterkend effect hebben: doordat je in een Prius zo goed ziet hoe zuinig je rijdt ga je je een nog zuiniger rijstijl aanmeten, en als je eenmaal een zonnepanneel op je dak hebt liggen ga je pas inzien wat een lamp die voor niets brandt verbruikt.

Pessimist-Pessimist-Optimist.

Heb er alle vertrouwen in dat het uiteindelijk wel goed kan komen met de menselijke samenleving. Of dit bereikt zou kunnen worden door geleidelijke aanpassing danwel dat een crisisperiode met chaotische gevolgen noodzakelijk blijkt is iets wat ik me afvraag. Een zuiver technische reflectie van mijn kant zou te pessimistisch gekleurd zijn. Het optimisme komt uit een andere richting.

Wat de beschikbaarheid van energie betreft zijn er realistische aannames te maken. Hoe we de dalende beschikbare energiekwantiteit inzetten is echter een complex probleem van een totaal andere orde. Ikzelf denk dat daarin een zeer relevante deeloplossing voor de peakoil problematiek te vinden valt.

Auto’s kunnen x% zuiniger worden per gereden kilometer. Maar ook, mensen kunnen een andere perceptie krijgen van mobiliteit en hun gedrag daarop afstemmen. Mogelijk lijkt het makkelijker om een auto te vervangen door een model wat 10% of 50% minder energie verbruikt dan het voorgaande model dan een mens andere gewoontes aan te leren. Als het laatste op een positieve manier wel lukt, is erg veel bereikt.

De samenleving die als consumptiemaatschappij omschreven wordt kenmerkt zich m.i. mede door een effect gerichte bestrijding van problemen. Pak niet de oorzaak aan, maar het gevolg ervan. In iedergeval kent het peakoil fenomeen en daaraan gerelateerde problematiek het vermogen om een aantal welvaartsziekten te elimineren. Een consumptiemaatschappij wordt door peak oil in haar bestaan bedreigd. Logisch gevolg kan blijken dat tijdens een transformatieproces haar nadelige consequenties ook ondervangen worden.

@Tim: ik geloof ik niet in toekomst voorspellen. Je zult zien dat elke poging daartoe is gebaseerd op aannames. Neemt niet weg dat je er wel over kunt nadenken. Verder snap ik je betoog een beetje, maar eigenlijk je kritiek op mijn posting niet helemaal. Ik stelde dat er een verband is tussen prijs en behoefte, maar niet expliciet dat die causaal moet zijn, Ik stel dat deze kan correleren, maar je zegt zelf ook dat dat kan. Is er verwarring gesticht met de zin: “De behoefte is afhankelijk van de prijs”? Trouwens…als je er over nadenkt is het begrip “behoefte” op zichzelf een interessant iets om over na te denken. Stel dat ik een biertje wil kopen van een speciaal merk… kost u 5 euro meneer…waaaat? en een gewoon fluitje? die is 2 euro… nou doet u me dan dat fluitje maar… Wat is er hier gebeurd met “de behoefte”?

@paul metz, bart: het noemen van wind en zon als oplossingen heeft wel erg veel van wishful thinking, zeker als het gaat om alternatieven voor vloeibare brandstoffen (StL, StH2). Lees bijv. de link van Tim van deel 1 van EnergySquare, met name sectie over Solar Hydrogen. De investeringen zijn zo gigantisch en de netto opbrengst zo teleurstellend, dat *juist* voor H2 productie (plus evt. brandstofcellen) we daar voorlopig niet erg veel van hebben te verwachten, althans niet op enige operationele schaal. PV, dus direct elektriciteit, is mogelijk een iets ander verhaal. Wind kan plaatselijk (Noordzee) een bijdrage leveren, maar zal mondiaal *nooit* voldoende en voldoende betrouwbaar zijn.

Biobrandstof: forget it, netto opbrengst (EROI) is meestal bedroevend, vergt immense oppervlakten. OK, 2e generatie ethanol (uit cellulose) kan een stuk beter zijn, maar zelfs daar moet je geen wonderen van verwachten, met oog op fundamentele beperking: efficiëntie van vastleggen van zonne-energie door planten.

Ik vrees, dat we voor autobrandstof en/of H2 niet om CTL en kernenergie heen kunnen.

En in de verdere toekomst: the fusion solution (OK, ieder mens heeft recht op zijn eigen dromen) , of mogelijk toch zon.

@Ronald

Ik ben bang dat je je niet voldoende verdiept hebt in de daadwerkelijke economische potentie die wind- en zonne-energie te bieden hebben.

Windenergie groeit momenteel wereldwijd met zo’n 30 procent per jaar. Op goede windlocaties (en die zijn er voorlopig voldoende) zijn de huidige wind turbines al concurrerend met conventionele thermische energiebronnen (tussen de 4 en 5 eurocent per geproduceerde kWh elektriciteit). Er zijn al windturbines ontwikkeld met een capaciteit van 5 MW. Eind jaren ‘90 lag de capaciteit van de gemiddelde windturbine nog op zo’n 600-800 kW. Als de technologie zich verder ontwikkeld hebben we straks windturbines van 8 tot 12 MW. Deze grotere turbines zijn in staat om tegen lagere kosten windelektriciteit te produceren. Bovendien is windenergie op zee zich sterk aan het ontwikkelen. Dit heeft in de toekomst een nog grotere potentie dan windenergie op land. In theorie zou wind meer elektriciteit kunnen leveren dan op dit moment in heel Europa jaarlijks geproduceerd wordt. Het belangrijkste nadeel van windenergie is de integratie in het elektriciteitssysteem, omdat wind een zgn. periodieke energiebron is. Maar penetraties van windenergie tot de 30% zijn haalbaar zonder al te grote problemen en kostenstijgingen.

Dan zonne-energie. Paul Metz en ik hebben het niet zozeer over de mogelijkheden van PV, maar vooral over die van CSP, oftewel thermische zonne-energie. De potentie van CSP is echt enorm. Op een gebied van 600×600 km zou je d.m.v. CSP een hoeveelheid elektriciteit kunnen produceren die gelijkstaat aan wat er op dit moment jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd. Het probleem is alleen dat je voor concurrerende CSP-elektriciteit installaties in de woestijn moet bouwen, omdat je afhankelijk bent van zonnewarmte. Als deze technologie wordt doorontwikkeld dan zal het al vrij snel mogelijk zijn om hiermee concurrerende elektriciteit te leveren. Een voorwaarde voor Europa is wel dat er een elektriciteitsnet zal moeten worden aangelegd dat Europa verbindt met Noord-Afrika en/of het Middenoosten.

Als we dus in staat zijn om de grootschalige exploitatie van wind- en zonne-energie te realiseren, dan is de voorwaarde gecreeerd die noodzakelijk is voor de ontwikkeling van elektrisch transport op grote schaal. Hierbij denk ik zelf overigens eerder aan elektrisch transport met hoogwaardige accu’s dan met behulp van waterstof als energiedrager.

@Bart

30% opshaling per jaar zegt wat afhankelijk van de startsituatie, die voor zon en wind erg laag is. In ieder geval tot aan 2020 valt op mondiale schaal geen grote bijdrage te verwachten van wind en zon in relatie tot het vloeibare brandstofverbruik, elektriciteit is een ander verhaal.

Je hebt hier enigzins gelijk in, maar windenergie is echt ‘booming’ op dit moment. Het begint concurrerend te worden en de technologie is nog niet eens volledig doorontwikkeld. Bovendien staat de offshore technologie nog in de kinderschoenen. Hier kunnen we in de toekomst ook nog veel van verwachten.

Zoals het er nu naar uitziet zal de geinstalleerde capactiteit aan wind turbines de komende jaren gewoon blijven groeien met percentages tussen de 20% en 30%. Grote energiebedrijven gaan nu ook steeds meer investeren in wind. Voorheen gebeurde dit vooral door private investeerders. De technologie is nu ver genoeg doorontwikkeld om interessant te worden voor de grote energieproducenten.

Ter vervanging van het vloeibare brandstofverbruik zullen wind- en zon voorlopig inderdaad nog geen rol spelen. Zoals ik ook gezegd heb: voor de ontwikkeling van elektrisch vervoer is het een voorwaarde dat we eerst in staat zijn om hiervoor voldoende duurzame elektriciteit op te wekken. Voor die tijd zullen we nog wel voor het grootste deel afhankelijk blijven van de verbrandingsmotor. Wat ook nog een interessante optie kan zijn voor transport is de biomethanol brandstofcel. Hierbij ben je niet afhankelijk van ontwikkelingen in de elektriciteitssector.

@Bart

Die groeipercentages van 20%-30% zullen minstens moeten verdubbelen wil Wind zorgen voor het opvangen van de groei in elektriciteitsproductie voor 2020. Bij de huidige groeisnelheid zal wind pas na 2020 echt flink groot beginnen te worden in relatie tot de mondiale elektriciteitsmarkt.

Zie mijn analyse hier:

http://www.peakoil.nl/wp-content/uploads/2006/09/asponl_nieuwsbrief_4_2006.pdf

Als je naar de elektriciteitsproductie wereldwijd kijkt dan heb je wellicht een punt. Voor Europa is het een ander verhaal. De jaarlijkse groei in de productie van elektriciteit is in Europa niet zo enorm groot meer. Doordat er nu ook flink ingezet wordt op besparing zal deze groei waarschijnlijk verder afnemen in de toekomst. Momenteel bevindt 2/3 van de totale wind capaciteit op de wereld zich in Europa. Met goed beleid moeten we in Europa toch wel 20% van onze elektriciteit uit windenergie kunnen produceren in 2020. Dit is overigens ook het standpunt/doelstelling van EWEA (European Wind Energy Association). In de rest van de wereld groeit windenergie ook snel op dit moment. Wanneer de technologie in Europa verder groeit naar volledige volwassenheid, zullen investeringen in windenergie buiten Europa ook enorm toenemen.

Kortom, ik heb goede hoop wat betreft de ontwikkelingen op het gebied van windenergie. Om de mogelijkheden van windenergie verder te benutten zullen ook extra investeringen gedaan worden in het elektriciteitsnet. Dit vergroot ook weer de kansen voor andere duurzame energiebronnen om zich te ontwikkelen, zoals CSP.

Maar nogmaals, het probleem van een tekort aardolie is hiermee voorlopig nog niet opgelost.

Rectificatie:

Doelstelling van EWEA is om in 2020 21% van de productiecapaciteit voor elektriciteit te hebben bereikt met windenergie. Hiermee hopen ze dan ruim 12% van de elektriciteitsproductie te kunnen dienen. De doelstelling is om 180.000 MW onshore en 70.000 MW offshore aan windenergie te hebben in 2020. Ze verwachten met deze doelstellingen 37% van alle nieuw geinstalleerde capaciteit te kunnen voldoen met behulp van windenergie tussen 2010 en 2020.
Deze doelstellingen stammen uit 2003 en zijn realistisch te noemen, maar zeker niet overdreven. De ontwikkelingen zouden ook best nog sneller kunnen gaan.

@ velen

“Realistisch” is een mooi woord voor uitgaan van grote traagheid in de besluitvorming bij bedrijven en openbaar bestuur. Als de verantwoordelijken in deze kringen eenmaal overtuigd zouden zijn van de dreigende oliepiek, of van de toepasbaarheid van het voorzorgbeginsel, zou een veel snellere transitie goed mogelijk, dus ook realistisch zijn. Daarom is opti- of pessimisme over het bestuur van onze samenleving de doorslaggevende factor.

@Bart: over thermische zonne-energie kan ik geen uitspraak doen, ik hoop, dat je daarmee (ooit) gelijk hebt. We zijn het dus eens: voor vloeibare brandstoffen (transport) zal H2 en daarmee zon/wind voorlopig (heel lang) geen rol van betekenis spelen, dus daar hebben we nog lange tijd andere (alternatieve) bronnen voor nodig, bijv. CTL, biobrandstof, …
Wind: zoals Rembrandt ook aangeeft, is de de huidige groei vanuit een lage basis niet zo maatgevend, maar vooral het te bereiken niveau. Zoals je zelf ook aangeeft, zal dit, om diverse redenen, niet ver boven de 20% van totale elekt. productie komen (netwerk, fluctuaties, etc.).
We blijven dus voorlopig ook voor elektr. andere bronnen nodig hebben: kernenergie, hopelijk inderdaad ooit meer zon en/of kernfusie.

Overigens ‘goed’ nieuws voor klimaat-pessimisten: volgens een studie van de universiteit van Uppsala (Zweden), gevonden op peakoil.com, met gebruik van o.a. cijfers van BP Statistical Review betreffende winbare reserves aan fossile brandstoffen (welke Upsala overigens als te hoog beschouwt), zijn er eenvoudig niet genoeg winbare fossiele brandstoffen meer om het klimaat dmv CO2 uitstoot erg nadelig te beïnvloeden, waarmee het IPCC geen rekening houdt. Olie (incl. niet-conventionele olie, zolals teerzanden) en aardgas is er zelfs niet genoeg meer voor de allerlaagste IPCC schatting (1,8 C temp. stijging tot 2100). Zelfs met inbegrip van alle winbare kolen zal een middenscenario (2 à 3 C) amper en de pessimistische scenario’s (4 C tot 2100) lang niet gehaald worden.
Keerzijde: fossiele energiereserves gaan inderdaad razendsnel op en zullen, met verwacht wereldwijd toenemend gebruik, incl. kolen rond 2030 pieken (excl. kolen: rond 2015).

@tim

Nee oorlog is inderdaad niet waar ik op hoop, maar het neemt niet weg dat in sommige culturen dat een oorlog gezien wordt als een ‘grote schoonmaak’.

Goed dat dit soort websites er zijn, laten we hopen dat er nog op tijd voldoende wijsheid (en bereidheid wat te consuminderen om te investeren in duurzame energie).

@Ronald

Ik zei iets anders, namelijk dat penetraties van windenergie tot de 30% makkelijk haalbaar moeten zijn zonder al te grote kostenstijgingen. In de toekomst zouden hogere pentraties dan 30% in theorie ook best denkbaar kunnen zijn. Echter, ik hoop dat het grootste deel van de elektriciteit op een gegeven moment van zonne-energie (CSP) afkomstig zal zijn.

@Paul Metz

Ik ben het helemaal eens dat beleid, zowel bij overheden als bedrijven, de doorslaggevende factor is bij een snelle transitie. De technologie is aanwezig (maar moet nog worden doorontwikkeld en in de markt gezet worden), nu nog het inzicht en de echte politieke wilskracht om het probleem aan te pakken. Dit begint langzaam te komen.

Ik ben pessimist/pessimist/pessimist.

Alleen populisme spreekt aan wanneer het economische slecht gaat, dus door links- en rechtpopulisten zoals Wilders en Marijnissen zullen de opstapelende problemen verkeerd geduid worden en verkeerd worden benaderd.

Door de fascisten zullen ethnische en sociale spanningen verder verergeren en tot uitbarsting komen, ook in Nederland, terwijl door de socialisten de financiele gezondheid van de staat verder ondermijnd raakt door voortdurende subsidiering van de consumptie ten koste van de toekomst. De Europese Unie zal uiteindelijk uiteenvallen en de Europese staten zullen worden gedomineerd door met name Rusland. De levensstandaard in Europa en Rusland zal daarom schoksgewijs naar hetzelfde (lage) niveau toegaan. De orde zal in Eurasie bewaakt worden door middel van een nieuwe, high tech politiestaat volgens de plannen van Putin.

Dit is zoals de kaarten er nu voor liggen.

@mechanieker

m.i. een reële dreiging en een reden dat ik voorstander ben van decentrale overheden, i.p.v. de centraal aangestuurde kolossen waar we steeds meer mee te maken krijgen.

Maar na regen komt altijd zonneschijn.