Gouden ei gelegd voor duurzame bio-energie

1 mei 2007. Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar.

Met de overhandiging van het rapport “toetsingskader voor duurzame productie van biomassa” aan de minister van VROM, Jacqueline Cramer, werd vorige week geschiedenis geschreven. Het rapport bevat de meest progressieve visie ter wereld hoe we de toekomstige energiestromen uit planten en bomen moeten verduurzamen, met de handtekening van o.a. de Rabobank, Shell, Electrabel, Essent, OxfamNovib en Cargill. Een stap die broodnodig is om ervoor te zorgen dat biomassa zo min mogelijk zal concurreren met voedsel, zorgt voor een fikse vermindering van de uitstoot van koolstofdioxide, ook ten goede komt aan de lokale bevolking, bodemerosie voorkomt enzovoorts. Overduidelijk hoe het mis kan gaan zonder in te grijpen is te zien in de verbranding van palmolie in Nederlandse elektriciteitscentrales, welke onder het mom van klimaatneutrale brandstof werd geïmporteerd. Door het droogleggen van de veengronden in Indonesië voor het aanleggen van palmolieplantages kwam echter veel meer broeikasgas vrij dan dat de reductie door het vervangen van fossiele brandstoffen opleverde. Ook de volgende figuur uit het rapport spreekt boekdelen:

biomass1.png

Het idee achter de criteria is om in eerste instantie bedrijven alleen nieuwe subsidies voor bio-energie te verlenen als aan de criteria wordt voldaan. Een systeem dat van kracht zouden moeten komen wanneer de nieuwe subsidieregeling voor duurzame energie wordt ingesteld in de loop van volgend jaar. Daarbovenop hoopt men op de algemene acceptatie van bedrijven, om ook wanneer er geen sprake is van subsidie zich te houden aan de criteria. Het raamwerk van de criteria bestaat uit 9 uitgangspunten waar de diverse criteria met toetsbaarheid aan op zijn gehangen:

1. De broeikasgasbalans van de productieketen en toepassing van de biomassa is positief.
2. Biomassaproductie gaat niet ten koste van belangrijke koolstofreservoirs in de vegetatie en in de bodem.
3. Biomassaproductie voor energie mag de voedselvoorziening en lokale biomassa toepassingen (energievoorziening, medicijnen, bouwmaterialen) niet in gevaar brengen.
4. Biomassaproductie gaat niet ten koste van beschermde of kwetsbare biodiversiteit en versterkt waar mogelijk de biodiversiteit.
5. Bij de productie en verwerking van biomassa blijven de bodem en de bodemkwaliteit behouden of worden ze verbeterd.
6. Bij de productie en verwerking van biomassa worde grond- en oppervlaktewater niet uitgeput en wordt de waterkwaliteit gehandhaafd of verbeterd.
7. Bij de productie en verwerking van biomassa wordt de luchtkwaliteit gehandhaafd of verbeterd.
8. Productie van biomassa draagt bij aan de lokale welvaart.
9. Productie van biomassa draagt bij aan het welzijn van de werknemers en de lokale bevolking.

Voor principe 1, de broeikasgasbalans, betekent dit bijvoorbeeld dat de emissiereductie van broeikasgassen in de beginperiode minstens 50-70% moet zijn voor de elektriciteitsproductie en ten minste 30% voor biobrandstoffen ten opzichte van fossiele brandstoffen. Voor later adviseert de projectgroep dat moet worden gestreefd naar ten minste 80 tot 90% emissiereducties over tien jaar. Die reducties kunnen berekend worden doormiddel van een ingewikkeld rekenschema, wat er ongeveer zo uit gaat zien:

biomass2.png

Minder gemakkelijk cijfermatig te beoordelen zijn veel andere criteria. Wanneer het gaat om de competitie van brandstof met voedsel bijvoorbeeld, principe 3, wil men op aanvraag van de Nederlandse overheid een rapportage kunnen krijgen welke inzicht geeft in o.a. verschuivingen van teelt, statistieken over landgebruik en opbrengsten en veranderingen in prijsinformatie over land en voedsel. Nog een hele reeks factoren moeten daartoe in een systematiek gevoegd worden welke nog niet eens bestaat. Bovendien is per pas duidelijkheid nadat een gedeelte van het kwaad is geschied. Het meest problematische van de criteria is echter hoe we ervoor zorgen dat er een zo groot mogelijk draagvlak ontstaat in de vele landen van de wereld om soortgelijke systemen te omarmen. Dat begint met het opstellen van een praktisch certificeringsysteem voor duurzame biomassa, waarvoor in het rapport drie verschillende voorstellen zijn gedaan, volg- en traceer, massa balans en verhandelbare certificaten, waarmee ik u verder niet vermoei, dat zult u bij interesse toch even zelf op moeten zoeken op pagina 25 t/m 29 van het rapport.

Kritiek hebben is echter erg makkelijk op welk onderwerp dan ook, voorlopig geef ik het voordeel van de twijfel aan deze insteek die kan leiden tot een succesformule. Zeker aangezien de voorzitter van de commissie welke het rapport schreef, Jacqueline Cramer, dezelfde is die nu het beleid moet uit gaan stippelen als minister van VROM. Dat het rapport wat voorlopig nog een status als adviesrapportage kent zo snel mogelijk geadopteerd mag worden door Nederland en de EU in beleidskaders.

Reactie's

  • @Jeroen,

    Nauwelijks, er wordt wel naar gekeken door wetenschappers maar niet door beleidsmakers.
  • Waar ik erg benieuwd naar ben: wordt bij al dat gepraat over biomassa wel rekening gehouden met de enorme input van fossiele brandstoffen die nodig is om de hoge en stabiele opbrengsten mogelijk te maken waar we aan gewend zijn? Ik lees daar maar weinig over.

    Lees maar eens "Eating fossil fuels" van Dale Allen Pfeiffer. Dan zie je dat de huidige gemachaniseerde landbouw zwaar "gesponsord" wordt door fossiele brandstoffen (vooral aardgas voor kunstmest en aardolie voor transport en alle mogelijke andere zaken). Duurzaam is het allang niet meer.
  • Nu de criteria er zijn, is het van belang heel snel vast te stellen hoeveel - of misschien wel hoe weinig - brandstof er binnen deze eisen kan worden geproduceerd. Nog even afgezien van de algen, die zijn een hoofdstuk apart en nog erg pril qua kennisontwikkeling.
    In bedrijven en politiek wordt immers al gerekend met hele grote mogelijkheden, die nu snel de reality check kunnen en moeten krijgen voordat er teveel verkeerd wordt geinvesteerd en vooral gesubsidieerd.
  • Huijbers
    Ik grote lijnen kan ik niet anders dan het met Oliemarc eens zijn. China doet zaken en geen politiek. Kijk nu eens wat ze doen in Afrika, ze sluiten deals met landen waar westerse landen een boycot op hebben gelegd. China zegt heel simpel, wil nemen producten af en maar steunen geen overheid of politieke stroming. Waarom zullen ze andere dingen doen in Indonesie of Maleisie.
  • Rembrandt
    @Oliemarc

    Ik vind dit soort aannames over China heel erg kort door de bocht, alsof China de big bad guy is die helemaal niets om milieu geeft. Het land zit in een spagaat momenteel omdat het haar economische groeislag niet kan maken als ze aan een gigantische hoeveelheid aan regelgeving voldoet. Er wordt voornamelijk gedaan aan een technologische insteek qua milieu momenteel . Daar wordt heel veel geld in gepompt, veel meer dan in vrijwel alle andere landen en juist in zeer risicovolle projecten waar we in het kapitalistische westen nooit in zouden investeren omdat het per definitie winstgevend moet worden.
  • oliemarc
    Eindelijk een concreet voorbeeld van hoe het wel zou moeten. Het blijft natuurlijk wel de vraag of het uberhaupt mogelijk is om aan deze criteria te voldoen én of het economisch interessant blijft, maar goed, dit is beter dan de bedrijven maar hun gang te laten gaan. Al denk ik niet dat dit bijvoorbeeld de ontbossing voor palmolie zal stoppen, want een land als china zal het een zorg zijn wanneer indonesie volledig ontbost wordt voor palmolie, als zij hun product maar krijgen. Ik ben dan ook bang dat ons nobele streven om het allemaal milieuvriendelijker te doen, voor niets zijn als China ongestoord verder gaat met inkopen van grondstoffen in het buitenland. Voor China geldt alleen de prijs, en niet of iets milieuvriendelijk geproduceerd is.
  • Kruo
  • Huijbers
    @kruo
    Heb je meer informatie over Fox oil? Lijkt mij een aardige breakthrough, met potentie. Maar ook hier geldt dat eerst zien dan geloven. Ik herninner mij het Rivera procede een post uit eind 2006, nooit meer gehoord. zie www.ussec.us
    Er zitten veel misleidende berichten tussen


    Verder: Misschien is niet een alternatieve energie bron in staat om de energie behoeft te dekken,een combinatie zeker wel! Wat ik zie is dat er de laatste tijd meer en meer berichten doorkomen over alternatieve energiebronnen. Positief is dat de meeste milieu vriendelijk(er) zijn.
  • Kruo
    Het verbouwen van algen in zee is misschien de labfase nog niet ontstegen. Maar op het land gebeurt het al op commerciele basis. In de VS, maar ook in NL. Het bedrijf in het artikel in Trouw heet Ingrepro en is gevestigd in Borculo. Het eerste in zijn soort in Europa. http://www.trouw.nl/groen/nieuws/article704685.ece/natte_landbouw_Algenboer_zet_CO_om_in_voedsel_2
    En misschien zijn er nog wel andere algen soorten te vinden, die een nog hogere productie op zullen leveren.

    Onderstaande komt uit the green chip review van 19 april:

    On a commercial scale, the economic production of biodiesel using algae is simply a no-brainer.

    And there are a few companies trying to get a lead on this.

    In Argentina, a company called Oil Fox SA--backed by German capital--has announced that it's now cultivating enough algae to produce 57.5 million gallons of biodiesel annually.

    Het lijkt mij een voorbeeld van wat de boer niet kent verbouwt ie niet.
  • Rembrandt
    Ik kan me voorstellen dat je op het gebied van algen extra criteria nodig hebt met betrekking tot het beslag van het leefmilieu van het water. Echter, deze ontwikkelingen zijn de labfase nog niet echt ontstegen en moeten zich nog technisch en economisch voldoende bewijzen, dus het lijkt me vrij logisch dat de werkgroep zich daar nog niet op gericht heeft.
  • Kruo
    Wat ik mis zijn algen. Volgens onderzoekers in de VS kunnen algen per hectare wel 100 keer meer olie opleveren dan soja.
    http://www.renewableenergyaccess.com/rea/news/story?id=48322 . Ook in dagblad Trouw stond er vanochtend een verhaal over algen. En algen groeien ook in zee, dan concurreren ze al helemaal niet met landbouwgewassen.
blog comments powered by Disqus
Creative Commons License