• Home
• De Stichting
• Rapporten
• Media
• Archieven
• Donateurs
• Contact
• Forum

• Alternatieven
• Beleid
• Fossielen
• Klimaat
• Kort nieuws
• Video
• Vrij Woord

Project Olie en klimaat

Peak Oil Nederland start in 2007 een project over de verhouding tussen peakoil en klimaatverandering. Dat het verbranden van fossiele brandstoffen een van de voornaamste veroorzakers van klimaatverandering is, is algemeen bekend. Over de invloeden van klimaatverandering op aardoliewinning en vice versa is echter veel minder bekend. Het project beoogd om inzicht te krijgen in vragen als: Wat gaat de overstap van conventionele olie op teerzanden of andere onconventionele aardoliesoorten voor klimaatverandering betekenen? Wat voor gevolgen heeft klimaatverandering op de aardoliewinning wereldwijd? Betekenen hoge olieprijzen een definitieve doorbraak voor duurzame energiebronnen?

IJsschots bedreigd oliewinning Beaufortsea.
Op 13 augustus 2005 brak een groot stuk ijs los in het Canadese deel van de Noordpool. Deze Ayles Ice Shelf nabij Ellesmere Island is maarliefst 35 meter dik en 66 vierkante kilometer groot. De schots ligt nu vast in het winterijs, maar gaat mogelijk als het in de lente gaat dooien afdrijven richting de beaufort Zee. Hierdoor is het mogelijk dat de scheepvaartroute en aardoliewinning in de zee wordt verstoord. Vooralsnog zijn er nog geen plannen in geval dat de ijsschots de ondiepe Beaufortzee in drijft. Totdat duidelijk is welke kant de ijsschots op gaat drijven zal dit zo blijven. De Beaufortzee ligt boven Canada en Alaska. In het Canadese deel van de zee ligt het Amauligak olie & gasveld. Dit veld, wat 235 miljoen vaten aan winbare aardolie en 1.3 biljoen kubieke voet aan winbaar aardgas bevat, is in bezit van ConocoPhillips & Chevron. Sinds 1973 wordt er aardolie geproduceerd. Het Mackenzie Gas project van ConocoPhilips zou vanaf vanaf 2011 3 miljard kubieke voet aardgas per dag moeten gaan produceren uit het Amauligak olie & gasveld. De olie-industrie verwacht nog meer te vinden in deze regio. Ook aardolievelden Prudhoe bay (o.a BP) en Kuparuk liggen grenzend aan de Beaufortzee. Veel van die velden zijn via pijpleidingen verbonden met afzetmarkten in Canada en de VS. In 2010 gaat er een nieuwe pijplijn gebouwd worden om het Mackenzie gasproject en Amauligak velden met de afzetmarkt te verbinden

Helft Russische olie,- en gasindustrie zinkt weg.
Zorgwekkender is een Russisch rapport over de effecten van klimaatverandering op de Russische economie. Roshydromet, de Russische meteorologische dienst rekende samen met Britse wetenschappers uit wat klimaatverandering de komende 5 tot 10 jaar betekent in Rusland. De conclusies zijn op zijn minst schokkend te noemen. Meer overstromingen, ontdooiende permafrost, minder water in de Kaspische Zee en toename in extreem weer. Helaas heeft de Rusissche regering onder Poetin nog geen interesse getoond in klimaatverandering. De gevolgen voor de olie,- en gasindustrie kunnen verstrekkend zijn. Alle voor de industrie benodigde infrastructuur in dat gebied (van wegen en pijpleidingen tot boorplatforms en huisvesting van werknemers) is gebouwd op bevroren grond, permafrost. Die permafrost ontdooit op steeds meer plaatsen en veranderd dan letterlijk in moeras. Dat betekent dat op den duur alle bestaande infrastructuur opnieuw moet worden gebouwd, op een manier die bestand is tegen een natte en instabiele ondergrond. Een goed voorbeeld is de Nadym-Pur-Taz pijplijn, maar in totaal gaat het om zeker de helft van de Russiche olie,- en gasindustrie. Roshydromet geeft het advies bestaande pijleidingen extra te controleren en strengere eisen te stellen aan nieuwe infrastructuur.

In de Arctische Zee (o.a. het omvangrijke Shtokman gasveld) moet rekening gehouden worden met meer ijsbergen en hogere golven die schade kan veroorzaken aan boorplatforms en de scheepvaart kan belemmeren. Roshydromet geeft het advies meer ijsbrekers te bouwen , de bestaande vloot ijsbestendig te maken en de bouwvoorschriften voor boorinstallaties aan te scherpen. Ook moet de 50.000 kilometer lange oliepijplijn en 150.000 kilometer lange gaspijplijn gecontroleerd en verstevigd worden op de duizenden plekken waar ze een rivier oversteken. Dit om bestand te zijn tegen de te verwachten toename in overstromingen. Door een hogere temperatuur en veranderingen in neerslag is het waarschijnlijk dat de daling van het waterniveau van de Kaspische Zee doorzet. Ook dat kan gevolgen hebben voor de plaatselijke olie-industrie en de daaraan verbonden scheepvaart. Ook andere energiebronnen gaan last krijgen van klimaatverandering:

• Door de hogere temperatuur is er minder koelcapaciteit voor de elektriciteitsproductie. Tegelijkertijd neemt de vraag naar stroom (voor koeling ) in de zomer toe
• De kans op schade aan het elektriciteitsnet door meer en extremere stormen neemt toe.
• De elektriciteitsproductie uit waterkracht gaat last krijgen van periodieke overstromingen.
• Een expliciete waarschuwing wordt afgegeven voor het nucleaire complex bij Bilibin in Oost Siberie, de reactors en de bijbehorende hoogspanningsleidingen zijn allemaal gebouwd om permafrost.

Invloed van klimaatverandering op de olie-industrie.
Dit zijn slechts twee recente voorbeelden, maar de impact van klimaatverandering gaat verder. De toenemende kans op zwaardere orkanen in de Golf van Mexico en de grotere kans op overstromingen zullen allemaal hun effect hebben op de olie-industrie. Veel van de olie,- en gaswinnig vind plaats op zee, veel raffinaderijen staan aan de kust. Je zou haast cynisch kunnen concluderen dat de natuur terugslaat. Klimaatverandering betekent dat de kostprijs van oliewinning in de poolgebieden en in orkaangevoelige gebieden zal toenemen en dat de kans op tijdelijke uitval van belangrijke olievelden groter wordt. En dat in een oliemarkt die al onder grote druk staat.

Het zal ook andere eisen gaan stellen aan de constructie van boorplatformen, pijpleidingen en olietankers. Door al deze factoren zullen de verzekeringskosten voor offshore oliewinning enorm opgedreven worden. Dat kan betekenen dat, ook bij de hoge olieprijzen van vandaag, sommige gebieden niet langer rendabel zijn voor oliewinning en dat bepaalde ontwikkelingen in de olie-industrie (bijvoorbeeld extra grote boorplatforms zoals de Mars van Shell) mogelijke worden stopgezet.

De invloed van Peak Oil op klimaatverandering
Er is nu al een verschuiving merkbaar van conventionele olie naar onconventionele oliebronnen. Over het algemeen veroorzaken die onconventionele oliebronnen meer CO2 uitstoot. Het grootste verschil is merkbaar bij het omzetten van teerzand naar synthetische aardolie, maar ook diepzee olie, gas-to-liquids, en de verschuiving naar zwaardere soorten conventionele aardolie veroorzaken meer koolstofdioxide-uitstoot. Veelal doordat het bruikbaar maken van de aardolie meer energie kost, in de omzetting & raffinage. Die energie moet ook weer ergens vandaan komen, en wordt over het algemeen gewonnen uit fossiele brandstoffen. Ook de interesse van de olie-industrie in de de omzetting van kolen in vloeibare brandstoffen (het Fisher-Tropsch procedé) kan een enorme groei veroorzaken van de CO2 uitstoot. Tegelijkertijd is de olie-industrie bezig met het ontwikkelen van technieken om CO2 op te slaan in oude olievelden (onder meer om de hoeveelheid winbare olie op te drijven) en CO2 te scheiden tijdens kolenverbranding om deze later op te slaan. Het is nog te vroeg om in te schatten wat voor effect deze (nu nog erg dure) technologie zal hebben.

De hoge olieprijzen van de afgelopen jaren hebben in ieder geval fors bijgedragen aan een hernieuwde opleving van de duurzame energiesector. Zowel in economisch als technologisch opzicht heeft dat positieve effecten gehad. Als het besef doorbreekt dat de aardolieproductie blijvend gaat dalen zal dat de investeringen in duurzame energie flink kunnen opdrijven. Het wordt dan duidelijk dat we niet anders kunnen dan overschakelen op andere energiebronnen.

Tegelijkertijd zal de economische impact in sommige gebieden zo groot zijn dat de nodige investeringen in alternatieven bemoeilijkt wordt. Kortom Peak Oil gaat het investeringsklimaat voor duurzame energie nog drastischer veranderen.

Reactie's