• Home
• De Stichting
• Rapporten
• Media
• Archieven
• Donateurs
• Contact
• Forum

• Alternatieven
• Beleid
• Fossielen
• Klimaat
• Kort nieuws
• Video
• Vrij Woord

Houtmijn Europa

[[image:houtmijn.jpg::left:0]]

Na Peak Oil zal het steeds moeilijker worden om fossiele energie rendabel te winnen. Niet alleen de gemakkelijk te winnen olie raakt eens op, ook voor aardgas en steenkool geldt dit. Of de reusachtige gasvoorraden in de vorm van methaanhydraten te exploiteren zijn, blijft vooralsnog ongewis. Wat blijft er over, als bron van koolstof? Lees verder…

Houtmijn Europa

Op vakantie ga je uiteraard toeristische dingen doen, en zo bezochten we de zoutmijnen van Wieliczka (Polen). Daar liepen we achthonderdzoveel houten treden naar beneden en bekeken we de grote zaal, uitgehakt uit zout; de kroonluchters uit zoutkristallen; de beeldhouwwerken uit zout, enzovoorts.
Toch maakten alle houtconstructies misschien nog wel de grootste indruk op me. Het leverde plaatjes op die aan prenten van Escher of Piranesi deden denken. Zoveel hout, als er nodig is om zo’n mijn te exploiteren!
Dit thema speelt ook in Lord of the Rings van Tolkien. Tolkien verafschuwde het vroeg-industriële tijdperk waarin hij leefde, waarin vele bossen werden weggevaagd. Mijnhout, bielzen, palen… De nieuwe orde had een onuitputtelijke behoefte aan hout.

Of in de woorden van de tovenaar Saruman:

The world is changing. Who now has the strength to stand against the armies of Isengard and Mordor? To stand against the might of Sauron and Saruman and the union of the two towers? Together, Lord Sauron, we shall rule this Middle-Earth. The old world will burn in the fires of industry. Forests will fall. A new order will rise. We will drive the machinery of war with the sword and the spear and the iron fist of the Orc. We have only to remove those who oppose us.

Als je dan zo door Europa rondrijdt – voor het grootste deel langs bossen – dan krijg je het opgeluchte gevoel dat het toch een heel eind goed gekomen is, met dank aan alle gebruik van fossiele energie waardoor de natuur kon herstellen. Biomassa is een ‘renewable’, en Europa is op dit moment rijkelijk voorzien van deze grondstof.
Bossen zijn trouwens niet de enige leverancier van biomassa: Op zoek naar een tijdslijn m.b.t. het gebruik van fossiele energie, miste ik turf.
Vanaf het moment dat de kolenmijnen goed leeggepompt konden worden m.b.v. stoommachines, kwam het gebruik van fossiele energie pas echt op gang. Maar hoe zat het dan met turf? Waarom zag ik dat nergens genoemd als fossiele brandstof?

Zo kom je dan bij het begrip ‘duurzame turfwinning’ uit. In landen als Zweden, waar uitgestrekte veenmoerassen voorkomen, redeneert men als volgt: per jaar ontstaat er een X hoeveelheid veen. Als we een deel daarvan in de vorm van turf winnen en we doen dit op een manier die de vorming van veen niet te veel verstoort, dan is dat duurzaam landgebruik. (Zo had ik het nog niet bekeken – dankzij de campagne tegen het gebruik van turf). Dan valt turf – bij een verantwoordelijke winning – dus onder de categorie biomassa, en niet onder de categorie fossiele energie.

Biomassa is een uiterst breed begrip: de walvistraan die ooit schaars werd en door aardolie vervangen werd, dat is biomassa. Het voedsel waaruit men nu bio-ethanol en biodiesel wil gaan stoken, dat is biomassa. Biomassa is een te brede categorie, uiteindelijk telt de manier waarop biomassa gebruikt wordt.
En dan is hout zo gek nog niet. Laat ‘moeder natuur’ haar gang gaan en de kans is groot dat je bos krijgt. En dus heeft bos een hoge EROEI- zolang je geen haast hebt. En de kunst van de toekomst wordt om houtmijn Europa op een duurzame manier te exploiteren.

Om bij een creatie van Tolkien terug te komen: de boomherders (Ents), die door hem bedacht werden, zouden wel eens in een meer realistische, menselijke vorm gestalte kunnen krijgen. Als de gemakkelijk te winnen fossiele energie op is, en je misschien ontiegelijk veel koolstof in de vorm van hout moet gebruiken om koolstof in vorm van steenkool te winnen, dan houdt mijnbouw op rendabel te zijn. Er is nu al veel discussie over de EROEI van ‘moeilijke’ vormen van fossiele energie en uiteindelijk zal dit tot harde conclusies leiden. Dan is biomassa – in al haar verschijningsvormen – de grondstof waarmee we het moeten doen, en dan is de kennis die nodig is voor een verfijnde en efficiënte exploitatie van biomassa onontbeerlijk.

Reactie's