Verslag ASPO conferentie V dag 2

26 juli 2006. Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar.

[[image:aspobanner.jpg::left:0]]

Vorige week was de jaarlijkse ASPO (association for the study of peak oil & gas) conferentie, ditmaal te Italië. Naast het belangrijkste onderdeel, netwerken, waren er zeer veel lezingen over peak oil en aanverwante energie onderwerpen. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste praatjes van de tweede dag, met waar mogelijk links naar de presentatie.

Dennis Meadows, Laboratory for Interactive Learning Durham, NH, USA, Peak oil and the limits to growth

Dennis Meadows, co-auteur van het welbekende boek “The limits to growth” uit 1972 gaf aan dat het scenario uit 1972 nog steeds accuraat vandaag de dag. Vijfendertig jaar van data heeft laten zien dat de originele studie nog steeds correct is. Veel limieten aan de groei worden in de komende twee decennia duidelijk, waarbij de uitputting van olie er een is. De politiek en de markt is niet geschikt om constructief beleid te voeren, daarom is veel beleid niet verandert en zitten we volgens Meadows al een tijdje in overshoot – een periode waarbij er ingeteerd wordt op de natuurlijke hulpbronnen van de aarde. Op overshoot volgt vrijwel altijd een instorting van de beschaving (collapse), omdat het ecologische systeem instort wegens overconsumptie. Overshoot hoeft volgens Meadows niet tot collapse (instorting) te leiden, duurzame ontwikkeling is mogelijk, maar de kans is uitermate klein. De grootste veranderingen die we nodig hebben zitten volgens hem in de psychologie, niet in de techniek. Veel mensen beweren dat volgens Limits to Growth er al grenzen zouden optreden voor het jaar 2000, maar diegenen die het boek gelezen hebben weten wel beter:

“After reading “The Limits to Growth,” I was amazed. Nowhere in the book was there any mention about running out of anything by 2000. Instead, the book’s concern was entirely focused on what the world might look like 100 years later. There was not one sentence or even a single word written about an oil shortage, or limit to any specific resource, by the year 2000.”

Matthew Simmons, Revisiting The Limits to Growth: Could The Club of Rome Have Been Correct, After All?, October 2000

Charles Hall ,State University of New York, EROI: The Key Variable in Assessing Alternative Energy Futures

Charles Hall is een van de weinigen wetenschappers die al meer dan 20 jaar onderzoek doet naar de energiebalans van energiebronnen. In zijn laatste onderzoek heeft hij samen met Master student Nathan Gagnon gekeken naar de EROI (energy return on energy invested) van olie en gas. Dankzij een samenwerking met consultancy J. S. Herold Inc., die data leverde voor het onderzoek, zijn er nu recente cijfers beschikbaar over de energiebalans van olie. Volgens Hall is deze de laatste tijd dramatisch aan het dalen. Waar in het jaar 2000 voor elke unit energie die in de productie olie ging er nog 40 uitkwamen, zou deze verhouding in het jaar 2005 op 1 unit in 25 uit, liggen. De conclusie van Hall is dat de afname van de olieproductie niet teniet kan worden gedaan door technologische innovaties. De daling van de laatste paar jaar is goed te verklaren doordat er steeds meer bronnen van lage concentraties waarvoor veel energie nodig is in productie worden gebracht. Denk aan de teerzanden, zeer zware olie, de diepzee en de winning steeds dichter bij de polen. Hoe dit in de toekomst gaat verlopen is onzeker, extrapolatie van de recente trend zou betekenen dat het rond 2020 niet meer energetisch rendabel is om olie te winnen.

Anton Trijssenaar, Independent Expert, Jeu de Joule: a world energy model based on system dynamic concepts

Energie is een enorm complex onderwerp. Daarom Poogt Trijssenaar om het via het bekende system dynamics principe, peak oil om te zetten naar een begrijpelijk simpel model. De groei van olieproductie heeft geleid tot de omvorming van opgeslagen joules tot opgeslagen bits en bytes. Onze wereld bevat steeds meer informatie, in de natuur en in elektronische vorm. Hoewel de productie van olie af zal nemen valt het te verwachten dat de informatiestroom blijft toenemen. Deze convergerende trends bieden veel mogelijkheden voor veel slimmere manieren van economische inrichting

Peter Gerling, BGR, Federal Institute for Geosciences and Natural Resources, Germany), Coal – the prime energy of the future?

Kolen zijn ruwweg op te delen in twee soorten, bruine en zwarte (harde) kolen. Bruine kolen bevatten minder dan 4500 kcal/kg aan energie en meer dan 35% is water terwijl zwarte meer dan 4500 kcal/kg bevatten en voor minder dan 35% bestaan uit water. Dit betekent dat bruine kolen alleen regionaal gebruikt worden wegens transportlimieten. De cijfers voor bruine kolen geeft een R/P waarde aan voor meer dan 200 jaar tegen de huidige consumptie. Voor zwarte kolen ligt deze op 145 jaar. Indien er rekening wordt gehouden met een groei van ongeveer 5% per jaar (de groei die we de afgelopen jaren zien), zijn de reserves van zwarte kolen tegen 2050 op en voor bruine kolen tegen 2080. Hier staat tegenover dat veel kolen die nu niet economisch winbaar zijn in de toekomst wel worden waardoor dit tijdstip verder uitgesteld wordt. Naast de mogelijke effecten van beleid qua klimaatverstoring ziet Gerling op de korte termijn vooral een probleem in de infrastructuur, niet in de reservebasis. Veel investeringen zijn er nodig in exploratie, productiecapaciteit, infrastructuur en schone kolen technologie. Deze zorgen voor stijgende kolenprijzen

Marek Kolodzej, University of Illinois, The North American Natural Gas Crisis

Het ziet er niet al te best uit voor aardgas in de Verenigde Staten. In vergelijking met 8 jaar geleden staan er 2.5x zoveel bronnen aardgas aan te boren, terwijl de productie gelijk is gebleven. Kolodzej verwacht dat de gehele productie van aardgas (inclusief onconventioneel) in 2008 begint te dalen. In het begin met ongeveer 3% per jaar oplopend naar 7% tegen 2030. Dat betekent dat de V.S. tegen 2020 nog maar de helft produceert aan aardgas ten opzichte van 2007. Een daling die onmogelijk valt te compenseren doormiddel van import, onontgonnen aardgasbronnen of andere mogelijkheden in de richting van aardgas. De scenario’s van de overheid zijn veel te optimistisch, de parallel met de rooskleurige scenario’s van de Britse regering die ondertussen sterk achterhaald zijn is snel getrokken. Mocht de regering toch veel aardgas gaan importeren dan zal dat de handelsbalans niet ten goede komen. Kolodzej ziet voornamelijk de oplossing in de richting van het gebruik van restwarmte, waardoor vrijwel alle elektriciteitsgeneratie via aardgas in de V.S. vervangen kan worden. Daarnaast ziet hij mogelijkheden in het verminderen van het energieverbruik en het installeren van thermische modules gekoppeld aan zonne-energie.

Paul Metz, Integer Consult, Peak Oil and Corporate Social Responsibility – CSR

Volgens Paul Metz moeten we ons als peak oil beweging veel meer bezighouden met bedrijven aanspreken op hun corporate social responsibility. Opereren vanuit duurzame oogpunten op allerlei vlakken is steeds belangrijker in het bedrijfsleven. De aandeelhouders, de jaarlijkse rapporten en de consument zijn belangrijke tools om invloed uit te oefenen. De verbruikers van brandstoffen, de innovatieve bedrijven die komen met efficiënte oplossingen en de makers van duurzame energietechnologie zijn belangrijke medespelers. Bovenal is het belangrijk om ons te mengen in het publieke debat.

Vittorio Prodi, European Parliament, The European Perspective

Het Europese parlement was ook vertegenwoordigd. Vittorio Prodi is lid van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en plaatsvervangend lid van de commissie industrie, onderzoek en energie. Toen hij begon over de nodige new world order om het probleem het hoofd te bieden schoot sommigen dat in het verkeerde keelgat. Zijn toespraak zat echter vol met interessante opmerkingen, maar in hoeverre deze serieus genomen worden in het Europese parlement is betwijfelbaar. Het geeft in ieder geval aan dat er ook in Brussel vooruitgang is. Een aantal citaten van deze Europarlementariër:

“Starting from peak oil, it is here.”
“The fossil fuel problem starts from the limitation of the resource.”
“We need an exit strategy from oil, change is inevitable”
“I think we have to deal with an energy shortage at a global level”
“The idea of relocalisation has to be taken up”
“We have to get out of the idea of GDP, it is too limited to understand what is taking place”

“It is possible to do something, it is not a dream, it is a necessity, the only alternative will be war or an ecological collapse, or both.”

Reactie's

  • Johan

    Begrijp ik de conclusies van Charles Hall met zijn EROI approach goed? :
    - exploratie van olie is al enkele jaren niet meer energetisch rendabel (zie slide 32)
    - productie zou – bij extrapolatie van de huidige trends – ergens tussen 2015 en 2020 niet meer energetisch rendabel zijn? (zie slide 33)
    - ook voor gas?

    Dit komt toch helemaal niet overeen met de Campbell – Laherrere olie productie curve?
    Die voorzien een piek rond 2010 (zoals meer en meer bronnen blijkbaar), en daarna een lange daling, tot ver in de 21st eeuw; maar bv wel 40% lager tegen 2020.

    Betekent een EROI op 1 rond 2017 niet dat we GEEN productie meer zouden hebben rond 2020?

    Hoe passen beide bronnen in elkaar? Of spreken ze elkaar nu tegen?

  • Rembrandt

    @Johan,

    Slide 32 is een oud plaatje van een onderzoek van Hall en Cleveland waarboven een citaat uit de New York Times staat. Hall citeerde dit om aan te geven dat er een aantal gekken waren nog steeds die oude literatuur citeerden en ook nog serieus dachten dat de afgelopen 3 jaar er geen energiebalans meer was. Was gewoon een van de grappen van Hall in zijn presentatie

    Slide 31 geeft de kern van zijn onderzoek weer, Exploratie en productie is momenteel flink energetisch rendabel. Als je zou extrapoleren (wat een erg dubieze methode is) dan zou het kunnen dat olie & gas productie tegen 2020 niet meer energetisch rendabel is. Maar, dat zou betekenen dat we constant op lineare schaal olie & gas gaan winnen van lagere kwaliteit, wat zeker niet zo is. Waarschijnlijk blijft de EROI gestaag dalen, komt een tijdje op een plateau etc. Op een gegeven moment komt dan het punt dat olie & gaswinning zelfs qua productiekosten zo duur wordt (nu wordt het duurder door schaarstewerking) dat het competitief is met veel alternatieven.

    Wat ik me zelf afvraag is hoe het verschil is te verklaren tussen de dataset van BP en die van Herold Inc. Die van BP is stukken groter (alle olie & gaswinning in de wereld), die van Herold maar 1/3. Maar wat is dan qua olie/gasbronnen het verschil?

  • Johan

    @ Rembrandt

    Misschien telt Herold Inc enkel de “proven reserves”, niet de ultimately recoverable reserves?

  • Tim van Amstel

    @Rembrandt

    Waren er op de ASPO conferentie ook presentaties over de menselijke psyche. En betreft de vraag hoe het vanuit een psychologishe invalshoek mogelijk zou zijn een duurzame samenleving te creeren?

  • Bart Bl

    Nogmaals dank voor de presentaties!

    De Herold database bestaat hoofdzakelijk uit westerse oliemaatschappijen bestaan die veel meer informatie over hun activiteiten naar buiten brengen.
    silde 17:

blog comments powered by Disqus
Creative Commons License