Verslag ASPO conferentie V dag 1

26 juli 2006. Bijdrage geleverd door Rembrandt Koppelaar.

[[image:aspobanner.jpg::right:0]]

Vorige week was de jaarlijkse ASPO (association for the study of peak oil & gas) conferentie, ditmaal te Italië. Naast het belangrijkste onderdeel, netwerken, waren er zeer veel lezingen over peak oil en aanverwante energie onderwerpen. Hieronder een samenvatting van de belangrijkste praatjes van de eerste dag, met waar mogelijk links naar de presentatie. Dag 2 volgt binnenkort:

Richard Heinberg, New College of California; Post Carbon Institute, The Oil Depletion Protocol: A Plan to Avert Oil Wars, Terrorism, and Economic Collapse

Na zijn twee boeken over peak oil, The party’s over en Powerdown komt in september/oktober zijn derde boek uit over het olie uitputtings protocol. Een verdrag dat voorziet in het gradueel afbouwen van de olieconsumptie. In zijn presentatie heeft Richard het over de geschiedenis van het protocol, wat het protocol betekent, enkele suggesties voor het afbouwen van het olieverbruik, de link met klimaatverandering, de handelsregels van de WTO in combinatie met het protocol, enige moeilijkheden en een aantal voorbeelden van landen, steden en mensen die het protocol al hebben omarmd. Op de pas gelanceerde website www.oildepletionprotocol.org is meer informatie te vinden over het protocol, tevens kun je daar persoonlijk het protocol ondertekenen, en beginnen met het afbouwen van de olieverslaving.

Chris Skrebowsky, Editor Petroleum Review, Peak Oil – the Emerging Reality

Chris Skrebowski houdt een database bij met alle olieprojecten in de wereld. In zijn presentatie legt hij uit dat het gaat om “flows” de olie die naar de markt komt, en niet om de optimistische reservecijfers. Door het bijeenleggen van de hoeveelheid projecten in de wereld naast de afname in gepiekte velden komt Skrebowski uit op een piek tussen 2010 en 2011. Nog maar 1500 dagen te gaan ten tijde van de presentatie.

Robert Hirsch, American Department of Energy, Science Applications International Corp, Mitigation of Peak Oil – More Numbers

Na zijn eerdere welbekende studie over de tijd die nodig is om peak oil te mitigeren waarbij gekeken wordt naar implementatie van crash programs, 0, 10 en 20 jaar voor de piek, heeft Robert Hirsch een tweede studie gedaan in opdracht van het Amerikaanse Departement van Energie samen met twee economen (Wendel en Bezdek). In deze studie wordt gekeken naar een aantal mogelijkheden voor mitigatie in het geval van de V.S., shale oil, vehicle efficiency, Enhanced oil recovery en Coal to Liquids. Hirsch denkt dat biobrandstoffen peanuts zijn voor de V.S., deze tak van sport is daarom gemakshalve ook maar weggelaten. Na 10 jaar zouden de vier opties zo’n 5 miljoen vaten per dag op kunnen leveren en na 20 jaar ongeveer 14 miljoen vaten per dag, in de V.S. zelf. De kosten van vloeibare brandstoffen gaan echter scherp omhoog, en de studie lijkt op een aantal vlakken vrij optimistische aannames te nemen (shale oil bijvoorbeeld). Nog interessanter was het om te horen dat het Amerikaanse congres heeft gevraagd aan haar General Accountability Office om het onderwerp peak oil te bestuderen. In Oktober/November zal deze studie gepubliceerd worden.

Jean Marie Bourdaire, ASPO-France, World Energy and Economy: What perspectives to 2050?

Jean-Marie Bourdaire heeft het in zijn scenario over twee mogelijke energie-ontwikkelingen tot aan 2050. Hij was voormalige hoofd economische studies van Total in 1986, voormalig hoofd lange termijn planning van het IEA (eindverantwoordelijke voor de World Energy Outlook 1999) en voormalig directeur van energiestudies van de World Energy Council. Van huis uit is Bourdaire een econoom met een zeer brede kennis, en praktijkervaring, over het onderwerp. Hij voorziet een piek in de wereldolieproductie rond 2015, een gaspiek rond 2030 en tussen 2040 en 2050 zal kolen qua reservebasis niet meer aan de groeiende behoefte kunnen voldoen. Hij zet zelf sterke twijfels bij de groeiscenario’s van het IEA en EIA. Recentelijk groeide de energieproductie maar met 140 Mtoe per jaar, tegelijkertijd hebben de olieproducenten buiten het Midden Oosten nu al problemen om hun productie te laten stijgen, kan aardgas niet zo snel stijgen als verwacht en heeft kolen problemen wegens de uitstoot van koolstofdioxide. Bourdaire begrijpt niet hoe het IEA/EIA erbij komt dat we jaarlijks met meer dan 200 Mtoe per jaar kunnen groeien. Het is volgens hem zeker dat we een grote transitie zien weg van fossiele brandstoffen die gepaard gaat met een serie olieshocks en recessies. Dit zal gepaard gaan met lagere groei in het BBP. There is no “silver bullet” except to be proactive, flexible, and more innovative than one’s neighbour. Volgens Bourdaire zal de mobiliteit vanaf 2015 niet meer kunnen stijgen, er zijn namelijk geen goede alternatieven voor vloeibare fossiele brandstoffen, welke niet substitueerbaar zijn.

Mamdouh G. Salameh, Oil Market Consultancy Service/World Bank, Peak Oil and the Rising Crude Oil Prices

Voor diegenen die de cijfers van peak oil bestudeerd hebben is de presentatie van Salameh niets nieuws. Het is een uitstekende samenvatting van de cijfers, waarbij Salameh uitgaat van een piek in de conventionele olieproductie in 2004, en inclusief onconventionele bronnen in 2020.

Andrew McKillop, Ecohabitat, and Pakistan Wind Energy Programme, The impossibility of “market solutions” to Peak Oil

Volgens econoom Mckillop gaat het paradigma van prijselasticiteit in het geval van olie niet op. In de klassieke economie wordt beweerd dat hoge olieprijzen voor consumentenweerstand zorgt, waardoor de vraag naar olie zou vallen. Mckillop beweert het tegendeel, hoge olieprijzen zorgen voor een sterkere groei in de vraag naar olie, de economie versnelt. Pas bij uitermate hoge olieprijzen gaat dit effect niet op. Hij onderbouwt zijn theorie doormiddel van de correlatie tussen de intensiteit van de vraag en de olieprijs, die hand in hand lijken te lopen. Tevens geeft hij in een case study aan dat de vraag naar olie in 2006 minstens 2.3 miljoen vaten per dag kan zijn, kijkende naar de productie in diverse olieconsumerende sectoren (zoals de autoindustrie) in 2006.

Reactie's

  • siem (beheer Peakoil.nl)
    Hoi allen, idd, de updates van Pivot handelen spam deftiger af, echter is de upgrade binnen Pivot een complete hel. We zijn drukdoende een alternatief te verzinnen, waarbij commentaar leveren geen problemen meer kan opleveren, zonder dat de lezer worden geconfronteerd met ongewenste reclame - Siem (beheerder peakoil.nl)
  • Rembrandt
    @Bart,

    Wat je zegt staat op die slide, een erg betwijfelbare aanname. Ik zou echter niet precies weten waar hij dit op baseert, ik heb de studie in kwestie (2de studie van Hirsch en anderen) zelf niet doorgenomen. Die is wel ergens op internet te vinden, als ik nog tijd heb kijk ik er later naar.
  • Bart v M
    Rembrandt,

    Als ik me niet vergis geeftt Robert Hirsch op slide 27 aan dat Vehicle Fuel Efficiency (VFE) programma's pas rendabel worden bij een olieprijs van 130 dollar per vat. Klopt dit en zou je uit kunnen leggen wat hij hierover precies gezegd heeft. Van welke veronderstellingen en technologieen gaat hij uit bij VFE?
  • Bart v M
    OK, maar als iedereen het vooral voor zichzelf doet, wat is dan nog de toegevoegde waarde van samenwerking door middel van verdragen? OK, misschien het voorkomen van onnodige politieke machtsstrijd. Ik ben in ieder geval erg benieuwd geworden naar Richard's nieuwe boek dat in september uitkomt.
  • Rembrandt
    @Bart

    Over sancties en binding aan het protocol:

    Het verschil met het kyoto protocol is dat iedereen er individueel bij gebaat is om zich te houden aan het oil depletion protocol. Als Amerika door blijft slurpen en haar olieverbruik niet geleidelijk afbouwt, terwijl zweden wel 40% van haar olieverbruik vermindert de komende 16 jaar, en peak oil treft ons in pakweg 2010, dan heeft Zweden veel voordelen van het protocol. Kyoto is daarin anders omdat dat alleen werkt als iedereen zich eraan houdt. Sancties zijn wat dat betreft niet mogelijk, you're either in, or not.

    Als het gaat om het afspreken van het protocol, Richard noemde het binden aan de nieuwe kyoto besprekingen als een mogelijkheid, maar daar is momenteel het draagvlak binnen de milieu beweging nog veel te klein voor (a la wat is peak oil). Naar mijn verwachting zal over de tijd het aantal individuele landen dat zich tekent voor het protocol groeien, zweden heeft het geimplementeerd (op haar eigen wijze), en Denemarken is Zweden aan het volgen momenteel. Hoe hoger de olieprijs, duidelijker het probleem, hoe eerder landen dergelijk beleid gaan voeren. Wanneer de eerste olieshock komt zou dit protocol weleens op de discussietafel kunnen komen binnen bijv. de EU, en daar kan dan weer wat uit voortvloeien. Dat lijkt me het meest waarschijnlijke, autonoom zal er geen implementatie zijn, daar is een flinke crisis voor nodig.
  • Bart v M
    Ha Rembrandt,

    Harstikke mooi dat je al die presentaties op de site gezet hebt! Ik heb nog geen tijd gehad om ze allemaal te bestuderen, maar na het bestuderen van de presentatie van Richard Heinberg ben ik wel erg benieuwd geworden hoe de discussie rondom de mogelijke implementatie van het 'Oil Depletion Protocol' verlopen is. Het lijkt me een prachtige oplossing voor een geleidelijke transitie waarbij economische en politieke crises zoveel mogelijk beperkt kunnen worden. Echter, ik ben bang dat het idee veel te idealistisch is. Kijk naar het Kyoto-protocol over CO2-emissies, dat werkt ook niet of nauwelijks. Hoe ga je controleren of iedereem zich aan de afspraken houdt en wat voor sancties behalve het principe van 'blame and shame' zijn er mogelijk? Zou je me kunnen vertellen hoe deze discussie verlopen is en hoe de meningen verdeeld waren?
  • paradox
    Rembrandt,

    Ik merk dat het hele peakolie verhaal heel wat genuanceerder is dan op eerste gezicht soms lijkt. Wat voor het ene land /veld opgaat gaat weer niet of minder op voor andere landen.
    Maar ondanks alle onzekerheden over de "data" krijg ik indruk dat steeds meer onafhankelijke onderzoeker het peakoil moment ergens tussen nu en 2020 plaatsen. Twee jaar geleden was die spreiding nog veel groter. Maar is een indruk.
    Mijn intuitieve oordeel houdt het op 2007 - 2015 ;).
    Ben nu het boek twilight in the desert aan het lezen. Ik lees het boek niet als zijnde de absolute waarheid, maar meer met een neutrale houding.
  • Rembrandt
    @paradox

    2011/2012 is nog steeds mijn best guess gezien de data. Ben nu bezig met verzamelen van gegevens omtrent biofuels en coal to liquids. Zou kunnen dat de all liquids piek daardoor verder uitgesteld wordt.

    Aan de andere kant heb je die horror verhalen over horizontal wells die de piek weleens naar 2008 of eerder kunnen verschuiven, maar ik heb geen enkel bewijs dat dat een wijdverbreid fenomeen zou zijn, dus daar geloof ik niet in (alhoewel ik het niet voor onmogelijk houdt).
  • paradox
    @Rembrandt

    Wat is momenteel jouw best guess wanneer de piek zal optreden (even aannemende dat er geen recessie, grote oorlogen, natuurrampen etc. op termijn plaatsvinden)?
    Ga je nog steeds uit van 2012?
  • Rembrandt
    @ Jeroen,

    Het verzoek ligt bij de webmaster voor updaten pivot. Ik weet niet of hij tijd heeft/op vakantie is. Heb zojuist het filter wat soepeler gemaakt, ik denk dat vrijwel alle reacties nu door moeten komen (inclusief wat extra spam wat ik met andere woorden op hoop te lossen).

    @Paradox,

    Ik vind Skrebowski zijn aanname voor piek een beetje op los zand gebaseerd. Je ziet dat zijn piek rond 2010/2011 optreed wegens een daling van projecten. Logischerwijs zijn er tegen 2010/2011 minder olieprojecten, die komen er de komende jaren (waarschijnlijk) bij.

    Heb vrij veel met Skrebowski gepraat tijdens de conferentie. Die versnelling waar jij op doelt is niet hard te maken, gezien het onregelmatige patroon: velden zijn allang over hun piek heen, daling stopt zo ongeveer waardoor de algehele daling afneemt. EN het tegenovergestelde patroon.

    Te weinig data dus om daar iets zinnigs over te zeggen. Algehele cijfers momenteel:

    Daling indien er niet geinvesteerd zou worden - 10% tot 20% per jaar

    Daling dankzij investeringen in bestaande velden (infill drilling e.d.) - 4% - 8%

    Daarbovenop komen de nieuwe olieprojecten, Skrebowski en ik houden allebei ongeveer 5% aan voor daling + investering in bestaande velden waarbovenop nieuwe olieprojecten komen.

    Heb het ook nog even gehad over horizontal wells. Volgens Skrebowski zijn contact(en) treed het Yibal fenomeen ook op in Saoedi Arabie (horizontale wells zuigen de olie snel op waarna een scherpe daling optreed doordat het waterniveau de well bereikt.)

    Ik heb mijn twijfels bij dergelijke geruchten.
  • paradox
    Aanvulling op vorige post:
    Als men naar olieproductie over de jaren heen kijkt, ziet men vooral dat in de periode 1950-1970 de wereldwijde olieproductie zowel absoluut als relatief flink toenam. In vorige post heb ik al dan niet terecht aangenomen dat gross van die flinke productie toename toendertijd vooral gerealiseerd werd door ieder jaar flink wat nieuwe velden on_line te brengen en niet door productie van toendertijd bestaande velden flink op te krikken.

    In verband met spamfilter: on_line in plaats zonder streepje.
  • paradox
    Heb vooral presentatie van Chris Skrebowski met zijn 'bottom up' benadering aandachtig beken.
    Zeker in absolute zin moeten er steeds meer nieuwe velden on_line komen om productieverlies van bestaande velden te compenseren, laat staan te overtreffen.
    40 - 50 jaar geleden zijn er relatief veel nieuwe bronnen on_line gekomen, waarvan ik aanneem vele nu hun productietop aan het bereiken zijn of reeds in decline zijn. Teneur is dat niet alleen in absolute zin, maar ook in relatieve zin het productieverlies gaat toenemen.
    Vanuit dat perspectief (40-50 jaar geleden relatief veel nieuwe productie on_line kwam) zal er de komende jaren steeds meer nieuwe velden on_line dienen te komen om productieniveau in stand te houden, terwijl teneur is dat er op middellange termijn beduidend minder nieuwe bronnen on_line zullen komen.
    Deels zullen gebruikte velden met modernere technieken nog wat verder leeggezogen worden, maar ondanks dat lijkt het me aannemelijk dat binnen enkele jaren het verschil tussen hoeveelheid nieuwe productie en afname bestaande productie versneld negatief wordt.
  • Hee Rembrandt, ik heb net een heel stuk zitten schrijven voor dit reactieveld en door die rottige spamfilter wordt ik er gewoon helemaal uitgegooid! In de nieuwe versie van Pivot kun je een simpele vraag inbouwen (hoeveel is 1 + 1 bijvoorbeeld). Iedereen die het antwoord 2 dan invult mag een bericht achterlaten. Een spambot kan die vraag namelijk niet lezen noch beantwoorden!
  • Bart B
    Hartelijk dank voor de samenvatting van de ASPO 5 conferentie. Goed dat de presentaties ook beschikbaar zijn.
blog comments powered by Disqus
Creative Commons License