De hete strijd om Afrika’s olie
30 maart 2006. Bijdrage geleverd door Jeroen.
In The Standard, een Chinese zakelijke krant, verscheen recentelijk een interessant artikel over de toekomstige status van Afrika als grootleverancier van olie. IHS Energy, een olie en gas consultancy firma, stelt dat tegen 2010 Africa 30% van de globale groei in olie- en gasproductie voor haar rekening zal nemen. De opkomst van de Afrikaanse energie-industrie zal het geopolitieke landschap van de regio veranderen, zo zegt men. De invloed van India en China speelt hierbij vanzelfsprekend een grote rol. Dat met name China voorbijgaat aan de belabberde politieke situatie en de mensenrechten in het merendeel van de huidige Afrikaanse olieproducerende landen, ondermijnt juist het feit dat het westen zich uit dergelijke toestanden terugtrekt en sancties oplegt om het beleid van diezelfde producenten te beïnvloeden. Lees verder voor de volledige Nederlandse vertaling van het artikel.
*
De hete strijd om Afrika’s olie
Door: Adam Wolfe
Woensdag 22 maart 2006
De opkomst van de Afrikaanse energie-industrie verandert het geopolitieke landschap van de regio. IHS Energy, een olie en gas consultancy firma, stelt dat tegen 2010 Afrika 30% van de globale groei in olieproductie zal leveren.
Het Westen ziet de bui al hangen voor haar groeikansen in de regio nu het duidelijk is dat China erg graag bereid is te investeren in de olieproducerende landen, ten einde haar eigen energiezekerheid veilig te stellen.
India heeft intussen ook al aanzienlijke investeringen gedaan en werkt aan de uitbreiding van haar aanwezigheid in de regio.
Politieke instabiliteit, criminele bendes en terrorisme vormen echter wel een bedreiging voor de groei in de regio. Deze factoren zijn de hoofdreden dat de olie-industrie nooit tot volwaardige ontwikkeling is gekomen.
Nu China en India meer olie en gas voor hun groeiende economieën nodig hebben en blijkt dat grote olievelden in andere regio’s beginnen te verouderen, zijn Afrika’s olie- en gasvoorraden aantrekkelijke investeringen geworden.
De woordvoerder van de Chinese minister voor Buitenlandse Zaken meldde op de voor hun bekende wijze aan de New York Times: “Zaken zijn zaken. We proberen zaken en politiek te scheiden”.
Dit statement is niet helemaal waar; China gebruikt politiek voor andere doeleinden dan het Westen. China wendt haar geopolitieke positie aan om toegang te verkrijgen tot natuurlijke bronnen over de hele wereld, zonder te kijken naar de politieke situatie in de landen waar deze voorraden aanwezig zijn, waardoor China een aantrekkelijke handelspartner wordt voor naties die door het Westen kort worden gehouden vanwege interne strijd, corruptie en schendingen van mensenrechten.
India, Zuid Korea, Maleisië en Brazilië volgen in de voetsporen van China. China heeft echter wel één troef in handen die die andere landen niet kunnen uitbuiten: een permanente zetel in de Veiligheidsraad van de VN. De bereidwilligheid van Peking haar zetel te gebruiken om landen te beschermen tegen sancties is erg welkom in een regio’s waar geen gebrek is aan schandelijke schendingen van internationale wetten en die de invloed van Washington ondermijnen. China deinst er niet voor terug om haar toegang tot energiebronnen veilig te stellen door te investeren in landen die door het Westen naar de marge zijn verwezen.
In andere regio’s heeft China diverse malen contracten verloren aan kolossale, internationale bedrijven. Ooit dacht men dat de Siberische reserves van Rusland in een deal met China al geheel waren vergeven, maar nu zou Japan het contract wel eens kunnen winnen. De pogingen van The Chinese National Offshore Oil Corporation om het Amerikaanse Unocal onder haar controle te krijgen zakten in elkaar onder druk van het Amerikaanse Congres. Dergelijke mislukkingen hebben Peking ertoe gedwongen risico’s te nemen in instabiele landen om zo concurrentie met de grote multinationals te vermijden.
De Financial Times meldde op 28 februari van dit jaar dat Nigeria voor wapenleveranties haar inkoop verschuift naar China, omdat Amerikaanse zorgen over corruptie binnen de Nigeriaanse veiligheidskrachten de levering van materieel heeft vertraagd. In juli 2005 tekende China voor ruwe olie een overeenkomst van 800 miljoen US Dollar en Peking overweegt om in Nigeria voor ruim 7 miljard US Dollar te investeren.
Ethiopië noemde China haar “meest betrouwbare handelspartner” na kritiek van het Westen op de recente onregelmatigheden tijdens de verkiezingen en het doorlopende grensconflict met Eritrea. Inmiddels is een on-shore maatschappij eerder deze maand begonnen met het boren van een eerste exploratiebron in het Gambella bassin, west Ethiopië.
Angola heeft de implementatie van IMF aanbevelingen op de lange baan geschoven na de ontvangst van een zogeheten soft loan (een lening met rente onder het marktniveau, red.) van 2 miljard US Dollar van China. Recentelijk nog won China van Total en Shell de rechten van olie-exploratieblokken in Angola.
China, thans s’werelds tweede grootste olie-importeur, importeert 28% van haar olie uit Africa, vooral uit Soedan, Angola, Kongo en Nigeria.
In al deze landen verlopen de zaken volgens een vast stramien: waar Westerse landen gedwongen worden zich terug te trekken door nationale druk, neemt China hun plaats in, waardoor de mogelijkheid voor het Westen vervalt om middels
economische isolatie en economische hulp politieke invloed uit te oefenen in de olieproducerende landen.
In Soedan hebben de investeringen van Peking er in drie jaar tijd voor gezorgd dat de Soedanese bewezen reserves verdubbelden; nu geschat op 563 miljoen vaten. In de afgelopen twee jaar verdubbelde de olieproductie, thans zo’n 500.000 vaten per dag. China ontvangt 7% van de olie-importen uit Soedan en is daar nu de tweede grootste buitenlandse investeerder met een kapitaal van rond de 4 miljard US Dollar.
Voor wat betreft de inkomsten uit de Soedanese olievelden schat men dat ruim 80% van dat geld is gestoken in de recentelijk beëindigde burgeroorlog tussen noord en zuid, het doorlopende conflict in Darfoer en het groeiende conflict in het noord-oosten van het land. China is de grootse wapenleverancier van Sudan.
China heeft in de VN Veiligheidsraad al gedreigd haar veto te gebruiken om Khartoum te beschermen tegen sancties en is er in geslaagd elke resolutie tegen Darfoer sterk te verzwakken, om zo haar belangen in Soedan te verzekeren. Washington heeft het conflict in Darfoer genocide genoemd en ziet nu haar mogelijkheden om verandering in de regio te bewerkstelligen ingeperkt door Peking.
China’s oliedorst beperkt de Amerikaanse invloed in Khartoum, maar er zijn op een paar vlakken wel wat afspraken gemaakt tussen Peking en het Westen, met het oog op de toekomst van Soedan.
De historische vredesdeal die de 21 jaar durende burgeroorlog tussen noord en zuid beëindigde heeft er voor gezorgd dat de buitenlandse investeerders, die zich ooit door nationale en politieke druk moesten terugtrekken, teruggekomen zijn.
Het Franse Total, het Amerikaanse Marathon en de Kuwait Foreign Petroleum Company hebben recentelijk hun exploratierechten voor het zuiden van Soedan verlengd.
En hoewel de nieuwe concurrentie Peking nerveus maakt, betekent het ook dat Peking en het Westen nu hetzelfde belang hebben om ervoor te zorgen dat de vredesovereenkomst stand houdt.
Adam Wolfe is een redacteur en senior analyst voor PINR. www.pinr.com
*Vertaling: Jeroen Polak
Reactie's
-
analist
